Anafilaksja i groźny wstrząs anafilaktyczny

2016-04-19 11:43 Natasza Socha-Chyrzyński

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) to inaczej nagła, ciężka reakcja alergiczna lub niealergiczna, potencjalnie zagrażająca życiu, spowodowana dostaniem się alergenu do organizmu. W wyniku anafilaksji uwolnione zostają tzw. silne mediatory chemiczne, oddziałujące przede wszystkim na układ naczyniowy oraz mięśnie gładkie.

Anafilaksja to uogólniona reakcja organizmu pojawiająca się na skutek uwolnienia z jednego z rodzajów białych krwinek protein, wywołujących lub nasilających reakcje alergiczne. Anafilaksja może wynikać z reakcji układu immunologicznego - reakcja alergiczna (wstrząs alergiczny) lub nie być związana z układem immunologicznym - to reakcja niealergiczna - anafilaktoidalna.

Wstrząs anafilaktyczny może wystąpić nie tylko po użądleniu przez owady, ale także np. po zjedzeniu niektórych produktów (m.in. orzeszków ziemnych, maku), zażyciu leków (np. aspiryny, penicyliny), przy leczeniu odczulającym. Czasem gwałtowną reakcję alergiczną wywołuje dopiero dodatkowy czynnik, np. intensywny wysiłek fizyczny, przegrzanie lub wychłodzenie organizmu czy wypicie alkoholu.

Szacuje się, że wstrząs anafilaktyczny występuje co roku u około 1-3% osób, a u około 0,5-2 procent ludzi wystąpi on przynajmniej raz w ciągu ich życia. Częstszy jest u osób młodych i u kobiet.

Anafilaksja: objawy

Pierwsze objawy anafilaksji pojawiają się w ciągu kilku do kilkunastu minut od chwili zetknięcia się z alergenem. Może wtedy dojść do silnego niepokoju, stanów lękowych, uczucia ucisku i bólu głowy. Kolejnymi objawami są: szum w uszach, bladość, spadek ciśnienia krwi, przyspieszenie akcji serca i słabe tętno, a także silna duszność, wymioty, ból brzucha i biegunka. W postaciach najcięższych (wstrząs anafilaktyczny) dochodzi do drgawek, podczas których może nastąpić zgon w wyniku obrzęku błony śluzowej krtani i zablokowania dróg oddechowych. W postaciach lżejszych anafilaksji występuje kichanie, swędzenie w gardle, wysypka na skórze (pokrzywka) oraz uczucie duszności i lekki kaszel.

    Czy użądlenie przez owady może być groźne?

    Anafilaksja: przyczyny

    Teoretycznie zakłada się, iż niemal każde białko występujące w produktach żywnościowych może doprowadzić do reakcji alergicznej. Jednak do najczęstszych pokarmów mogących wywołać anafilaksję zalicza się:

    Reakcję anafilaktyczną mogą wywoływać również leki. Najczęściej obserwuje się anafilaksję po antybiotykach - penicylinie, cefalosporynach, aminoglikozydach i tatracyklinie. Anafilaksję mogą wywołać także witaminy np. witamina B1, B12 lub kwas foliowy. Do często uczulających należą także środki kontrastowe zawierające jod, podawane dożylnie np. przed badaniem tomografii komputerowej.

    U około 1/3 osób, które doznały wstrząsu anafilaktycznego, nie udaje się ustalić przyczyny jego wystąpienia.

    Przyczyną  anafilaksji jest też alergiczna reakcja na jad owadów, zwłaszcza pszczół i os, szerszeni i mrówek.

    Poza tym do wstrząsu anafilaktycznego może dojść po podaniu szczepionek i surowic, m. in. wywołać go mogą: immunoterapia alergenowa (tzw. odczulanie – zwłaszcza podawana w formie wstrzyknięć podskórnych), surowica przeciwtężcowa, szczepionki przeciwwirusowe.  Zdarza się również, że dochodzi do niego w wyniku przetoczenia krwi lub preparatów krwiopochodnych (zwykle pomyłkowe przetoczenie niezgodnego preparatu).

    Wśród innych przyczyn wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego eksperci najczęściej wymieniają zimno lub ciepło, wysiłek fizyczny i stres.

    Anafilaksja: leczenie

    Przy wystąpieniu objawów reakcji anafilaktycznej należy natychmiastowo podjąć leczenie. W pierwszej kolejności usuń źródło alergenu, a następnie trzeba podać domięśniowo lub podskórnie adrenalinę (w przypadku wstrząsu anafilaktycznego zaleca się ją podać we wlewie dożylnym). Najkorzystniejszym miejscem wstrzyknięcia jest zewnętrzna powierzchnia uda. Zastrzyk może być podany również przez ubranie.

    Kolejnym etapem jest podanie leków przeciwhistaminowych I generacji. Należy też podtrzymywać odpowiednią pracę układu oddechowego i układu krążenia. W przypadku, gdy chory stracił przytomność, należy bezzwłocznie wezwać karetkę.

    Jak się uchronić przed reakcją anafilaktyczną?

    Aby nie doprowadzić do reakcji anafilaktycznych, unikaj substancji alergizujących i przede wszystkim zwróć uwagę na skład pokarmów, zwłaszcza jeśli wiesz, że na niektóre produkty jesteś uczulona. Dobrze jest wykonać testy skórne, aby dowiedzieć się, jakich produktów powinnaś unikać. Jeśli jesteś silnym alergikiem, powinnaś zawsze mieć przy sobie ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz wisiorek lub bransoletkę z informacją dotyczącą substancji, na które jest uczulona. Dobrze jest też poddać się zabiegom odczulającym.

    Anafilaksja jest najcięższym rodzajem alergii. Może zagrażać życiu

    Źródło: newseria.pl

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

    Dowiedz się więcej
    Miesięcznik Zdrowie 11/2019

    Materiał partnerski

    KOMENTARZE
    door
    |

    Od 6 lat wpadam w lżejsze lub zagrażające życie wstrząsy. Po latach wiem czego unikać ale wciąż włączają się nowe rzeczy. Żyję jak na minie. Wciąż szukam rzeczywistej pomocy i diagnozy.
    Wczoraj ostatni, szło szybko, 4 minut w szpitalu upadłam w drzwiach gabinetu. Domięśnowy lek, dożylny steryd. 3 godziny na zimnym korytarzu izby w oczekiwaniu czy odejdzie. Tłum ludzi. Na oddział wolałam nie, bo i tak wyszłabym jak zawsze bez diagnozy ale zawsze mogłam zaliczyć gronkowca.
    Co dalej?
    Teraz jeszcze obrzęk. Sterydy krążą. Wszystko mnie boli jak po zderzeniu z czołgiem.
    Co dalej?

    Samanta
    |

    To jest w naszym kraju po prostu żenujące, jak można osobę po wstrząsie anafilaktycznym pozostawić samej sobie. Powinnaś dostać skierowanie do odpowiedniego lekarza alergologa, który zleciłby wykonanie odpowiednich testów oraz wytłumaczył spokojnie jak należy postępować w przypadku kolejnego wstrząsu anafilaktycznego. Adrenalina to oczywiście konieczność i lepiej ją mieć zawsze przy sobie.
    W tej chwili trwa tydzień bezpłatnych konsultacji z alergologami, w ponad 80 miastach Polski . Wydarzenie odbywa się w ramach trzeciej edycji "Tygodnia Edukacji nt. Anafilaksji". Może skorzystasz??

    MOCNA ALERGICZKA
    |

    PROSZĘ O KONTAKT DO PRZERAŻONEJ JA TEŻ JESTEM ALERGICZKĄ GDZIE KILKA RAZY MNIE RATOWALI PROSZĘ O TWÓJ KONTAKT WIELOMA RZECZAMI MOŻEMY SIĘ WYMIENIĆ POZDRAWIAM I CZEKAM NA SZYBKĄ ODPOWIEDŻ

    przerazona
    |

    Jestem po trzech wstrząsach w ciągu dwu tygodni. Byłam tydzień w szpitalu, po pierwszym wstrząsie. Nie zrobiono mi nawet badań na co jestem uczulona. Niektóre pielęgniarki wręcz się śmiały że pajączek ugryzł (bo to zima jeszcze) a ja do szpitala przyszłam. Nikt nie powiedział mi jak i kiedy użyć adrenalinę, a mam ją bo wyprosiłam lekarza o receptę bo ja silnie na jady uczulona. Teraz po szpitalu dostałam receptę na ampułko strzykawkę ale ona kosztuje 60-70 (która jest nie dostępna w aptekach), tylko jest za 300 zł. Wiedząc już że nie muszę mieć takiej a zwykłe ampułki domagałam się na nie recepty, za 10 szt zapłaciłam około 6 zł. Lekarz wypisała na 100% ale wykłóciłam i dostałam refundowane.
    Przyczyną tych wstrząsów była zmiana leków (które działały i nie nie miałam niepożądanych objawów) przez kardiologa na leki gdzie ulotka wyraźnie podaje że osoba z astmą i uczulona może mieć reakcje nie pożądane. Wszyscy lekarze dziwili się czemu został lek zmieniony.
    Drugi raz wzięłam to co zostało mi zalecone przez lekarza rodzinnego na przeziębienie, okazuje się że jestem silnie uczulona na kwasy które tam są zawarte.
    Trzeci raz na to samo przeziębienie dostałam antybiotyk, znowu okazało się że jestem na niego uczulona.
    W szpitalu w Płocku powiedziano mi (zresztą i mój rodzinny lekarz) że nie ma badań które by stwierdziły na co uczulona jestem że to przy pomocy prób i błędów.
    Jestem tak przerażona że boje się jakiejkolwiek tabletki wziąć.
    Mam wrażenie że nikogo nie interesuje pomoc, bo do tej pory nikt nie wytłumaczył mi dokładnie co robić w taki przypadku, a wręcz czułam się jak natręt.
    Trudno nie oprzeć się uczuciu że obaj lekarze po prostu wypisali lek (możliwe że mają prowizje) tak naprawdę nie słuchają pacjenta czyli mnie, bo my pacjenci to jesteśmy głupi i nie wiemy jak nasz organizm reaguje. Ja nie raz słyszałam: "...skończyłam/łem 5 lat studiów jak pani wie lepiej niech pani się sama leczy..."

    Aneta
    |

    zetha, ja również korzystam z porad na tej stronie. Teraz muszę szczególnie uważać ponieważ jestem uczulona na orzechy i dostaję po nich duszności. W okresie świątecznym są dodawane dosłownie do wszystkiego dlatego muszę mieć przy sobie adrenalinę.

    zetha
    |

    Jestem uczulona na jad owadów i nie wyobrażam sobie nie mieć przy sobie adrenaliny. Ludzie nie zdają sobie sprawy, jak niebezpieczny jest wstrząs anafilaktyczny. Polecam film o tym na stronie odetchnijspokojnie.pl http://www.odetchnijspokojn...

    Jowita
    |

    ja właśnie widziałam film ze strony odetchnij spokojnie.pl i faktycznie, nigdy nie zastanawiałam się co by było gdyby...u mojego dziecka wystąpił wstrząs anafilaktyczny. Warto być przygotowanym i warto wiedzieć jak zareagować w takiej sytuacji. Szkoda że nie wiedziałam że trwał tydzień edukacji nt. anafilaksji akurat koło mnie z chęcią bym się wybrała.

    efurta
    |

    Ja nie chcę ryzykować życia, dlatego zawsze mam przy sobie adrenalinę. Jestem uczulona na jad osy i małe użądlenie może się dla mnie skończyć tragicznie. A szybko podana adrenalina ratuje życie.

    beb
    |

    czy jeżeli wcześniej jadłam alergeny (które niedawno wyszły mi w badaniu na skórze) to mogę dostać anafilaksji? czy to tylko mogą mi zaszkodzić np. homary których nie jadłam nigdy a w badaniu wyszło że jestem uczulona.