Zespół Sjögrena przyczyny i objawy. Leczenie zespołu suchości

2018-01-25 9:41 Monika Majewska

Zespół Sjögrena, czyli zespół suchości, to choroba autoimmunologiczna, która prowadzi do upośledzenia m.in. gruczołów łzowych i ślinianek. Co ciekawe, dotyka głównie kobiety w wieku menopauzalnym. Jakie są jej przyczyny i objawy? Na czym polega leczenie zespołu Sjögrena?

Zespól Sjögrena, inaczej zespół suchości lub choroba Mikulicza-Radeckiego, to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której dochodzi do stanu zapalnego w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, a co za tym idzie - do ich upośledzenia. Często zmiany zapalne obejmują także wiele narządów wewnętrznych (głównie płuc, nerek, narządów przewodu pokarmowego, tarczycy).

Spis treści

  1. Zespół Sjögrena (zespół suchości): przyczyny
  2. Zespół Sjögrena (zespół suchości): objawy
  3. Zespół Sjögrena: badania
  4. Zespół Sjögrena (zespół suchości): leczenie

Zespół Sjögrena to druga co do częstości występowania, po reumatoidalnym zapaleniu stawów, choroba autoimmunologiczna. Szacuje się, że zmaga się z nią od 0,5 do 5% populacji, z czego ponad 90% chorych to kobiety (zwłaszcza między 45 a 55 rokiem życia).

Zespół Sjögrena (zespół suchości): przyczyny

Zespól Sjögrena to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że w jej przebiegu układ odpornościowy organizmu z nieznanych przyczyn atakuje i niszczy własne komórki. W przypadku tej choroby białe ciałka krwi (limfocyty) atakują gruczoły wewnątrzwydzielnicze, co prowadzi do stanu zapalnego, upośledzenia, a w konsekwencji do zaburzenia wydzielania łez lub śliny.

Przyczynami takiego stanu być czynniki:

W związku z tym, że zespół suchości występuje najczęściej u kobiet w wieku okołomenopauzalnym, przypuszcza się, że przyczyną choroby mogą być także zmiany hormonalne.

Zespół Sjögrena (zespół suchości): objawy

Objawy Zespołu Sjögrena dzielimy na dwie grupy: objawy związane z zajęciem gruczołów wydzielania zewnętrznego i pozagruczołowe, związane z zajęciem narządów wewnętrznych.

Do pierwszej grupy zaliczamy objawy zaburzenia pracy gruczołu łzowego:

Objawy zaburzenia funkcji ślinianek:

W wyniku tych zaburzeń może się pojawić suchość w nosie i gardle prowadząca do zapalenia zatok, zapalenia oskrzeli lub zapalenia płuc. U kobiet może dodatkowo pojawić się suchość pochwy, która powoduje pieczeniem i dyskomfort w czasie stosunku.

Charakterystyczny jest również tzw. objaw Raynauda - sinienie rąk połączone z bólem palców (nasilane przez niską temperaturę i emocje).

Objawy pozagruczołowe to dolegliwości stawowe podobne do występujących w reumatoidalnym zapaleniu stawów, powiększenie węzłów chłonnych, zmiany w płucach, nerkach, zapalenie trzustki lub tarczycy.

Zespół Sjögrena: badania

Wczesne rozpoznawanie zespołu suchości jest możliwe dzięki badaniom laboratoryjnym, takim jak morfologia krwi i badania na przeciwciała ANA (anty-Ro i anty-La). U chorych występuje podwyższony poziom gammaglobulin, niedokrwistość i leukopenia.

Stopień nasilenia objawu suchości sprawdza się zwykle testem Schirmera, oceniającym ilość wydzielanych łez.

Pomocne są także test Saxona, czyli pomiar ilości wytwarzanej śliny (u chorego ilość ta jest znacznie zmniejszona) i sialografia (badanie przewodów ślinowych z kontrastem).

Kobiety w ciąży, u których stwierdzono zespół Sjögrena, wymagają specjalistycznej opieki. Niezbędny jest wtedy monitoring serca płodu. Przeciwciała mogą bowiem przechodzić przez łożysko i wywołać u dziecka wrodzony blok serca.

Można przeprowadzić również test krystalizacji śliny i łez – w zespole Sjögrena krystalizacja jest nieprawidłowa ze względu na zmieniony skład śliny i łez.

Wykonuje się także badania obrazowe, takie jak scyntygrafię z wykorzystaniem izotopu promieniotwórczego i ultrasonografię ślinianek.

W diagnostyce niezbędne mogą się okazać badanie mikroskopowe (biopsja gruczołu śluzowego) i barwienie rogówki za pomocą różu bengalskiego, co umożliwia odróżnienie zespołu Sjögrena od innych chorób, których objawem jest suchość oczu.

Zespół Sjögrena (zespół suchości): leczenie

W leczeniu uwaga jest skupiona na ochronie narządu wzroku, między innymi poprzez stosowanie tzw. sztucznych łez, składających się z metylocelulozy albo alkoholu poliwinylowego. Niekiedy stosuję się pilokarpinę, chlorochinę a czasem glikokortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.

Lekarzem zajmującym się leczeniem choroby jest reumatolog.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 9/2019 "Zdrowia": jak leczyć schorzenia stóp, fakty o chorobie Hashimoto, czerniak pokonany, miłość w jesieni życia, co mówią nasze sny, pomidory palce lizać. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 9/2019
KOMENTARZE
Aga
|

Badania z krwi mogą wychodzić dobrze, ale to nie znaczy, że choroba się nie rozwija. Najlepiej jest zrobić biopsję ślinianek wargowych, to jest najbardziej wiarygodne badanie oraz ANA 2.

BK
|

Ciekawa jestem jak obecnie Pani sie czuje, czy udało sie wyjść z tej choroby, lub wyleczyć całkowicie. Ja mam narazie podejrzenie choroby Sjogrena, ale od 5 lat zmagam sie z suchością w jamie ustnej i oczu. Niestety, lekarz rodzinny nie zlecił mi żadnych badań w tym kierunku, podstawowe morfologii są w normie. Jestem przed 70 , to tak musi być twierdziła lekarka. Kiedyś przypadkowo zobaczyłam, że można zrobić usg ślinianek i poprosiłam o wykonanie prywatnie. W opisie usg zaznaczono że wynik wskazuje Zespół Sjogrena. Wreszcie pani doktor dała mi skierowanie do reumatologa. Czekanie na wizytę, raz na 3, 4 miesiące , można sie dostać do reumatologa. A mnie sie już żyć odechciewa. Pocieszam się ,że inni cierpią bardziej, ale naprawdę jest trudno. Pozdrawiam.

mariola
|

Przez trzy lata byłam odsyłana od lekarza do lekarza az trafiłam do reumatologa z podejrzeniem zespołu siogrena.Badania nie potwierdziły tej choroby.Ale stosowanie Arechinu bardzo mi pomaga.Nie pieką tak mocno oczy,nie razi światło dzienne,przestały bolec stawy,czy zmniejszył się ból języka.Nadal mam brak śliny po jednej stronie policzka i ratuję się żuciem gumy oraz innymi środkami zwilżającymi.Po tej jednej stronie mam zdarty język,trudno jest mi mówić bo potęguje to ból.Czy ktoś miał podobnie?że wyniki nie wykazują a z człowiekiem coś się dzieje?Czasami zastanawiam się,że to może inna nierozpoznana choroba?Proszę o radę.

Malgorzata
|

Witam.W szpitalu we Wroclawiu na ul Grabiszynskiej / czerwona cegla/ jest oddzial immunologiczny. W 1984 roku prof Andrzej Lange i jego zespol zdiagnozowal u mnie kolagenoze w postaci Sjogrena. Najwazniejsze to skuteczna pomoc jaka otrzymalam.Chociaz mam łagodna wersje choroby i bralam ok.10 lat encorton i inne leki przeciwzapalne to funkcjonuje znakomicie. Pozdrawiam zycze zdrowia.

aldi
|

Kochani, jesli bylibyście uprzejmi podać własne rady na Zespół Sjogrena.
Moja Mamcia przez dwa lata była diagnozowana w kier. zupełnie innym. Szereg badań inwazyjnych - płuca, inne narzady. Przyczna: ostra , nagla niedokrwistość i wysoka kreatynina. (Dawniej te bad. były w normach).
Okulista zdiagnozował zespół suchego oka i zalecenia były wykonane.
Teraz znow kreatnina i morfolo. poza normami-szpital. Diagnoza poszła w kier. reumatol. i własnie opisanego zespołu. Martwię się okropnie i działam na różne fronty. Leczymy się u kilkunastu specjalistów (tzn mama), ze wzg.na skutki choroby.
Proszę o rady i dziękuję serdecznie. A, no wlasnie do kompletu mama jest po operacji tarczycy - nierakowe spr i amputacji piersi. Być moze to wszystko skutek ub.chemioterapii...
Dziękuję za każda informację.

Urszula
|

Na początek wystarczy ANA1, jeśli wyjdzie pozytywny lekarz powinien dać skierowane do reumatologia.

NinaW
|

Z objawami tej choroby trafiłam do mojego lekarza rodzinnego, który natychmiast po zdiagnozowaniu przekierował mnie na badania specjalistyczne i do reumatologa, który potwierdził i przypisał leki zawierające hydroxychlorochinę zapobiegając rozwojowi tej choroby. Lek dobrze przyjmowany jest przez mój organizm bo znacznie lepiej funkcjonuję. Jestem wdzięczna mojemu lekarzowi rodzinnemu za szybkie i trafne rozpoznanie choroby co świadczy, że jest to doswiadczony lekarz, który nie lekceważy pacjenta i szybko reaguje.

Ania
|

Witam! Mam podobne objawy do wyzej wymienionych. Na początku było suche gardło i co za tym idzie ból, pozniej problemy z żolądkiem( po gastro stwierdzono Helicobacter i zapalenie)problem z jelitami i wątrobą( naczyniaki)doszło suche jedno oko a teraz sporadyczne bole mięśni i stawów. Lekarze nie wiedzą co mi dolega. Jakie badania wykonac aby ppotwierdzić tą chorobę ?

JolantaW
|

Trafiłam do doktora z objawami suchości w oczach, ciągły brak śliny i bol mięśni. Pan doktor zalecił wykonanie badań i szybko postawił trafna diagnozę choroba sjorgena. Otrzymałam skierowanie do szpitala na kolejne badania, które potwierdziły opinie dr-a. Teraz leczę się u reumatologa.

MM
|

Choruję od 3 lat. U mnie objawy były jak na tę chorobę dość nietypowe - pokrzywka, chociaż tak naprawdę były to wykwity skórne na całym ciele, które przeobrażały się w bolesne krwiaki i siniaki. Ogólnie widok ofiary przemocy domowej - dosłownie. Do tego puchnięcie ust, twarzy i powiek, zarówno dolnych jak i górnych. Pierwsza diagnoza - alergia na salicylany. Pominę milczeniem tę diagnozę, agresywnie forsowaną przez część specjalistów pomimo mocno podwyższonych przeciwciał, które wskazywały ewentualny kierunek schorzenia. Niemniej wreszcie dobry diagnosta (mam bardzo wczesne stadium choroby, przebiegającej w sposób niestandardowy), szpital, badania, wdrożenie leczenia lekiem przeciwmalarycznym i jak do tej pory, odpukać, jest dobrze. Nie mam suchości oczu, lekką suchość w ustach, ale staram się pić dużo płynów, głównie wody, herbat ziołowych i codzienne ssanie oleju, żeby pobudzić i utrzymać ślinianki w dobrej kondycji. Jestem szczęściarą ponieważ wyrzut choroby był tak gwałtowny i agresywny, że reakcja moja była natychmiastowa. Nie atakowała mnie podstępnie i długo. I to jest plus. Ze skutków ubocznych - z pewnością jestem słabsza i mniej energiczna, ale regularne ćwiczenia aerobowe, rozciąganie, elementy jogi w domowych warunkach po 20 minut dziennie dają dobre efekty związane z samopoczuciem. Do tego dieta - wdrożyłam codzienne picie oleju lnianego, działa dobrze szczególnie na wątrobę. Także jak widać, wiele zależy od stadium choroby. Wizyty u dentysty, teraz raz na trzy miesiące nie jak wcześniej co pół roku, do tego wizyty u okulisty również co trzy miesiące. Obecnie w porządku, oby tak dalej. Pozdrawiam i życzę zdrowia:)