Osteoporoza u dzieci: przyczyny i leczenie

2017-06-05 15:05
Osteoporoza u dzieci: przyczyny i leczenie
Autor: thinkstockphotos.com Osteoporoza to schorzenie, które zwykle kojarzymy z osobami starszymi, nikt z nas nie łączy jej z dziećmi .

Osteoporoza to schorzenie, które zwykle kojarzymy z osobami starszymi, nikt z nas nie łączy jej z dziećmi. Tymczasem coraz więcej z nich cierpi na wczesną odmianę osteoporozy. Przyczyny osteoporozy u młodej osoby z reguły są te same: zła dieta i niedożywienie. Jakie są objawy osteoporozy u dzieci? Na czym polega leczenie?

Osteoporoza u dzieci to postępujące zmniejszanie gęstości kości. Zdrowa kość przypomina gęstą sztuczną gąbkę. Zaatakowana przez osteoporozę wygląda jak gąbka naturalna – z dużymi dziurami, mocno ażurowa. Niestety, im bardziej jest ażurowa, tym nasz szkielet mniej wytrzymały. Łatwo wówczas o złamania, nawet przy najmniejszej kontuzji. A o takie bardzo łatwo u młodych osób, które są aktywne fizycznie.

Osteoporoza u dzieci - przyczyny

Aby kości były mocne i np. szybko zrastały się po złamaniu, musi być zachowana równowaga pomiędzy komórkami, które są odpowiedzialne za procesy ich tworzenia (osteoblastami) a komórkami odpowiedzialnymi za ich niszczenie (osteoklastami). Równowaga ta zależy m.in. od prawidłowego stężenia hormonów w organizmie, obciążania szkieletu (czyli np. tego, czy intensywnie uprawiamy jakiś sport), odpowiedniej ilości zjadanego białka i wapnia oraz witamin (zwłaszcza witaminy D3).

Osteoporoza u dzieci może być wynikiem nie tylko nieodpowiedniej diety, lecz także chorób, przede wszystkim niektórych chorób endokrynologicznych, układowych schorzeniach tkanki łącznej, chorobach przewodu pokarmowego.

W rozwoju  osteoporozy u dzieci rolę może też odgrywać przewlekłe stosowanie kortykosteroidów i długotrwałe unieruchomienie.

Czasami przyczyny osteoporozy u dzieci nie są znane. Jest to idiopatyczna osteoporoza młodzieńcza (lub samoistna osteoporoza młodzieńcza), która pojawia się najczęściej przed okresem pokwitania. Być może w jej rozwoju pewną rolę odgrywają czynniki genetyczne, niedobór witaminy D, czynnik zakaźny (np. wirusy), zaburzenia immunologiczne. Może mieć też podłoże endokrynologiczne.

Osteoporoza u dzieci - objawy

Idiopatyczna osteoporoza młodzieńcza objawia się:

  • złamaniem po minimalnym urazie
  • bólem w okolicy kręgosłupa i kończyn, zwłaszcza dolnych (stawów skokowych)
  • zaburzenia chodu
  • postępujące obniżenie siły mięśniowej

Idiopatyczna osteoporoza młodzieńcza może doprowadzić do deformacji kostnych, skoliozy, kifozy, szpotawości i koślawości kończyn.

    Osteoporoza u dzieci - diagnoza

    Badaniem, na postawie którego stawia się ostateczne rozpoznanie jest densytometria. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), jeśli wynik densytometrii T.score (gęstość kości mierzona np. z kręgosłupa lub szyjki kości udowej) spada poniżej minus 1, mówimy o osteopenii, a jeśli poniżej minus 2,5 - o osteoporozie. Na szczęście u większości badanych dzieci chodziło o osteopenię.

    Osteoporoza u dzieci - leczenie

    Leczenie farmakologiczne osteoporozy u dzieci jest trudne. Nie można podawać im leków stosowanych u dorosłych: alendronianów i risendronianów, hormonów estro- i androgennych, fluorku sodu, raloksyfenu. Ryzykowne jest stosowanie parathormonu (PTH) w małych, przerywanych dawkach dziennych. W niektórych przypadkach można jedynie podawać kalcytoninę. Właściwie jedynym sposobem leczenia jest dostarczanie odpowiedniej ilości wapnia – w postaci gotowych preparatów lub mieszanek witaminy D i wapnia.

    Osteoporoza u dzieci - dieta

    Dużym problemem jest nieprawidłowe, nieracjonalne odżywianie. Przejęty z zachodu “fastfoodowy” styl jedzenia (zapiekanki, frytki, chipsy, batony, hamburgery) szpikuje młody organizm tłuszczem i cukrem. Nie ma tu miejsca na makroelementy (wapń), mikroelementy, witaminy, wartościowe białko. Warto też zdawać sobie sprawę, że cola oraz sól i konserwanty dodatkowo wypłukują wapń z kości.

    WARTO WIEDZIEĆ>>FAST FOOD pod lupą - co kryje się w hamburgerach, frytkach i zapiekankach

    Nie ma innej rady – koniecznie zadbaj o odpowiednią dietę i dawkę ruchu (zwłaszcza na słońcu) u swojego dziecka.

    ZALECENIA ŻYWIENIOWE

    Produkt

    Codziennie

    Godne polecenia

    To ogranicz

    Przyczyny ograniczeń

    Mleko i jego przetwory

    dwa plasterki sera i szklanka mleka lub jego przetworów

    ser biały (z małą ilością tłuszczu), ser owczy, chude mleko, zsiadłe mleko, jogurt, twaróg

    ser topiony, śmietana kwaśna i słodka, masło

    dodane fosforany*,

    zbyt dużo tłuszczu

    Warzywa

    250g (np. posiłek w postaci surówki)

    kapusta, brokuły, por, sałata, zioła (np. bazylia, mięta)

    rabarbar, szpinak, czerwone buraki

    obecność kwasów organicznych **

    Owoce

    200g (rozłożone na dwie porcje w ciągu dnia)

    także suszone

    bez istotnych ograniczeń

    -

    Produkty zbożowe

    250g

    chleb pełnoziarnisty, muesli, płatki owsiane

    białe pieczywo

    tuczy, ubogie w błonnik

    Dodatki do obiadów

    codziennie inny

    ziemniaki, brązowy ryż, rośliny strączkowe, makarony

    zbyt dużo produktów mącznych

    tuczą

    Mięso i wędliny, ryby i jaja

    ryba 1-2 razy w tygodniu, mięso 2 razy w tygodniu

    ryby morskie, chude mięso

    drób, jaja, wędliny

    dodane fosforany* , zbyt dużo białka***

    Przyprawy

    Umiarkowanie

    zioła

    sól

    powoduje zwiększenie wydalania wapnia przez nerki

    Napoje

    minimum dwa litry

    niegazowana woda mineralna, rozcieńczone soki, herbaty ziołowe i owocowe

    cola, kawa, herbata

    jak wyżej

    Tłuszcze, słodycze, orzechy

    łyżka oleju roślinnego, inne w małych ilościach

    ciastka serowe, migdały, sezam

    ogólnie tłuszcze, cukier, czekolada, orzeszki

    zasady zdrowego żywienia

    * powoduje to zakłócenie równowagi między wapniem a fosforanami i źle wpływa na proces budowy kości; zbyt duże stężenie konserwujących fosforanów zaburza wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego

    ** kwasy organiczne łączą się z wapniem, zmniejszając jego wchłanianie

    *** zakłócenie równowagi między wapniem i białkami zwiększa wydalanie wapnia przez nerki

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.