TĘŻEC - zakażenie, objawy, leczenie

2019-10-01 11:17 Materiał partnerski JBJ

Tężec to ostra choroba zakaźna, występująca na całym świecie. Uwaga! Nawet drobne skaleczenie może prowadzić do groźnego dla życia zakażenia tężcem.

Tężec to choroba zakaźna, ale nie zaraźliwa, wywoływana przez rozwijającą się w warunkach beztlenowych bakterię - Clostridium tetani. Od swego kształtu popularnie zwana jest laseczką tężca. Może ona, w formie zarodnikowej, żyć wiele lat. Czai się w glebie, kurzu domowym, wodzie - tak słonej jak i słodkiej, a także w zwierzęcych odchodach.

Tężec czyha w ogródku i na działce

Jak wynika z prowadzonych statystyk, 80 proc. zakażeń powstaje wskutek drobnych zranień. Największe ryzyko wiąże się ze skaleczeniami i otarciami powstałymi poza domem - choćby podczas pracy w ogrodzie. Do rany wraz z brudem i ziemią dostają się bakterie. Po wniknięciu do organizmu produkują one silną truciznę, zwaną tetanospazminą. Toksyna ta uszkadza centralny układ nerwowy. Dochodzi do zwiększenia napięcia mięśniowego, a także bolesnych i długotrwałych skurczów różnych grup mięśniowych. Poważnym problemem mogą być skurcze mięśni oddechowych i krtani, ponieważ prowadzą do ostrej niewydolności oddechowej.

Czas od zakażenia organizmu do wystąpienia pierwszych objawów wynosi od dwóch dni do dwóch tygodni, choć zdarza się, że objawy występują nawet do 50 dni od zakażenia. Panuje przekonanie, że im krótszy czas wylęgania, tym cięższy przebieg choroby.

Szczepienia cię ochronią

Jedyną metodą zapobiegania są szczepienia przeciwtężcowe. W Polsce dzieci szczepione są obowiązkowo i bezpłatnie. Podstawowe szczepienie to czterokrotnie dawki w pierwszym i drugim roku życia. Kolejne uzupełniające dawki podawane są w wieku 6, 14 i 19 lat.

Aby uchronić osobę dorosłą przed zachorowaniem, konieczne jest powtarzanie podawania dawek tej szczepionki w odpowiednich odstępach czasu w ciągu całego życia, nie rzadziej niż co 10 lat.

Czasami - poza szczepionką - konieczne jest podanie antytoksyny. Robi się tak, gdy doszło do zranienia u osób nie szczepionych, z niepełnym cyklem szczepień, jeśli brak dokumentacji lub ostatnia dawka szczepienia podana była ponad 8 lat przed zranieniem.

Antytoksyna podawana jest również przypadku ran głębokich, rozległych, zanieczyszczonych glebą, jeśli zranienie nie było prawidłowo opatrzone, nastąpiła duża utrata krwi, osoba zraniona była osłabiona lub wycieńczona.

Uważaj na tężec w podróży!
Sanofi

Autor: Sanofi

materiał partnera

Na zarażenie tężcem narażone są osoby podróżujące - nie tylko do krajów tropikalnych. Zasięg występowania tej choroby jest ogólnoświatowy - szczególnie częsty na terenach wiejskich. Główną drogę zakażenia stanowi kontakt zranionej skóry z zakażoną ziemią. 

Dlatego na 6-8 tygodni przed planowanym wyjazdem warto udać się do placówki medycyny podróży. Wizyta u lekarza, który na co dzień zajmuje się epidemiologią i medycyną tropikalną oraz niejednokrotnie sam podróżuje, gwarantuje wysoki poziom porady, opartej na wiedzy i własnym doświadczeniu.

Tężec: postać miejscowa, uogólniona i mózgowa

Tężec może przybrać trzy formy. Najłagodniejsza w przebiegu jest postać miejscowa. Charakteryzuje się bólem, sztywnością i skurczem mięśni w okolicy zranienia. Objawy te utrzymują się do kilku tygodni. Mogą ustąpić samoistnie lub też poprzedzać objawy tężca uogólnionego.

Ta, druga postać jest najczęściej obserwowaną formą choroby. Objawy, niestety są niecharakterystyczne i utrudniają szybkie rozpoznanie. Infekcja zaczyna się od rozdrażnienia, bólów głowy, uczucia napięcia w różnych grupach mięśniowych. Czasem w okolicy zranienia pojawiają się drętwienia czy mrowienia. W połowie zachorowań początkowym symptomem jest także szczękościsk spowodowany skurczem mięśni twarzy. Tworzy on na twarzy chorego przymusowy uśmiech, zwany "uśmiechem sardonicznym".

Wraz z rozwojem zakażenia pojawia się sztywność karku, zaburzenia połykania, skurcz mięśni grzbietu powodujący odgięcie ciała ku tyłowi. Uszkodzenie układu nerwowego i mięśniowego prowadzi też do drgawek. Niekiedy skurcze są tak silne, że powodują m.in. złamania kręgosłupa, wylewy do mięśni i uszkodzenia języka.

Ostatnią formą jest postać mózgowa tężca. Rozwija się, gdy do infekcji dochodzi w obszarze twarzy i głowy. Występuje wówczas porażenie nerwów tej okolicy.

Ważne

Ryzyko zachorowania wzrasta, gdy:

  • Rana jest głęboka, rozległa, miażdżona, szarpana, doszło do oparzenia, odmrożenia, pokąsania przez zwierzę
  • Zraniłeś się gwoździami, drzazgami, szkłem, poza domem, rana jest zabrudzona glebą
  • Odbyłeś niepełny cykl szczepień, od ostatniej dawki szczepienia upłynęło ponad 8 lat
  • Nie zdezynfekowałeś rany
  • Straciłeś dużo krwi

Skontaktuj się z lekarzem!

Leczenie tężca - zawsze w szpitalu

Niezależnie od formy choroby leczenie zawsze prowadzi się w warunkach intensywnej opieki medycznej. Konieczne jest podawanie antybiotyku (penicylina, tetracyklina, metronidazol). Równie ważnym lekiem jest surowica przeciwtężcowa. Unieszkodliwia ona krążące w organizmie toksyny.

Jednocześnie - jeśli pacjent nie był szczepiony lub otrzymał nie pełny cykl szczepień – podaje się szczepienia przeciwtężcowe. Ordynowane są również środki zwiotczające – zmniejszają napięcia i skurcze mięśni.

Tężec nieleczony kończy się śmiercią. Jednak o tym, jak ciężka jest to choroba, świadczy fakt, iż nawet w przypadku terapii szpitalnej rokowania nie są najlepsze. Umiera ponad połowa poddanych leczeniu chorych.

Grupą najczęściej ulegająca zakażeniu są ludzie powyżej 60. roku życia, którzy nie zostali uodpornieni pełnym cyklem szczepień. W Polsce każdego roku notuje się kilkanaście przypadków tężca.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Karolina
|

I tak właśnie na wsi koleżanka mojej cioci zakaziła ranę spowodowaną wbiciem w podeszwę stopy kolca róży. Mama odkaziła jej ranę niestety, za późno. Kiedy wujek wiózł ją do szpitala ( był kierowcą karetki ), a był to koniec lat 60 - tych, wiedział już, że to koniec, bo mała zasłaniała oczka od słońca. Umarła po tygodniu, mając niespełna 9 lat.

Tech Maniac
|

Dwa dni temu przebilem sobie pięte nie poszedłem do lekarza. Mam 28 lat czy coś mi grozi? Śruba była zardzewiałą ale chyba mocno się nie wbiła bo krew leciała tylko chwilę... Przemyłem nogę w wodzie z szarym mydłem. Potem zapsikałem octaniseptem. I zakleiłem plastrem. Proszę o odpowiedź czy mogę być ofiarą tej choroby. Nie chcę umierać.

Tech Maniac
|

Dwa dni temu przebilem sobie pięte nie poszedłem do lekarza. Mam 28 lat czy coś mi grozi? Śruba była zardzewiałą ale chyba mocno się nie wbiła bo krew leciała tylko chwilę... Przemyłem nogę w wodzie z szarym mydłem. Potem zapsikałem octaniseptem. I zakleiłem plastrem. Czy coś mi grozi ?

Karolina
|

Co wy opowiadacie! Na wsi się nie szczepili - niby jak, jest to szczepienie obowiązkowe dla dzieci, więc na pewno byliście wszyscy zaszczepieni. Tężęc to ściema? Sama go dostałam kilka lat temu, nogę i pewnie życie uratowało mi właśnie podanie szczepionki (ta z dzieciństwa działa tylko 10 lat, powinno się ją powtarzać w dorosłym życiu).

racja
|

Mam 46 lat i odkąd pamiętam zawsze miałem poździerane kolana i łokcie, nie wspomnę już o innych skaleczeniach, w tym tych, które wydarzyły się na wsi - babcia miała konia. Na wsiach nie było aptek, lekarzy, a tym bardziej szczepionek, była woda ze studni

Ovejanegra
|

Mój pradziadek zmarł na tężec. Niegroźnie zranił się podczas żniw, przy ostrzeniu kosy. Podczas skurczu złamane żebro przebiło mu płuco. Macie rację, nie szczepcie dzieci. Niech umierają w męczarniach.

Natura
|

Udaj sie do homeopaty!

hahaha
|

"LUDZIE NA WSIACH SIE NIE SZCZEPILI, NIE CHOROWALI"-nie było chorych, bo umierali i nawet nikt nie wiedział na co.

JUL
|

Mam pytanie - jakie masz doświadczenie w tym temacie? Widziałaś kiedyś osobę chorą na tężca? Leczysz osoby chore na tężca? Na czym opierasz swoje zdanie. Na praktyce -lekarskiej czy na teoriach z internetu? Bierzesz odpowiedzialność za swoje słowa? Bierzesz czyjeś życie w swoje ręce namawiając do braku szczepień? Bierzesz odpowiedzialność za to co piszesz?

xxxxxxxxxxxx
|

przecielam sobie reke pila elektryczna dostałam na pogotowiu surowice po 2 dniach dostałam antybiotyk.po tygodniu dostałam ataki kaszlu brak powietrza nie mogę oddychać biore już trzecia serie antybiotyku i nic duszności nasilają się xxxpomozcie mi co mam zrobić do jakiego lekarza się udac ??????????