Szczepionki na grypę 2019/2020. Rekomendacje szczepień przeciw grypie w sezonie 2019/2020

2019-10-29 13:34 Monika Majewska, Magdalena Gajda, AM

Światowa Organizacja Zdrowia co roku rekomenduje skład szczepionek przeciw grypie. Sprawdź, jakie szczepy wirusa grypy zawierają szczepionki przeciw grypie na sezon 2019/2020.

Spis treści:

  1. Szczepienie na grypę a odporność zbiorowa
  2. Szczepionka na grypę - bezpieczeństwo szczepień
  3. Szczepionka na grypę a zdrowe serce
  4. Rekomendacje szczepień przeciw grypie na sezon 2019/2020
  5. Szczepienia na grypę - co musisz wiedzieć?
  6. Dawki zalecane szczepionki przeciw grypie
  7. Jakie są przeciwwskazania do szczepienia przeciwko grypie?

Od początku października 2019 roku odnotowano ponad 228 tys. zachorowań na grypę i infekcje grypopodobne. Polacy zapominają o szczepionce przeciw grypie. Z danych NIZP-PZH wynika, że wirusem grypy zakaża się w Polsce 35-40 proc. dzieci w wieku od pierwszego do czternastego roku życia, a szczepi się przeciwko niemu mniej niż 1 proc. z nich. W całej populacji szczepiło się w ostatnich kilku latach jedynie 4 proc. Polaków.

U rocznego dziecka zidentyfikowano pierwszy w tym sezonie przypadek wirusa grypy w Polsce - zidentyfikowany patogen to wirus A/H1N1/pdmo9, który najczęściej występował w poprzednim sezonie grypowym 2018/19. Stanowił on aż 65,7 proc. wszystkich zakażeń wywołanych wirusami grypy i grypopodobnymi [dane na 29.10.2019].

- Antygen tego podtypu wirusa znajduje się w szczepionkach zalecanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) na obecny sezon epidemiczny 2019/20, który rozpoczął się wraz z początkiem października – podkreśliła prof. Brydak, kierownik Krajowego Ośrodka ds. Grypy w Warszawie.

Szczepionki przeciw grypie 2019/2020 są już dostępne w polskich aptekach i placówkach opieki zdrowotnej. Specjaliści namawiają do jak najszybszego zaszczepienia się. Prof. Lidia Brydak - szefowa Krajowego Ośrodka ds. Grypy - przekonuje, że szczepionka zapewnia najlepszą ochronę przed grypą sezonową. Z kolei prof. Adam Antczak - przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Oświaty Zdrowotnej Fundacji Haliny Osińskiej - dodaje, że dzięki szczepieniu można uniknąć ciężkich i groźnych dla życia powikłań pogrypowych.

Z roku na rok liczba zakażeń wirusem grypy jest coraz większa. Według alarmujących danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie, od września 2017 roku w naszym kraju odnotowano 47 zgonów z powodu grypy oraz zarejestrowano ponad 5 mln przypadków zakażeń. Dla porównania w 2013/2014 było ich około 2 mln, czyli o ponad połowę mniej.

Z powodu niepokojącej tendencji wzrostowej, szczególnie ważne jest przygotowanie się do tegorocznego kulminacyjnego momentu sezonu grypowego, który w naszym kraju występuje od stycznia do marca. Najefektywniejszy czas, aby zabezpieczyć się i uniknąć choroby obejmuje okres od września do grudnia.

Szczepienie na grypę a odporność zbiorowa

Zjawisko odporności zbiorowej najlepiej ilustruje wspólnotowy aspekt szczepień, pokazuje konsekwencje szczepienia całej populacji oraz ich zaniechania. Szczepienie w wymiarze indywidualnym pozwala na uniknięcie choroby oraz jej powikłań jednostkom, a jednocześnie jest ważnym elementem profilaktyki chorób zakaźnych całych populacji.

Niestety, ilość odmów szczepień nadal rośnie, a podstawy tych decyzji nie są oparte o wyniki badań naukowych oraz niezgodne z zaleceniami lekarzy. Próg odporności zbiorowiskowej jest inny dla każdej choroby - wyjaśnia doktor Agnieszka Motyl, specjalista w dziedzinie epidemiologii, Kierownik ds. Jakości i Standardów Medycznych Medicover Polska.

Szczepionka na grypę - bezpieczeństwo szczepień

Na bezpieczeństwo szczepień składają się nie tylko badania naukowe oraz kontrola każdej partii szczepionek, ale również stosowanie się do zaleceń lekarskich:
Zawsze tłumaczę rodzicom, iż powinni po szczepieniu zostać przez 30 minut na terenie przychodni, gdyż mamy tu, podobnie jak w każdej przychodni, gdzie wykonywane są szczepienia, zestaw przeciwwstrząsowy pozwalający działać szybko w sytuacji silnej reakcji anafilaktycznej. Nie wolno lekceważyć tych zaleceń- mówi stanowczo lekarz Nojszewska- Rydlińska.

Ważne jest także przechowywanie szczepionek - jeśli decydujemy się na kupno szczepionki we własnym zakresie powinniśmy przechowywać ją możliwie jak najkrócej w domu. Miejsce szczepionki jest w lodówce, jednak pamiętajmy, że nasze domowe lodówki są często otwierane, dlatego panuje tam różna temperatura, a dodatkowo mogą pojawić się czynniki od nas niezależne, czyli przerwa w dostawie prądu.

Źle przechowywana szczepionka nie zaszkodzi, ale też nie pomoże. Szczepionki w aptekach przechowywane są w specjalnych lodówkach, które w razie przerwy w dostawie prądu są zasilane awaryjnie.

Szczepionka na grypę a zdrowe serce

Zachorowanie na grypę może zwiększać ryzyko wystąpienia zawałów serca oraz zaostrzenie niewydolności serca. Według niektórych danych nawet 1/4 wszystkich zawałów może być poprzedzona infekcją układu oddechowego i grypą - mówi dr n. med. Anna Ścibisz, kardiolog ze Szpitala Medicover - Choroba ta jest groźna zarówno dla młodych osób, uważanych za zdrowe i nie cierpiących na choroby przewlekłe, jak i osób starszych. Do częstych kardiologicznych powikłań grypy należą zapalenie mięśnia sercowego i zapalenie osierdzia. Szczepienie przeciw grypie pozwala uniknąć groźnych powikłań.

Badania przeprowadzone w USA pokazują, iż w okresie jesienno-zimowym zwiększa się liczba udarów oraz zawałów, a nawet 1/4 z nich była poprzedzona zachorowaniem na grypę i zapalenie płuc. Ryzyko zawału serca po potwierdzonej infekcji grypowej jest sześciokrotnie większe.

Szczepienie przeciw grypie może więc nie tylko uchronić przed zachorowaniem i powikłaniami, w tym przed ryzykiem wystąpienia zawału serca, udaru mózgu, zaostrzeniem chorób układu krążenia albo naczyń mózgowych.

Rekomendacje szczepień przeciw grypie na sezon 2019/2020

Każdego roku pojawiają się szczepionki przeciwko grypie o zaktualizowanym składzie, ponieważ wirus charakteryzuje się dużą zmiennością.

Przeciwko grypie najlepiej szczepić się od września do grudnia, zatem przed szczytem zachorowań.

W sezonie 2019/2020 zgodnie z zaleceniami WHO w składzie szczepionek przeciw grypie na półkuli Północnej znajdować się będą następujące szczepy wirusa grypy:

Szczepionka 3-walentna, która zawiera w składzie jedną linie wirusa grypy typu B, powinna zawierać w składzie antygeny szczepu spokrewnionego ze szczepem B/Colorado/06/2017.

Natomiast szczepionki 4-walentne powinny zawierać antygeny szczepów spokrewnionych ze szczepami:

  • A/Brisbane/02/2018 (H1N1)pdm09
  • A/Kansas/14/2017 (H3N2)
  • B/Colorado/06/2017
  • B/Phuket/3073/2013

Szczepienia na grypę - co musisz wiedzieć?

Zdaniem eksperta
prof. dr hab. med. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy

Bardzo ważna jest świadomość, że wirus grypy jest podstępny, mutuje i ewoluuje. Każdego roku wytwarzana jest nowa szczepionka, która ma za zadanie chronić organizm podczas najbliższego sezonu grypowego. Coroczne szczepienie wzmacnia odporność, znacząco redukuje ryzyko zachorowania, ale przede wszystkim zabezpiecza przed poważnymi zagrożeniami związanymi z powikłaniami grypy. W 2018 roku została wprowadzona refundacja szczepień przeciw grypie dla osób powyżej 65 roku życia. Jest to bardzo dobra decyzja ze strony Ministerstwa, ponieważ najwięcej powikłań dotyka właśnie osoby w wieku podeszłym i to one płacą największą cenę za niezaszczepienie się przeciw grypie.

Dawki zalecane szczepionki przeciw grypie

  • dzieciom od 6. m.ż. do 35. m.ż.: 1 dawka - 0,25 ml (postać pediatryczna 0,25 ml) (1 lub 2 dawki), po 4-6 tygodniach następna 1 dawka (postać pediatryczna 0,25 ml),
  • dorosłym i dzieciom od 36. m.ż.: 1 dawka - 0,5 ml,
  • dzieciom do ukończenia 8 r.ż., które uprzednio nie były szczepione, należy podać drugą dawkę po 4-6 tygodniach.

Kto powinien się zaszczepić przeciw grypie?

Ogólnoświatowe zalecenia dotyczące szczepienia przeciwko grypie mówią, zgodnie z wytycznymi organizacji ACIP oraz WHO, że zaszczepić powinien się każdy. W Polsce nie ma obowiązkowych (finansowanych z budżetu Ministerstwa Zdrowia) szczepień przeciw grypie. Są to szczepienia zalecane.

Każdy może zarazić się wirusem grypy, jednak grupy ryzyka – dzieci, seniorzy i osoby cierpiące na choroby przewlekłe, szczególnie narażone są na zachorowanie, jak również ciężkie powikłania pogrypowe.

1. Ze wskazań klinicznych i indywidualnych:

  • przewlekle chorym dzieciom (powyżej 6. miesiąca życia) i dorosłym, szczególnie chorującym na niewydolność układu oddechowego, astmę oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, niewydolność układu krążenia, chorobę wieńcową (zwłaszcza po przebytym zawale serca), niewydolność nerek, nawracający zespół nerczycowy, choroby wątroby, choroby metaboliczne, w tym cukrzycę, choroby neurologiczne i neurorozwojowe;
  • osobom w stanach obniżonej odporności (w tym pacjentom po przeszczepie narządów lub tkanek) i chorym na nowotwory układu krwiotwórczego;
  • dzieciom z grup ryzyka od 6 miesiąca życia do 18. roku życia, szczególnie zakażonym wirusem HIV, ze schorzeniami immunologiczno-hematologicznymi, w tym małopłytkowością idiopatyczną, ostrą białaczką, chłoniakiem, sferocytozą wrodzoną, asplenią wrodzoną, dysfunkcją śledziony, po splenektomii, z pierwotnymi niedoborami odporności, po leczeniu immunosupresyjnym, po przeszczepieniu szpiku, przed przeszczepieniem lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych, leczonym przewlekle salicylanami;
  • dzieciom z wadami wrodzonymi serca zwłaszcza sinicznymi, z niewydolnością serca, z nadciśnieniem płucnym;
  • kobietom w ciąży lub planującym ciążę.

Pediatrzy apelują: należy szczepić dzieci!

youtube.com/newsrm.tv

2. Ze wskazań epidemiologicznych - wszystkim osobom od 6. miesiąca życia do stosowania zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, w szczególności:

Szacuje się, że skuteczność szczepień u zdrowych seniorów sięga ok. 79%. Jest to szczególnie istotne ze względu na fakt, iż u osób u których występują dwa lub więcej czynniki ryzyka występuje 202 razy większe ryzyko śmiertelności z powodu infekcji grypowych (np. wiek i choroba przewlekła).

  • zdrowym dzieciom w wieku od 6. miesiąca życia do 18. roku życia (ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w wieku od 6 do 60 miesiąca życia);
  • osobom w wieku powyżej 55 lat;
  • osobom mającym bliski kontakt zawodowy lub rodzinny z dziećmi w wieku poniżej 6 miesiąca życia oraz z osobami w wieku podeszłym lub przewlekle chorymi (w ramach realizacji strategii kokonowej szczepień);
  • pracownikom ochrony zdrowia (personel medyczny, niezależnie od posiadanej specjalizacji oraz personel administracyjny), szkół, handlu, transportu;
  • pensjonariuszom domów spokojnej starości, domów pomocy społecznej oraz innych placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, w szczególności przebywającym w zakładach opiekuńczo-leczniczych, placówkach pielęgnacyjno-opiekuńczych, podmiotach świadczących usługi z zakresu opieki paliatywnej, hospicyjnej, długoterminowej, rehabilitacji leczniczej, leczenia uzależnień, psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz lecznictwa uzdrowiskowego;

Jakie są przeciwwskazania do szczepienia przeciwko grypie?

  • anafilaktyczna nadwrażliwość na białko jaja kurzego lub antybiotyki używane w procesie produkcji lub inne składniki szczepionki*
  • ostre choroby gorączkowe
  • ostre choroby o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu, bez względu na to, czy towarzyszy im gorączka, czy też nie
  • zespół Guillain-Barré stwierdzony w okresie 6 tygodni po poprzednim szczepieniu przeciwko grypie**

* osoby takie, jeśli znajdują się w grupie wysokiego ryzyka wystąpienia powikłań pogrypowych, mogą odnieść korzyść ze szczepienia przeciwko grypie po dokonaniu oceny stopnia nadwrażliwości na składniki szczepionki i odpowiednim odczuleniu
** osoby takie, jeśli znajdują się w grupie wysokiego ryzyka wystąpienia powikłań pogrypowych, mogą odnieść korzyść ze szczepienia przeciwko grypie

Na pytania dotyczące szczepionki przeciw grypie odpowiada Arkadiusz Miller, internista grupy Lux Med [wideo]

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Dziennikarz
|

dzieci od 6 miesiaca szczepi sie tak samo jak doroslych 0.5 ml tak pisze w ulotce
vaxigrip od 6 miesiaca zycia
influvac od 3 roku zycia
PROSZE CZYTAC ULOTKI

else
|

Straszna jest twoja niewiedza,znam dwie osoby które też tak głupio myślały,zmarły na powikłania pogrypowe

Giana
|

Szczepie się od 8 lat,tylko raz miałam lekką grype,wcześniej moje grypy kończyły się pogotowiem i szpitalem.Taka riposta do przeciwników szczepienia,którzy twierdzą ze od szczepień umrę-wiec wole umrzeć od szczepień niź powikłań po grypie,niestety znam takie przypadki.

Amelia
|

W tym roku zaszczepiłam się p/grypie (szczepionka: influvac tetra na sezon 2018/2019), owszem zdarzyło mi się w okresie 6 lat - bo tyle się szczepię, zachorować na grypkę ale przechodziłam ją jak zwykłe przeziębienie, - a nie jak 7 lat temu - 2 tygodnie 40-stopniowa gorączka, zapalenie płuc, ledwo żyłam... Polecam szczepienia z czystym sumieniem.

Jerzy Franek
|

Ale przecież żadnych szczepionek przeciwko grypie już w żadnej aptece nie ma od kilku tygodni - twierdzą że nie ma w hurtowniach.

Ewa
|

Byłam dzisiaj w przychodni żeby się zaszczepić. <mam 66="" lat)="" wszystko="" to="" kłamstwo.="" szczepionek="" ze="" zniżką="" już="" nie="" ma.="" to="" tylko="" propaganda.="" ciĄgle="" kŁamstwo="" kŁamstwo.="" wstyd="">

Barbara Jolanta Klima
|

choc by mi ktos zaplacil nigdy nie zdecyduje sie na wprowadzenie do mojego organizmu tej trucizny ...ps.kto chce niech sie szczepi nawet codziennie ,jakas selekcja naturalna musi byc

M
|

Szczepią się - bez obaw

Jerzy
|

strona z wykazem placówek szcepiących za darmo nie istnieje.Nie wprowadzajcie ludzi w błąd

KasiaM.
|

Wszyscy moi znajomi, którzy się szczepią chorują o wiele mniej ode mnie. Tak więc w tym roku zaszczepię się również i ja i mój narzeczony. Pozdrawiam.