Hioscyjamina - czym jest i kiedy można ją stosować?

2019-12-04 8:43 Karolina Nowak

Hioscyjamina, L-atropina - pod względem chemicznym jest to alkaloid tropanowy, enancjomer atropiny, stosowany w medycynie w postaci chlorowodorku lub siarczanu. Jednak obecnie jest on o wiele rzadziej stosowany od wspomnianej i chyba powszechniej znanej atropiny (od której ma silniejsze działanie).

Hioscyjamina (L-atropina) zaliczana jest do alkaloidów tropanowych. Alkaloidy tropanowe są metabolitami wtórnymi występującymi naturalnie w roślinach kilku rodzin, w tym Brassicaceae (Kapustowate), Solanaceae (Psiankowate) oraz Erythroxylaceae (Krasnodrzewowate).

Spis treści:

    1. Gdzie możemy znaleźć hioscyjaminę?
    2. Jak hioscyjamina działa na organizm człowieka?
    3. Hioscyjamina - wskazania
    4. Hioscyjamina - przedawkowanie
    5. Hioscyjamina - skutki uboczne
    6. Hioscyjamina - interakcje z innymi lekami
    7. Kiedy zachować ostrożność przy stosowaniu hioscyjaminy?

Dotychczas zidentyfikowano ponad 200 alkaloidów tropanowych. Najlepiej zbadanymi alkaloidami tropanowymi są, wspomniana wcześniej hioscyjamina i skopolamina.

Gdzie możemy znaleźć hioscyjaminę?

Hioscyjamina w środowisku naturalnym występuje w takich roślinach jak:

Jak hioscyjamina działa na organizm człowieka?

      • znosi wpływ nerwu błędnego na serce
      • rozszerza naczynia krwionośne skóry
      • rozszerza źrenicę i podnosi ciśnienie śródgałkowe na długi czas, blokując receptory muskarynowe
      • powoduje problemy z oddawaniem moczu
      • zmniejsza wytwarzania kwasu w żołądku
      • spowalnia naturalne ruchy perystaltyczne jelit i powoduje rozluźnienie mięśni w wielu narządach (np. w żołądku, pęcherzu moczowym, nerce, woreczku żółciowym)
      • hioscyjamina zmniejsza również ilość niektórych płynów ustrojowych (np. śliny, potu)

Hioscyjamina - wskazania

Hioscyjamina jest stosowana w leczeniu różnych problemów żołądkowo-jelitowych, takich jak skurcze i zespół jelita drażliwego. Jest również stosowany w leczeniu innych schorzeń, takich jak:

      • problemy z kontrolą pęcherza i jelit
      • ból skurczowy spowodowany kamieniami nerkowymi i kamieniami żółciowymi
      • choroba Parkinsona
      • ponadto stosowany jest w celu zmniejszenia skutków ubocznych niektórych leków i środków owadobójczych

Hioscyjamina - przedawkowanie

W dawkach wyższych od terapeutycznych hioscyjamina działa porażająco na obwodowy układ nerwowy oraz powoduje początkowo pobudzenie psychoruchowe, a następnie zmęczenie, poza tym: zaczerwienienie skóry, tachykardię, przyspieszenie oddechu, dezorientację, niepokój, realistyczne omamy wzrokowe i słuchowe, stany delirium, śpiączkę. Jako odtrutkę podaje się pilokarpinę pobudzającą przywspółczulny układ nerwów.

Hioscyjamina - skutki uboczne

Jak każdy lek, tak i hioscyjamina może powodować pewne skutki uboczne, należy pamiętać że nie u każdego muszą one wystąpić, a i ich intensywność może być bardzo różna. Wszystko zależy od przyjętej dawki, innych współistniejących chorób i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Do najczęściej występujących skutków ubocznych należą:

      • zawroty głowy
      • senność
      • niewyraźne widzenie
      • suchość w ustach
      • ból głowy
      • problemy ze snem
      • zaparcia
      • zaczerwienienie twarzy
      • suchość skóry
      • zmniejszenie pocenia się

Najczęściej przemijają one zaraz po odstawieniu leku, jednak jeśli którykolwiek z tych objawów utrzymuje się lub się nasila, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, w celu zmiany dawkowania lub całkowitej zmiany preparatu.

Do rzadziej występujących skutków ubocznych należą:

      • dezorientacja
      • szybkie bądź nieregularne bicie serca
      • trudności w oddawaniu moczu
      • zmniejszenie zdolności seksualnych
      • utrata koordynacji
      • niewyraźna mowa
      • nudności
      • wymioty

Bardzo rzadko zdarzają się ciężkie reakcje alergiczne na ten lek, ale w razie ich wystąpienia należy natychmiast zgłosić się do lekarza. Objawy ciężkiej reakcji alergicznej mogą obejmować:

      • wysypkę
      • swędzenie
      • obrzęk (zwłaszcza twarzy, języka i gardła)
      • ciężkie zawroty głowy
      • trudności w oddychaniu

Niestety ciężkie reakcje alergiczne mogą zagrażać zdrowiu lub życiu pacjenta. Dlatego tak ważne jest, aby stosować się do zaleceń lekarza, a wszelkie niepokojące objawy od razu zgłaszać.

Hioscyjamina - interakcje z innymi lekami

Aby leczenie było jak najbardziej efektywne przed rozpoczęciem przyjmowania hioscyjaminy należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich przyjmowanych lekach - również tych ziołowych i dostępnych bez recepty.

Hioscyjamina może wchodzić na przykład w interakcję z lekami pobudzającymi wydzielanie kwasu żołądkowego lub z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy - te ostatnie obniżają wchłanianie hioscyjaminy. Dlatego też leki zobojętniające sok żołądkowy, należy zażyć po posiłku, a hioscyjaminę przed, ewentualnie przyjmować leki zobojętniające sok żołądkowy co najmniej 1 godzinę po przyjęciu hioscyjaminy.

Kiedy zachować ostrożność przy stosowaniu hioscyjaminy?

Tego leku nie należy stosować, jeśli pacjent cierpi na pewne schorzenia lub wykazuje nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu.

Przed zastosowaniem tego leku, należy skonsultować się z lekarzem, jeśli pacjent ma: powiększenie gruczołu krokowego, problemy z blokadą układu moczowego, problemy żołądkowo-jelitowe lub choroby układu krążeniowego.

Po za tym przed zastosowaniem tego leku należy poinformować lekarza również jeśli pacjent cierpi na nadczynności tarczycy, nadciśnienie, choroby nerek, refluks żołądkowy, przepuklina rozworu przełykowego, a także jeśli ma zaburzenia układu nerwowego (np. neuropatię autonomiczną).

W wyżej wymienionych przypadkach, należałoby się zastanowić przed podaniem hioscyjaminy, jednak zawsze ostateczną decyzję o jego stosowaniu podejmuje lekarz oceniając ogólny stan zdrowia pacjenta.

O autorze
Karolina Nowak
Karolina Nowak
Z wykształcenia technik farmaceutyczny. Aktualnie zawodowo spełnia się pracując w aptece. Empatyczna, wrażliwa i lubiąca kontakt z drugim człowiekiem. Prywatnie miłośniczka dobrej książki.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 2/2020 "Zdrowia": co pomoże na ból głowy, sztuczne hormony wokół nas, dźwięczny głos na lata, stopy bez odcisków, eko zwierzak w domu, chudnij z wyobraźnią, hity zdrowej kuchni. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych rad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 2/2020

Materiał partnerski

KOMENTARZE