Berberys - właściwości lecznicze i zastosowanie berberysu zwyczajnego

2021-05-31 11:52 Monika Majewska

Właściwości lecznicze berberysu zwyczajnego są wykorzystywane już od tysiącleci. W medycynie ludowej berberys znalazł zastosowanie jako lek m.in. na schorzenia wątroby i inne dolegliwości układu pokarmowego. Ponadto berberys działa uspokajająco. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości ma berberys zwyczajny, a także gdzie rośnie ta roślina i kiedy można ją zbierać.

Berberys zwyczajny
Autor: Wikimedia Commons Owoce berberysu mają cierpki i kwaśny smak. Fot. Wikimedia Commons

Właściwości lecznicze berberysu zwyczajnego (Berberis vulgaris), znanego także jako kwaśnica pospolita lub kwaśniec, są doceniane już od tysiącleci. W średniowieczu berberys stosowano u chorych na żółtaczkę i malarię, a w XVII w. w Anglii u osób zmagających się ze schorzeniami wątroby.

Z kolei w Polsce lekarze medycyny ludowej wykorzystywali owoce berberysu, aby zapobiegać rozwoju szkorbutu, a odwary z jego kory i korzeni stosowano przy kolkach wątrobowych. Obecnie w krajach tropikalnych berberys podawany jest w przypadku cholery i malarii. W medycynie naturalnej w celach leczniczych wykorzystuje się owoce, korę, liście i korzenie berberysu.

Spis treści

  1. Berberys zwyczajny - gdzie rośnie? Kiedy zbierać?
  2. Berberys na gorączkę i przeziębienie
  3. Berberys wspomaga pracę układu pokarmowego
  4. Berberys na uspokojenie
  5. Berberys przeciw krwawieniom
  6. Berberys na odchudzanie
  7. Zastosowanie berberysu w kosmetyce
  8. Zastosowanie berberysu w kuchni
  9. Berberys nie dla kobiet w ciąży

Berberys zwyczajny - gdzie rośnie? Kiedy zbierać?

Berberys to ciernisty krzew, który rośnie w zaroślach, na brzegach lasów całej Europy. Można go spotkać także w parkach jako krzew ozdobny. Jego żółte kwiaty, które są zebrane w zwisające grona o długości do 5 cm, kwitną w maju i czerwcu.

Jesienią na gałęziach pojawiają się twarde, podłużne i zebrane w grona czerwone jagódki. Są one jadalne, lecz mają cierpki i kwaśny smak, mimo że zawierają sporo cukru.

Korę berberysu zbiera się z młodych, 2-3 letnich gałęzi, wiosną, z kolei liście w maju lub czerwcu. Jednak ze względu na jego malejącą populację, nie pozyskuje się już jak dawniej kory (a także korzeni) do celów leczniczych.

Owoce berberysu zbiera się zanim całkowicie dojrzeją - gdy nabiorą jaskrawo-czerwonej barwy, czyli w sierpniu lub wrześniu.

Berberys na gorączkę i przeziębienie

Owoce berberysu zawierają alkaloidy, kwasy organiczne, cukry, pektyny, garbniki, sole mineralne i witaminy, w tym najwięcej witaminy C (80 mg w 100 g). Z tego względu nazywany jest "polską cytryną" lub "cytryną Północy".

W medycynie ludowej odwary z owoców berberysu stosuje się w przeziębieniach i chorobach gorączkowych. By podnieść odporność organizmu, do herbaty dodaje się suszone owoce berberysu. Z kolei wyciągi z kory i korzeni tej rośliny stosuje się przy zakażeniach bakteryjnych, gdyż, dzięki zawartości berberyny (alkaloidu izochinolinowego, który działa antybakteryjne), wykazują właściwości antybiotyczne.

WAŻNE! Berberysu nie można spożywać przez dłuższy czas, ponieważ zawarta w nim berberyna odkłada się w sercu, wątrobie i trzustce.

Berberys wspomaga pracę układu pokarmowego

Współczesna fitoterapia poleca stosowanie naparu z liści berberysu w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego, np. zaburzeń trawienia. Złagodzi on bóle żołądka, nudności i charakterystyczne uczucie przepełnienia i gniecenia w żołądku. Napar jest także pomocny przy dolegliwościach, takich jak: brak łaknienia, zapalenie wątroby (przywraca prawidłową czynność tego narządu), kamica żółciowa, zahamowanie wytwarzania żółci (berberys działa żółciopędnie).

Berberys na uspokojenie

Po berberys mogą sięgnąć także osoby, które żyją w stresie, są pobudzone emocjonalne, znerwicowane lub mają problemy z zasypianiem. Berberys wycisza, korzystnie wpływa na nastrój oraz koncentrację.

Berberys przeciw krwawieniom

Berberys jest bogaty w witaminy C, E, i P (rutyna) oraz karotenoidy, w związku z tym działa przeciwobrzękowo, mniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych i zapobiega krwawieniom, m.in. dziąseł.

Berberys na odchudzanie

Odwar z owoców berberysu poprawia przemianę materii, pobudza wydzielanie soków trawiennych i działa moczopędnie, a także lekko przeczyszczająco. W związku z tym można czasami po nie sięgnąć podczas kuracji odchudzającej.

Zastosowanie berberysu w kosmetyce

Berberys, dzięki właściwościom bakteriobójczym, jest polecany osobom, które cierpią na trądzik. Z kolei ze względu na dużą zawartość witaminy C, flawonów i flawonoidów w owocach, jest cennym składnikiem preparatów likwidujących przebarwienia skóry. Ponadto wykorzystywany jest do produkcji preparatów do opalania się (jako naturalny bloker promieni UVA i UVB).

To ci się przyda

Zastosowanie berberysu w kuchni

Z owoców berberysu można przyrządzać liczne przetwory - soki, dżemy, konfitury, marmoladę i nie tylko. Berberys nadaje się też do wyrobu win, wódek i likierów. Z kolei suszonymi zmielonymi owocami można przyprawiać mięsa (na Kaukazie z berberysu, wody, pieprzu i soli przygotowuje się ostra przyprawę do potraw mięsnych), ryby i sosy.

Napar z berberysu - przepis

Łyżkę rozdrobnionych owoców berberysu wsyp do szklanki i zalej je wrzątkiem. Następnie przykryj i pozostaw do zaparzenia na 15 minut. Na koniec przecedź.

Odwar z owoców berberysu - przepis

Włóż rozdrobnione owoce berberysu do garnuszka, zalej szklanką wrzątku i postaw na gazie. Następnie doprowadź do wrzenia i gotuj na wolnym ogniu pod przykryciem przez 3 minuty. Po ugotowaniu odstaw do wystygnięcia. Tak przygotowany odwar zaleca się pić 2-3 razy dziennie po jedną czwartą szklanki.

Nalewka z berberysu - przepis

Przygotuj 1 kg zmarzniętych owoców berberysu, 0,5 kg cukru, laskę wanilii, kawałek suszonego kłącza imbiru, 1 litr wódki (50 proc.) zrobionej ze spirytusu.

Umyte i oczyszczone owoce berberysu wsyp do gąsiora. Następnie dodać wanilię i kawałek suszonego kłącza imbiru. Całość zasyp cukrem, zalej wódką i szczelnie zamknij gąsior. Trzymaj go w słonecznym miejscu przez dwa tygodnie. Następnie dodaj do niego 100 gramów cukru i odczekaj, aż się rozpuści. Potem przefiltruj nalewkę przez bibułę, rozlej do butelek i szczelnie je zamknij. Odstaw je w chłodne i ciemne miejsce. Nalewka jest gotowa do spożycia po 6 miesiącach.

Przecier z berberysu - przepis

Owoce berberysu umyj, osącz i włóż do rondla. Następnie wlej niewielką ilość wrzącej wody i rozgotuj owoce pod przykryciem. Następnie lekko przestudzone owoce przetrzyj przez sito. Przecierem wypełnij małe słoiczki typu twist i zamknij. Potem wstaw je do garnka z wodą ogrzaną do takiej temperatury, jaką ma zawartość słoików. Podgrzej do temperatury 90 st. C i w takiej utrzymuj przez 15-20 minut. Po wyjęciu słoików z garnka, dociśnij nakrętki i pozostaw do ostudzenia.

Ważne

Berberys nie dla kobiet w ciąży

Berberysu nie powinny stosować kobiety w ciąży. Nie jest polecany także małym dzieciom, gdyż może doprowadzić do przejściowych nudności i/lub biegunek.

O ziołach leczniczych
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Szanna
|

Ooo, o zastosowaniu berberysu na tradzik nigdy nie wiedzialam a szkoda, bo uwazam ze im naturalniej go zwalczymy tym lepiej i sama sklaniam sie wlasnie ku takim rozwiazaniom. Musze sprobowac zrobic z niego maseczke :)

Realista
|

Współczesna medycyna leczy tylko objawy, nie przyczyny. Dermatolog co najwyżej może pacjentowi wyczyścić kieszeń z pieniędzy za pomocą apteki. Efekt leczniczy = 0% skuteczności. Ludzie są naiwni, chodzą latami do lekarzy i nie zdrowieją, czy tego nie zauważacie ?. Od kilku lat nie chodzę do lekarzy pomimo znacznego wieku, i żyję, leczę się sam naturalnymi preparatami, ziołami i to skutecznie. Gdyby społeczeństwo było bardziej świadome to już dawno by pogoniono tych pseudomedyków w białych kitlach. Jak długo żyję nie słyszałem aby jakikolwiek lekarz wyleczył jakąś chorobę przewlekłą. Choroba przewlekła oznacza chodzenie do końca życia do lekarza, połykanie jakiegoś chemicznego paskudztwa i wcześniejszą śmierć.

Tez uczciwa
|

Poczytalam z ciekawosci o berberysie, bo wlasnie dostalam nasiona i chcialam sie dowiedziec o wlasciwosciach. Jest pyszny, kwasny i spoko

uczciwy
|

Ludzie, to jest zwykła reklama pewnego cwaniaczka, który lek wart ca 30 zł sprzedawać chce za130 zł. Nie dajcie się nabierać. Zapytajcie się dermatologa a zobaczycie.