Co KAŻDY powinien wiedzieć o koronawirusie? Ściągawka

2020-04-09 21:26 Monika Ochnik, źródło: The Washington Post

Wszystko zaczęło się od kilkudziesięciu tajemniczych zachorowań w środkowych Chinach. Wirus wykryty po raz pierwszy pod koniec 2019 roku po 3 miesiącach opanował już cały świat, zakażając ponad 1,5 miliona osób, a zabijając ponad 90 000 osób. Co o nim wiemy?

Informacji na temat koronawirusa jest mnóstwo, dlatego postanowiliśmy uporządkować dotychczasową wiedzę. 

Co to za wirus?

Koronawirus jest często poprzedzony słowem "nowy", ponieważ jest to nowy szczep w znanej już od dawna rodzinie wirusów. Według Światowej Organizacji Zdrowia wirusy te mogą wywoływać zarówno zwykłe przeziębienie, jak i znacznie poważniejsze choroby. Mogą się nimi zarazić ludzi i zwierzęta. Szczep, który zaczął rozprzestrzeniać się w Wuhan, stolicy chińskiej prowincji Hubei, jest bezpośrednio związany z dwoma innymi koronawirusami, które spowodowały poważne epidemie w ostatnich latach:

  • SARS CoV-1 wywołującym zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (SARS);
  • MERS-CoV wywołującym bliskowschodni zespół niewydolności oddechowej (MERS).

Objawy zakażenia koronawirusem wahają się od nasilonych problemów z oddychaniem do przypadków zapalenia płuc, niewydolności nerek i gromadzenia się płynu w płucach.
Zdaniem ekspertów COVID-19 rozprzestrzenia się łatwiej niż SARS i jest podobny do innych koronawirusów, które powodują objawy zbliżone do przeziębienia. Wydaje się, że jest wysoce zakaźny, a ponieważ jego przebieg jest zwykle łagodny, choroba może być bardziej rozpowszechniona, niż sugerują obecne wyniki badań, a chorzy mogą ją przenosić, jeszcze zanim zorientują się, że są chorzy.

Posłuchaj, jak chronić się przed koronawirusem. Takie są zalecenia WHO. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami.

Jak zabójczy jest koronawirus i kto jest najbardziej zagrożony?

Podobnie jak w przypadku innych chorób układu oddechowego, najbardziej narażone są osoby starsze oraz te z chorobami towarzyszącymi, takimi jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. Dane pokazują, że na całym świecie wirus zabija więcej mężczyzn niż kobiet.
Ale - podobnie jak w przypadku innych chorób - mogą występować indywidualne różnice w reakcji każdego organizmu. Czasem osoby z grupy ryzyka mogą przejść chorobę bardzo łagodnie. Według CDC (Centrum Kontroli i Prewencji Chorób) nie ma również dowodów na to, że dzieci są bardziej podatne na zarażenie, jak to miało miejsce w przypadku SARS i MERS.

Jak chronić siebie i innych?

Istnieje kilka podstawowych środków ostrożności, które należy podjąć, by uniknąć zarażenia koronawirusem. Są to zasadniczo te same codzienne czynności, które zapobiegają też innym chorobom, czyli:

  • regularne mycie rąk;
  • zakrywanie nosa i ust podczas kichania;
  • w przypadku choroby pozostanie w domu i picie dużej ilości płynów.

CDC zaleca mycie rąk wodą z mydłem przez co najmniej 30 sekund po skorzystaniu z łazienki, przed jedzeniem i po wydmuchaniu nosa lub kichaniu oraz czyszczenie często dotykanych przedmiotów i powierzchni. Odradza natomiast dotykanie oczu, nosa i ust. 

 
Gdzie rozprzestrzenił się na świecie?

Koronawirus rozprzestrzenił się już na cały świat, zarażając ponad 1,5 miliona ludzi. Jest obecny w ponad 200 krajach. Jego zasięg pokazuje poniższa mapka.

 

Koronawirus wywołał pandemię. Co to znaczy?

11 marca Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że epidemia koronawirusa przekształciła się już w pandemię. Jak podkreśla dyrektor generalny Tedros Adhanom Ghebreyesus, WHO zdecydowała się użyć tego słowa, ponieważ skala epidemii była ogromna, a niektóre kraje nie zareagowały na nią wystarczająco szybko.

Eksperci używają terminu „pandemia”, by opisać epidemię, która zaczęła szerzyć się w wielu krajach i na kilku kontynentach jednocześnie (termin pochodzi od greckiego słowa pan, co oznacza „wszystko”, i demo, co oznacza „ludzie”). Chociaż słowo to może wywoływać strach, opisuje ono skalę epidemii, a nie jej śmiertelność.

W przeszłości eksperci ds. zdrowia używali terminu „pandemia”, by dać sygnał, że nie udało się powstrzymać wybuchu epidemii i kraje powinny bardziej skoncentrować swoje wysiłki na łagodzeniu jej skutków poprzez odpowiednie działania, takie jak:

  • przygotowanie szpitali do radzenia sobie z napływem pacjentów;
  • gromadzenie zapasów materiałów;
  • wprowadzenie polityki dystansowania społecznego.

Jakie są objawy COVID-19?

Objawy COVID-19 dotyczą głównie układu oddechowego. Według CDC są to głównie kaszel i duszności, które występują często. Możliwa jest również gorączka. Nasilenie objawów zależy w dużej mierze od wieku pacjenta i kondycji jego układu odpornościowego.

U osób starszych i tych z chorobami serca, cukrzycą lub innymi chorobami współistniejącymi koronawirus może powodować zapalenie płuc, prowadzić do niewydolności narządów wewnętrznych i w efekcie do śmierci. Ale u większości pacjentów objawy są łagodne i nie wymagają interwencji medycznej.

Czy konieczny jest kontakt z lekarzem?

Jeśli masz gorączkę i suchy kaszel, powinieneś skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu (najlepiej telefonicznie!) lub z infolinią NFZ (800 190 590). Być może lekarz lub konsultant zaleci, byś udał się do najbliższej stacji sanitarno-epidemiologicznej lub szpitala zakaźnego, ale bezwzględnie unikając transportu publicznego! 


Jak mogę zostać przetestowany?

Testy wykonuje się u osób, które podróżowały niedawno do obszaru objętego epidemią koronawirusa lub miały bliski kontakt z zarażoną osobą, a także u tych, które mają objawy choroby, takie jak gorączka, suchy kaszel czy trudności w oddychaniu. Jeśli masz łagodne objawy, prawdopodobnie nie zostaniesz przebadany.  

Jak długo potrwa dystansowanie społeczne?

Według ekspertów najbardziej uczciwa odpowiedź brzmi: „To zależy”. To się wkrótce nie skończy - to bardziej kwestia miesięcy niż tygodni. Dokładny czas określi kilka kluczowych czynników, takich jak:

  • liczba testów;
  • kiedy nastąpi szczyt epidemii;
  • skuteczność działań mających na celu spłaszczenie krzywej zachowań.

Niektóre państwa zapowiedziały już stopniowe poluzowanie obostrzeń pod koniec kwietnia.

Czy powinienem nosić maseczkę?

Na początku kwietnia zarówno amerykańska CDC, jak i Światowa Organizacja Zdrowia zmieniły swoje wytyczne i od teraz zalecają noszenie maseczek w miejscach publicznych. Od 16 kwietnia taki obowiązek będzie też obowiązywał w Polsce. 

Nowe zalecenia zostały oparte na rosnących dowodach wskazujących na to, że zarażeni ludzie, którzy przechodzą COVID-19 bezobjawowo, mogą rozprzestrzeniać koronawirusa. Proste maski z tkaniny, które zakrywają usta i nos, mogą zapobiegać przenoszeniu wirusów przez takie osoby, gdy są na zakupach, czyli w miejscach, gdzie trudno jest utrzymać dystans społeczny.  

Kiedy to się skończy?

Nowy koronawirus może mieć charakter sezonowy i osiągać szczyt zachorowań w miesiącach zimowych, podobnie jak grypa. Całkowite wyeliminowanie go ze środowiska jest możliwe tylko dzięki masowym szczepieniom, ale jak wiadomo, prace nad szczepionką mogą potrwać co najmniej kilkanaście miesięcy. 

Morawiecki powiedział, kiedy w Polsce przypadnie SZCZYT zachorowań na koronawirusa

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

Terminy, które warto znać

Koronawirus - termin ten odnosi się do rodziny siedmiu znanych wirusów, które mogą wywoływać u ludzi infekcje o różnym przebiegu - od zwykłego przeziębienia do ciężkiego ostrego zespołu oddechowego SARS oraz MERS. Nazwa pochodzi od kształtu wirusa, który pod mikroskopem wygląda jak kropelka otoczony koroną przypominającą kolce.
COVID-19 - czasami stosowany zamiennie z koronawirusem i oficjalną nazwą SARS-CoV-2. Jest to nazwa choroby wywoływanej przez nowy koronawirus. A zatem SARS-CoV-2 powoduje COVID-19, podobnie jak HIV powoduje AIDS.
Przekazywanie przez społeczność - dzieje się tak, gdy choroba krąży wśród ludzi mieszkających na określonym obszarze, którzy nie podróżowali do miejsca dotkniętego epidemią i nie mają ścisłego związku z innymi potwierdzonymi przypadkami.
Bezobjawowe przenoszenie - bezobjawowymi nosicielami wirusa są ludzie, którzy nie wykazują oznak choroby, ale są zakażeni wirusem i mogą nim zarażać inne osoby.
Epidemia - nagły wzrost liczby przypadków choroby w określonym miejscu i czasie. 
Pandemia - epidemia, która rozprzestrzeniła się jednocześnie w wielu krajach i na wielu kontynentach.
Spłaszczanie krzywej - to wyrażenie, którego eksperci używają, mówiąc o potrzebie zastosowania środków ochronnych, by spowolnić rozprzestrzenianie się choroby.
Ograniczanie - we wczesnych fazach epidemii kraje często stosują tę strategię, próbując wyrównać i odeprzeć atak wirusa, ponieważ mają nadzieję, że w ten sposób ograniczą rozprzestrzenianie się wirusa, a nawet wyeliminują go. W tym celu ogranicza się przepływ ludzi, wprowadza zakazy podróży oraz kwarantannę. 
Izolacja - trzymanie chorych i zarażonych z dala od zdrowych osób. Szpitale podjęły surowe środki w celu izolacji pacjentów z koronawirusem za pomocą oddziałów izolacyjnych, wentylatorów, które zapobiegają szerszej cyrkulacji powietrza, oraz ciężkiego sprzętu ochronnego dla pracowników służby zdrowia.
Kwarantanna - ograniczenie poruszania się osób, które wydają się zdrowe, ale mogły być narażone na działanie wirusa.
Choroby odzwierzęce - nowy koronawirus został przeniesiony ze zwierząt na ludzi, co czyni go odzwierzęcym. Wirus SARS-CoV-1 pochodził od cywet, a MERS-CoV - od wielbłądów, ale nie wiadomo jeszcze, jakie zwierzę spowodowało obecną epidemię koronawirusa. Jak dotąd głównym podejrzanym jest łuskowiec.

Źródło: The Washington Post

Polecamy również:

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE