- Wewnętrzny kryzys u dzieci i młodzieży narasta powoli, a jego tragiczne skutki często można powstrzymać dzięki wczesnemu wsparciu.
- Ostatnie, niepokojące ataki w szkołach w Polsce podkreślają pilną potrzebę szybkiej reakcji na sygnały alarmowe u młodych osób.
- Dostępne są różne formy pomocy psychologicznej i terapeutycznej, które mogą być skuteczne nawet w obliczu długich kolejek do specjalistów.
Wczesne wsparcie kluczem do zapobiegania tragediom
Ostatnie wydarzenia w polskich szkołach, w tym tragiczny atak w powiecie wyszkowskim, gdzie 15-latek zranił trzy osoby, a jedna z nich zmarła, czy napaść w Ostrołęce, gdzie 19-latek zaatakował nożem dziewięć osób, wstrząsnęły opinią publiczną. Te incydenty, wraz z udaremnionym planowanym atakiem w Sierpcu i napaścią 21-latki w szkole dla dorosłych, brutalnie przypominają o rosnącym problemie kryzysów psychicznych wśród dzieci i młodzieży.
Jak podkreśla dr hab. Barbara Remberk, kierownik Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży w Instytucie Psychiatrii i Neurologii (IPiN) w Warszawie, wewnętrzny kryzys, który może mieć tragiczne konsekwencje, narasta powoli. "Kryzys narasta powoli. Jego objawy też powoli narastają i takiemu dziecku można udzielić wsparcia.
Jest duże prawdopodobieństwo, że w szczególności młodsze dzieci z zachowaniami agresywnymi nie miały pełnej świadomości tego, co oznaczają ich działania. Pomoc udzielona na czas mogłaby naprawdę wiele zmienić" - powiedziała dr hab. Barbara Remberk.
Psychiatra wskazuje, że na rozwój dziecka wpływa wiele czynników, począwszy od sytuacji domowej - poczucia bezpieczeństwa i zaspokojenia podstawowych potrzeb - poprzez relacje rówieśnicze i sieć wsparcia, aż po środowisko szkolne. Zrozumienie tych czynników jest kluczowe, aby móc odpowiednio zareagować na pierwsze sygnały niepokoju.
Gdzie szukać pomocy, gdy brakuje miejsc u psychiatry?
Wielu rodziców i opiekunów staje przed dylematem, gdy zauważy niepokojące zmiany w zachowaniu dziecka. Nie zawsze konieczne jest natychmiastowe skierowanie do psychiatry, zwłaszcza biorąc pod uwagę długi czas oczekiwania na wizytę. Dr hab. Barbara Remberk zaznacza, że istnieje wiele alternatywnych ścieżek wsparcia, które mogą pomóc w przejściu przez ten trudny okres.
Warto z nich skorzystać, nawet jeśli ostatecznie konieczna będzie konsultacja psychiatryczna.
Dostępne formy pomocy to między innymi:
- Psycholog szkolny, który często jest pierwszym punktem kontaktu i wsparcia dla uczniów.
- Psychologowie w poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
- Mniej lub bardziej przyjazne szkoły, które mogą oferować wsparcie i zrozumienie.
- Świetlice środowiskowe, zapewniające bezpieczne miejsce i zajęcia rozwojowe.
Te zasoby mogą stanowić wartościową pomoc w początkowych fazach kryzysu, oferując szybkie wsparcie i ukierunkowanie.
Wykład online dla rodziców i nauczycieli: Jak rozpoznać kryzys?
W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na wiedzę i wsparcie, zespół z Instytutu Psychiatrii i Neurologii pod kierownictwem dr hab. Barbary Remberk przygotował specjalny wykład. Ma on na celu uczulenie rodziców i nauczycieli na wczesne sygnały kryzysu psychicznego u dzieci i młodzieży, a także przedstawienie dostępnych możliwości szukania wsparcia. "Chcemy uczulić rodziców, że o pomoc można ubiegać się w różnych miejscach.
Od strony organizacyjnej wyjaśnimy, gdzie można szukać informacji, jakie są rodzaje placówek itp." - wyjaśniła dr hab. Barbara Remberk. Specjaliści podczas wykładu omówią, co dzieje się z młodymi osobami w kryzysie i na co należy zwracać uwagę, aby zauważyć problemy na wczesnym etapie. Wykład jest zaplanowany na środę w godzinach 17:00-18:00 w Warszawie przy ul.
Powsińskiej 61/63, a także będzie dostępny on-line, co pozwoli na dotarcie do szerszego grona odbiorców. Bezpośrednio po wykładzie, od 18:00 do 20:00, zaplanowano warsztaty, jednak te przeznaczone są wyłącznie dla osób obecnych na miejscu.
Szybkie ścieżki diagnostyki w programie FERS
Instytut Psychiatrii i Neurologii aktywnie działa na rzecz poprawy dostępności opieki. Dzięki programowi FERS (Fundusze Europejskie na Rozwój Społeczny), współfinansowanemu z funduszy unijnych, w Instytucie uruchomiono szybkie ścieżki diagnostyczne i terapeutyczne.
Paweł Trzciński, kierownik administracyjny projektu FERS w IPiN, wyjaśnia, co to oznacza w praktyce: "Oznacza to, że po zgłoszeniu do programu i przejściu wstępnej kwalifikacji dziecko może przejść profesjonalną diagnostykę w ciągu trzech miesięcy. Wsparcie otrzymują także rodzice lub opiekunowie prawni".
Program FERS oferuje wsparcie ambulatoryjne i jest skierowany do osób z różnymi problemami, takimi jak:
- zaburzenia afektywne (np. depresja, zaburzenia dwubiegunowe),
- zaburzenia lękowe,
- zaburzenia odżywiania,
- różnego rodzaju uzależnienia,
- schorzenia neurorozwojowe, w tym autyzm i ADHD.
Zgłoszenia do programu FERS przyjmowane są osobiście w punkcie konsultacyjno-koordynującym, który działa od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-18:00 przy ul.
Powsińskiej 61/63 w Warszawie. Możliwy jest również kontakt telefoniczny pod numerem 22 218 23 90 lub mailowy (adres e-mail nie został podany w źródle). Projekt jest prowadzony w partnerstwie ze Specjalistycznym Psychiatrycznym Zespołem Opieki Zdrowotnej w Łodzi i ma trwać do końca lipca 2028 roku.
