- Polskie wytyczne (stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny rodzinnej) wskazują, że ryzyko ciężkiego przebiegu RSV rośnie już po 50. roku życia
- Wyższe ryzyko powikłań dotyczy m.in. osób z niewydolnością serca, cukrzycą, astmą oraz ciężką otyłością (BMI ≥ 40)
- U pacjentów po przeszczepie płuc odsetek hospitalizacji po zakażeniu RSV opisywano na poziomie ok. 38 do 88 proc
- W POZ jest dostępny bezpłatny szybki test antygenowy łączony na RSV, grypę i COVID-19
Co to jest RSV i dlaczego jest groźny dla części dorosłych?
RSV (wirus syncytialny układu oddechowego) u większości zdrowych osób powoduje objawy podobne do przeziębienia. Problem zaczyna się wtedy, gdy infekcja trafia na organizm osłabiony wiekiem albo chorobami przewlekłymi. W takich sytuacjach RSV może zająć drogi oddechowe i prowadzić do poważnych trudności z oddychaniem.
RSV przenosi się drogą kropelkową, dlatego do zakażenia może dojść podczas bliskiego kontaktu z osobą chorą, także z dzieckiem. U osób z osłabioną odpornością infekcja może szybciej przejść do dolnych dróg oddechowych. To wtedy rośnie ryzyko powikłań i potrzeby leczenia w warunkach szpitalnych.
Ciężki przebieg RSV u dorosłych: od jakiego wieku rośnie ryzyko?
Ryzyko powikłań po zakażeniu RSV rośnie wraz z wiekiem. CDC w raporcie Morbidity and Mortality Weekly Report wskazuje, że na hospitalizację szczególnie narażone są osoby po 65. roku życia. Najwyższe wskaźniki dotyczą grupy 75+.
Odporność na infekcje dróg oddechowych może słabnąć wcześniej niż po 65. roku życia. Stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny rodzinnej wskazuje, że ryzyko ciężkiego przebiegu RSV rośnie już po 50. urodzinach. W sezonie infekcyjnym w tej grupie wiekowej warto uważniej obserwować objawy i ich dynamikę.
Jakie choroby przewlekłe zwiększają ryzyko ciężkiego RSV?
O przebiegu zakażenia RSV nie decyduje wyłącznie wiek. CDC wskazuje choroby przewlekłe, które zwiększają ryzyko powikłań i hospitalizacji. Do najważniejszych czynników ryzyka należą:
- przewlekłe choroby serca, takie jak niewydolność serca lub choroba wieńcowa
- choroby układu oddechowego, w tym astma oraz POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc)
- cukrzyca, szczególnie jeśli doprowadziła już do uszkodzeń nerek lub wymaga przyjmowania insuliny
- ciężka otyłość, czyli wskaźnik BMI wynoszący 40 lub więcej
- niewydolność nerek wymagająca dializ
- choroby neurologiczne, które utrudniają sprawne odkrztuszanie wydzieliny
Nawet jedna z wymienionych chorób może sprawić, że infekcja, która u innej osoby skończy się katarem, u ciebie przejdzie w zapalenie płuc. RSV bywa też czynnikiem, który szybko nasila objawy choroby podstawowej.
RSV u osób z obniżoną odpornością: dlaczego ryzyko jest większe?
Osoby z obniżoną odpornością częściej przechodzą RSV ciężko i częściej wymagają hospitalizacji. W badaniu opublikowanym w Infectious Diseases and Therapy opisywano wysokie odsetki pobytów w szpitalu m.in. u pacjentów po przeszczepach oraz leczonych z powodu nowotworów krwi. U osób po przeszczepie płuc hospitalizacja po zakażeniu dotyczyła ok. 38 do 88 proc. chorych.
Jeśli opiekujesz się osobą po przeszczepie narządu lub komórek macierzystych, warto pamiętać, że RSV może mieć u niej bardzo ciężki przebieg, także z koniecznością zastosowania respiratora. Osłabiona odporność utrudnia zwalczanie wirusa, dlatego infekcja może trwać dłużej. W tej grupie ważny jest szybki kontakt z lekarzem prowadzącym przy pierwszych objawach.
Test na RSV w POZ: jak wygląda diagnostyka i co oznacza wynik?
Jeśli podejrzewasz infekcję dróg oddechowych u siebie lub bliskiej osoby, diagnostykę można wykonać w podstawowej opiece zdrowotnej. W POZ są dostępne szybkie testy antygenowe łączone na grypę, COVID-19 i RSV. Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, że test jest bezpłatny dla pacjenta, ponieważ NFZ finansuje go na poziomie ok. 34 zł.
Leczenie RSV u dorosłych jest zwykle objawowe, czyli polega na łagodzeniu gorączki i bólu oraz na nawilżaniu dróg oddechowych. Antybiotyki nie działają na wirusy, dlatego stosuje się je tylko wtedy, gdy dojdzie do dodatkowego zakażenia bakteryjnego. Jeśli jesteś w grupie ryzyka, test wykonany w POZ może pomóc szybciej zaplanować dalsze postępowanie i ograniczyć przyjmowanie leków, które nie są potrzebne.
7
Źródła:
