- Bakterie przenoszą się przez zadrapanie, ugryzienie lub polizanie rany przez kota zanieczyszczonego odchodami pcheł
- Według danych CDC bakterie Bartonella mogą znajdować się we krwi u co trzeciego zdrowego kota
- Charakterystycznym objawem infekcji jest bolesne powiększenie węzłów chłonnych pojawiające się do 3 tygodni po zdarzeniu
- Najskuteczniejszą formą ochrony jest regularne odpchlanie pupila oraz natychmiastowe przemycie każdej rany wodą z mydłem
Choroba kociego pazura: co to jest i jaka bakteria ją wywołuje
Choroba kociego pazura to infekcja bakteryjna wywoływana przez Bartonella henselae. Zakażenie przenosi się ze zwierząt na ludzi, najczęściej po kontakcie z kotem. W Polsce nie jest częste: dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wskazują na kilkanaście do kilkudziesięciu przypadków rocznie.
Bakterie mogą występować u kotów, które same nie mają objawów i wyglądają na zdrowe. Według CDC (Centers for Disease Control and Prevention) Bartonella może być obecna we krwi nawet u co trzeciego zdrowego kota. Do zakażenia dochodzi wtedy, gdy patogen wniknie przez uszkodzoną skórę lub przez błony śluzowe.
U większości osób z prawidłowo działającą odpornością choroba ma łagodny przebieg i często ustępuje samoistnie. Czasem jednak konieczne jest leczenie antybiotykiem. Dlatego warto wiedzieć, jak dochodzi do zakażenia, zwłaszcza jeśli masz kota lub dokarmiasz koty wolno żyjące.
Jak można zarazić się chorobą kociego pazura: zadrapanie, ugryzienie i pchły
Do zakażenia nie dochodzi wyłącznie po „mocnym” zadrapaniu. Ważną rolę odgrywają pchły kocie, które przenoszą bakterie między zwierzętami. Źródłem zakażenia dla człowieka mogą być odchody pcheł pozostające na sierści i pazurach kota.
Do zakażenia może dojść w kilku sytuacjach:
- podczas zadrapania skóry pazurami, na których znajdują się zanieczyszczenia
- w wyniku ugryzienia przez zwierzę
- poprzez polizanie przez kota otwartej rany, skaleczenia lub strupka na twoim ciele
- poprzez potarcie oczu brudnymi rękami po zabawie z kotem, na którego sierści znajdowały się odchody pcheł
Samo pogłaskanie zdrowego, czystego kota zazwyczaj nie stanowi zagrożenia. Ryzyko rośnie, gdy bakteria ma drogę wniknięcia, na przykład przez przerwaną skórę lub błony śluzowe. CDC wskazuje też, że rozważa się możliwość zakażenia po ugryzieniu pchły, ale nie zostało to jednoznacznie potwierdzone.
Kto najczęściej choruje na chorobę kociego pazura: dzieci, opiekunowie i kocięta
Ryzyko zakażenia nie jest takie samo po każdym kontakcie z kotem. Badania wskazują, że częściej bakterie Bartonella przenoszą kocięta poniżej 1. roku życia. Młode koty częściej mają pchły i częściej drapią podczas intensywnej zabawy.
Koty wolno żyjące i bezpańskie częściej bywają nosicielami tych bakterii niż koty domowe. Przebywanie na zewnątrz oznacza więcej kontaktów z pasożytami, w tym z pchłami. Jeśli pomagasz takim zwierzętom, zachowaj większą ostrożność przy kontakcie z pazurami i ranami.
Najbardziej narażone są osoby, które zawodowo lub hobbystycznie zajmują się kotami, oraz dzieci. Dzieci częściej bawią się intensywnie i trudniej im kontrolować kontakt z pazurami. Do tego ich skóra jest delikatniejsza, więc łatwiej o drobne uszkodzenia.
Objawy choroby kociego pazura: kiedy się pojawiają i na co zwrócić uwagę
Objawy zwykle nie pojawiają się od razu po zadrapaniu lub ugryzieniu. Od kontaktu z bakterią do pierwszych dolegliwości może minąć od kilku dni do kilku tygodni. Często zaczyna się od zmiany skórnej w miejscu zadrapania, na przykład małej grudki lub krostki.
Po zadrapaniu obserwuj, czy nie pojawiają się objawy wymieniane przez CDC:
- mała grudka lub krostka w miejscu zadrapania
- powiększone i bolesne węzły chłonne, zazwyczaj w okolicy pachy, łokcia lub szyi
- stan podgorączkowy lub gorączka niskiego stopnia
- ogólne uczucie rozbicia i zmęczenia
Powiększenie węzłów chłonnych zwykle pojawia się w ciągu 1 do 3 tygodni od kontaktu z bakterią. Węzły mogą być tkliwe i twarde, a skóra nad nimi może się zaczerwienić. W wielu przypadkach infekcja ustępuje samoistnie, ale ból węzłów bywa na tyle dokuczliwy, że skłania do konsultacji lekarskiej.
Co zrobić po zadrapaniu przez kota: profilaktyka i leczenie choroby kociego pazura
Przy cięższym przebiegu choroby lub bardzo bolesnych węzłach chłonnych stosuje się antybiotykoterapię. Według wytycznych opublikowanych w Clinical Infectious Diseases lekiem pierwszego wyboru u dorosłych o masie ciała powyżej 45 kg jest zwykle azytromycyna. Standardowy schemat to 500 mg pierwszego dnia, a następnie 250 mg przez kolejne 4 dni.
Po zadrapaniu lub ugryzieniu przez kota od razu przemyj ranę bieżącą wodą z mydłem. To pomaga usunąć zanieczyszczenia, zanim bakterie wnikną w głąb tkanek. W profilaktyce kluczowe jest też regularne stosowanie u kota preparatów przeciw pchłom, bo to zmniejsza ryzyko przenoszenia bakterii w domu.
Choroba kociego pazura nie musi oznaczać rezygnacji z kota, ale wymaga kilku prostych nawyków. Unikaj zabaw, które prowokują do drapania, i ucz dzieci spokojnego kontaktu ze zwierzęciem. Pomagają też mycie rąk po kontakcie z kotem oraz regularne przycinanie pazurów.
7
Źródła:
- CDC (Centers for Disease Control and Prevention)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — National Center for Emerging and Zoonotic Infectious Diseases (NCEZID)
- CDC — National Center for Emerging and Zoonotic Infectious Diseases (NCEZID)
- Clinical Infectious Diseases (Infectious Diseases Society of America)
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH)
