- Remisja oznacza zmniejszenie się lub całkowite zniknięcie objawów oraz widocznych oznak choroby nowotworowej
- Stan ten dzieli się na remisję całkowitą, częściową lub stabilizację choroby bez dalszego wzrostu guza
- Lekarze używają słowa wyleczenie zazwyczaj po 5 latach od zakończenia terapii bez nawrotu choroby
- Kluczowym badaniem potwierdzającym brak aktywności komórek nowotworowych jest tomografia PET wykonywana po leczeniu
Co oznacza remisja nowotworu?
Remisja to sytuacja, w której leczenie przynosi efekt, a objawy i widoczne oznaki nowotworu zmniejszają się albo znikają. Nie oznacza to jednak automatycznie, że choroba została definitywnie usunięta z organizmu. Dlatego po remisji nadal potrzebna jest obserwacja.
National Cancer Institute definiuje remisję jako stan, w którym choroba przestaje postępować albo nie jest widoczna w badaniach. Nawet przy dobrych wynikach potrzebne są regularne kontrole, bo mogą pozostać pojedyncze komórki nowotworowe niewykrywalne w standardowych testach. Dzięki monitorowaniu można szybko zareagować, jeśli choroba zacznie wracać.
Rodzaje remisji nowotworu: całkowita, częściowa i stabilizacja
Remisję opisuje się w kilku kategoriach, żeby jasno pokazać, jak organizm zareagował na leczenie. Znaczenie ma to, czy guz się zmniejszył i czy jest jeszcze widoczny w badaniach obrazowych. Najczęściej mówi się o trzech sytuacjach:
- częściowa remisja, gdy niektóre objawy ustąpiły lub guz znacząco się zmniejszył, ale choroba nadal jest obecna w ciele
- całkowita remisja, kiedy wszystkie dostępne badania pokazują brak śladów nowotworu w organizmie
- stabilizacja choroby, co oznacza, że nowotwór nie rośnie, ale też nie uległ zmniejszeniu
W całkowitej remisji w standardowych badaniach nie widać oznak raka. National Cancer Institute podkreśla jednak, że to nadal nie jest gwarancja, że w organizmie nie zostały pojedyncze, niewykrywalne komórki. Dlatego nawet przy dobrych wynikach potrzebne są regularne wizyty i badania kontrolne.
Kiedy mówi się o wyleczeniu nowotworu, a kiedy o remisji?
W onkologii określenie „wyleczenie” pada ostrożnie i zwykle nie pojawia się od razu po zakończeniu terapii. Chodzi o sytuację, w której po leczeniu nie ma śladów nowotworu i ryzyko nawrotu jest oceniane jako skrajnie małe. Ponieważ nie da się tego przewidzieć w 100 proc., częściej używa się terminu remisja.
American Cancer Society wskazuje, że większość nawrotów pojawia się w ciągu pierwszych 5 lat po zakończeniu leczenia. Jeśli w tym czasie utrzymuje się całkowita remisja, część lekarzy zaczyna mówić o wyleczeniu. Z każdym kolejnym rokiem bez oznak choroby maleje ryzyko, że nowotwór wróci.
Jakie badania potwierdzają remisję nowotworu?
Potwierdzenie całkowitej remisji wymaga badań, które sprawdzają, czy zmiany chorobowe zniknęły. Lekarze opierają się na standardach określających m.in. wymiary węzłów chłonnych i to, czy guz wykazuje aktywność. Kluczowe jest to, by w badaniach nie było widać zmian, które wcześniej wymagały leczenia.
W polskiej praktyce klinicznej, według informacji Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, często wykorzystuje się tomografię PET. Badanie wykonuje się zwykle 6 do 8 tygodni po zakończeniu terapii, aby ocenić aktywność metaboliczną zmian. Brak ognisk o podwyższonej aktywności jest dobrą przesłanką, że choroba nie jest aktywna.
W tej grupie pacjentów całkowita remisja potwierdzona badaniami bywa trwała u 80 do 90 proc. osób. To zwiększa szanse, że z czasem część pacjentów zostanie uznana za zdrowych. Znaczenie ma m.in. utrzymanie prawidłowych markerów nowotworowych i zmniejszenie węzłów chłonnych poniżej 10 mm.
Życie w remisji nowotworu: badania kontrolne i codzienne nawyki
Remisja to ważny etap, ale przez kolejne miesiące i lata nadal liczy się czujność. Najwięcej daje trzymanie się harmonogramu badań kontrolnych ustalonego po leczeniu. To sposób na monitorowanie sytuacji i szybką reakcję, jeśli pojawią się niepokojące sygnały.
Remisja pozwala wracać do codzienności, ale warto nadal dbać o zdrowie. Pomagają proste zasady: zrównoważona dieta, unikanie używek oraz zgłaszanie nowych i niepokojących objawów, nawet jeśli wydają się błahe. Regularne badania i aktywna postawa wspierają utrzymanie remisji jak najdłużej.
Źródła: