- Powrót do domu po operacji następuje zazwyczaj w ciągu 1 do 3 dni od zabiegu
- Przez pierwsze 6 tygodni należy unikać zginania operowanego biodra pod kątem większym niż 90 stopni
- Prowadzenie samochodu oraz powrót do pracy zawodowej są możliwe zazwyczaj po upływie 6 tygodni
- Gorączka powyżej 38,3 stopnia Celsjusza lub nagła duszność wymagają niezwłocznego kontaktu z lekarzem
- Skierowanie na rehabilitację domową lub stacjonarną z NFZ należy zarejestrować w ciągu 30 dni
Endoproteza biodra: co to jest i jak wyglądają pierwsze dni po operacji
Endoproteza stawu biodrowego to sztuczny staw wszczepiany w miejsce zniszczonego biodra. Celem zabiegu jest zmniejszenie bólu i poprawa sprawności, przede wszystkim podczas chodzenia. Powrót do domu bywa szybki, jeśli rana goi się prawidłowo i jesteś w stanie bezpiecznie wstać z łóżka.
Jeśli stan ogólny jest dobry, a po operacji nie ma powikłań, wypis ze szpitala zwykle następuje po 1 do 3 dniach. Przed wyjściem fizjoterapeuta lub terapeuta zajęciowy pokazuje, jak bezpiecznie wykonywać codzienne czynności i jakie ćwiczenia robić samodzielnie. Na start potrzebujesz kul albo chodzika, żeby nie przeciążać operowanej nogi.
W pierwszych dniach po powrocie do domu mogą pojawić się ból i obrzęk nóg lub stóp. NHS wskazuje, że takie objawy zwykle ustępują w ciągu kilku tygodni. Dbaj o higienę rany, a szwy lub klipsy są zazwyczaj usuwane przez pielęgniarkę po około 10 dniach od operacji.
Czego nie wolno po endoprotezie biodra: zasady na pierwsze 6 tygodni
Przez pierwsze 6 tygodni po operacji trzymaj się zaleceń dotyczących ruchu, żeby zmniejszyć ryzyko zwichnięcia endoprotezy. To czas gojenia i wzmacniania tkanek wokół implantu. Najważniejsza zasada brzmi: stosuj się do zaleceń pooperacyjnych. W większości przypadków najważniejsze zalecenie brzmi: nie zginaj biodra powyżej 90 stopni, czyli nie przyciągaj kolana do klatki piersiowej i nie siadaj na bardzo niskich krzesłach.
Wytyczne z medicine.osu.edu zwracają też uwagę na ułożenie nóg. Nie krzyżuj nóg w kolanach, natomiast krzyżowanie w kostkach jest dopuszczalne. Unikaj także rotacji wewnętrznej, czyli skręcania stopy i kolana do środka, oraz przywodzenia nogi poza linię środka ciała.
Do części aktywności warto wracać stopniowo i dopiero po określonym czasie. Prowadzenie samochodu i powrót do pracy są zwykle możliwe po około 6 tygodniach, jeśli masz na to zgodę lekarza. Aktywność seksualną najczęściej zaleca się odłożyć na 6 do 8 tygodni, żeby nie przeciążyć biodra.
Ćwiczenia po endoprotezie biodra w domu: proste ruchy na start
Rehabilitacja zaczyna się niemal od razu po zabiegu, bo wczesny ruch pomaga zmniejszyć ryzyko zakrzepów i wspiera pracę mięśni. OrthoInfo podaje, że warto codziennie chodzić tyle, na ile pozwala samopoczucie i ból. Poza spacerami fizjoterapeuci zwykle zalecają też proste ćwiczenia, które można wykonywać nawet w łóżku:
- pompowanie stopami, czyli powolne zginanie i prostowanie stopy w kostce
- napinanie mięśni pośladków i utrzymywanie ich w napięciu przez 5 sekund
- napinanie mięśnia uda w celu wyprostowania kolana (wytrzymaj 5 do 10 sekund)
- przesuwanie wyprostowanej nogi na bok i powolny powrót
- delikatne uginanie kolana i przesuwanie pięty w stronę pośladków po prześcieradle
Wykonuj te ruchy kilka razy dziennie, bo wspierają krążenie w nogach i pomagają zmniejszyć ryzyko powikłań zatorowych. Podczas ćwiczeń na stojąco nie unoś kolana wyżej niż do wysokości talii. Regularność jest ważniejsza niż intensywność, dlatego lepiej ćwiczyć krócej, ale częściej.
Niepokojące objawy po endoprotezie biodra: kiedy trzeba pilnie reagować
Rekonwalescencja zwykle przebiega bez większych problemów, ale warto znać objawy, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Niepokojący jest zwłaszcza nagły, silny ból, którego nie łączysz z konkretnym ruchem. Obserwuj ranę pooperacyjną, samopoczucie i temperaturę ciała.
MedlinePlus zaleca pilny kontakt z chirurgiem, jeśli pojawią się:
- gorączka powyżej 38,3 stopnia Celsjusza
- zaczerwienienie, ocieplenie lub wyciek płynu z nacięcia
- nagły ból w klatce piersiowej lub duszności
- obrzęk jednej nogi, która staje się czerwona i cieplejsza niż druga
- ból łydki, który nie mija po odpoczynku
- krew w moczu lub ciemne, smoliste stolce (szczególnie przy lekach przeciwzakrzepowych)
Jeśli masz wrażenie, że biodro nagle się „przesunęło”, albo zakres ruchu wyraźnie się pogorszył w porównaniu z poprzednimi dniami, skontaktuj się z przychodnią. Każdy upadek lub uderzenie w okolicę operowaną również wymaga oceny, czy implant nie został uszkodzony lub przemieszczony.
Rehabilitacja po endoprotezie biodra na NFZ: skierowanie, terminy i formy
W Polsce rehabilitacja po operacji biodra może odbywać się w ramach NFZ. Skierowanie może wystawić lekarz w systemie ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład lekarz POZ albo ortopeda ze szpitala. Skierowanie trzeba zarejestrować w placówce rehabilitacyjnej w ciągu 30 dni od daty wystawienia.
Forma rehabilitacji zależy od stanu zdrowia i możliwości poruszania się. Jeśli nie możesz dojechać do placówki, lekarz może zlecić rehabilitację domową. W tej opcji przysługuje do 80 dni zabiegowych w roku, a fizjoterapeuta może wykonać do 5 zabiegów dziennie.
Możliwa jest też rehabilitacja stacjonarna w oddziale szpitalnym, zwykle do 6 tygodni. To rozwiązanie dla osób, które wymagają całodobowej opieki i intensywnej terapii. Niezależnie od formy rehabilitacji, między 6. a 12. tygodniem po operacji odbywa się wizyta kontrolna u chirurga, który ocenia integrację implantu z kością.
Rehabilitacja po endoprotezie biodra: co robić, żeby wracać do formy
Rehabilitacja po wszczepieniu endoprotezy biodra wymaga cierpliwości i systematyczności. O wyniku leczenia w dużej mierze decydują codzienne ćwiczenia i regularne chodzenie, zgodnie z zaleceniami. Każdy spacer i każda seria ćwiczeń to krok w stronę większej samodzielności.
Warto przygotować dom jeszcze przed zabiegiem, żeby po powrocie było bezpieczniej. Usuń dywaniki, o które łatwo się potknąć, i ustaw krzesło z wyższym siedziskiem, aby łatwiej trzymać zasadę 90 stopni. Dzięki temu łatwiej skupić się na rehabilitacji i stopniowym odzyskiwaniu sprawności.
7
Źródła:
