NIEDOBÓR ŻELAZA - przyczyny, objawy, dieta

maska lek. med. Agnieszka Wiktorowicz-Dudek, specjalista chorób wewnętrzynych
Konsultant: lek. med. Agnieszka Wiktorowicz-Dudek, specjalista chorób wewnętrzynych
32 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Niedobór żelaza może powodować zadyszkę, zawroty głowy, szybsze bicie serca. Sprawdzisz to, robiąc badanie krwi. Jeśli okaże się, że masz niedobór żelaza, trzeba szybko uzupełnić poziom tego pierwiastka w organizmie i zadbać, by więcej do niego nie doszło. Najbezpieczniejszą metodą jest rozsądna dieta.

Czy niedobór żelaza faktycznie powinien spędzać ci sen z oczu? Dlaczego żelazo jest tak ważne? Od tego, ile mamy żelaza, zależy m.in. poziom czerwonych ciałek krwi, prawidłowa praca serca, gospodarka hormonalna, sprawność mięśni, odporność. Aż 70 proc. żelaza wchodzi w skład hemoglobiny, która uczestniczy w transportowaniu tlenu do komórek i dwutlenku węgla z tkanek do płuc. Ok. 10 proc. jest w enzymach i białkach biorących udział w przemianach metabolicznych. Pozostałe 20 proc. to żelazo zapasowe zgromadzone w wątrobie, szpiku kostnym, śledzionie, mięśniach. Aby organizm mógł funkcjonować prawidłowo, musi być zachowana równowaga między zużyciem a uzupełnianiem tego minerału.

Nie przegap

Objawy niedobór żelaza: od zmęczenia do anemii

Wraz z kurczeniem się zapasów powstaje coraz mniej zdrowych czerwonych ciałek krwi i pojawiają się niepokojące objawy. Pierwszym sygnałem braku żelaza jest zwykle apatia i ciągłe zmęczenie bez wyraźnego powodu. Tracimy energię do pracy, pokładamy się i chętnie ucinamy sobie drzemkę. Cera i błony śluzowe bledną (dotyczy to zwłaszcza spojówek), pojawiają się sińce pod oczami, wyglądamy niezdrowo. Skóra jest sucha, szorstka, nie pomaga wklepywanie kremów. Włosy łamią się, wypadają, rozdwajają się końcówki.

Zgodnie z normą WHO anemię stwierdza się wtedy, gdy poziom hemoglobiny we krwi spadnie poniżej 120 g/l u kobiet i dzieci w wieku 6–14 lat, a u kobiet w ciąży – 110 g/l, u mężczyzn – 130 g/l.

Paznokcie są kruche, pojawiają się na nich charakterystyczne podłużne prążki z rowkami. Innym objawem jest ból i pieczenie (owrzodzenie) gardła, jamy ustnej i języka. Często w kącikach ust robią się zajady. Bóle głowy, obniżenie koncentracji, sprawności myślenia i zapamiętywania też mogą sygnalizować niedobór. Dzieci, którym brakuje żelaza, gorzej się uczą. Z powodu osłabienia układu odpornościowego częściej łapiemy przeziębienie i jesteśmy podatni na infekcje. Typowymi symptomami niedoboru pierwiastka są też zawroty głowy, duszność podczas wysiłku, przyspieszenie pracy serca i oddechu, skłonność do siniaków, krwawienia z nosa. Nasilenie dolegliwości zależy od wieku, stanu zdrowia (np. chorób serca, nerek, wątroby) oraz czasu trwania niedoboru. Przewlekły brak żelaza prowadzi do niedokrwistości (anemii). Mówimy o niej wtedy, gdy ilość ferrytyny (białko zawierające zapasy żelaza) spadnie poniżej normy, która mieści się w przedziale 12-200 μg/l (norma dla mężczyzn: 15-200 μg/l, dla kobiet: 12-150 μg/l). Schorzenie to może ujawnić się w każdym wieku. Częściej dotyka kobiety niż mężczyzn.

Czy grozi ci niedobór żelaza?

Osobom zdrowym, które właściwie się odżywiają, raczej nie grozi niedobór żelaza. Najczęstszą przyczyną deficytu (80 proc.) jest utrata pierwiastka na skutek obfitych krwawień. Najwięcej żelaza ucieka z organizmu wraz z krwią menstruacyjną. Dlatego na jego brak najczęściej narażone są kobiety, które mają długie i bardzo obfite miesiączki lub nieprawidłowe krwawienia po menopauzie, oraz osoby cierpiące na krwotoki z przewodu pokarmowego (np. z powodu nadużywania niektórych leków przeciwbólowych, wrzodów, hemoroidów, nowotworów). Rzadziej przyczyną niedoboru są krwawienia z innych narządów, utrata krwi po urazach i zabiegach operacyjnych lub na skutek zaburzenia krzepnięcia. Żelaza może zabraknąć osobom z zaburzeniami wchłaniania, cierpiącym na przewlekłe biegunki, po operacjach żołądka. I wszystkim tym, którzy nie dbają o to, co jedzą (np. sięgają po produkty wysokoprzetworzone), stosują drastyczne diety odchudzające, wegetarianom, osobom uprawiającym wytrzymałościowe dyscypliny sportu (np. intensywnie ćwiczącym w siłowni).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 18.06.2015

Komentarze (1 - 10 z 32)
astra, 29.07.2015 16.41
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
niedawno miałam trochę niskie żelazo, ale poradziłam sobie jedząc buraki, do tego suplementacja chela-ferr forte, od razu lepiej się czuję i włosy jakieś takie lepsze
 
ferrocarril, 26.07.2015 11.56
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
W moim przypadku pomogła wątróbka drobiowa, wołowina, dużo natki pietruszki, otręby i w ogóle zmiana diety. Z suplementów to syrop Rabenhorst z żelazem. Teraz wszystko na szczęsciormie.e jest w n
 
Gosia, 28.06.2015 22.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Brałam szelazo 2 opakowania po porodzie,moje wyniki były przerażająco złe! teraz żelazo mam 250 i niemogę go zbić chociaż do normy!
 
Mateusz, 18.06.2015 15.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
polecam artykuł o 20 najlepszych źródłach żelaza: http://salaterka.pl/najlepsze-zrodla-zelaza/ Mało kto wie, że najwięcej żelaza jest w roślinach strączkowych.
 
Julia , 04.06.2015 09.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
pietruszka nie korzen a natka zielona -pycha
 
Julia , 04.06.2015 09.11
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dziewczyny do lekarza badanie krwi przepisze wam lekarstwo Tardyferon polecam i dużo jedzenia soki z buraków i warzywne oraz ja jej pietruszkę i łososia . Mają dużo żelaza.
 
Anonimowy, 22.05.2015 22.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja np nie jem mięsa, od dziecka mam anemie dieta, którą dał mi lekarz nie działa. co robić?
 
Lorkaa, 14.02.2015 09.22
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja jem wątróbkę i szpinak a oprócz tego biorę chela ferr i jest ok. Bardzo dobrze sie wchłania. O morelach suszonych słyszałam że tez pomaga ale ile tego trzeba zjesc? :P
 
kataszka, 12.01.2015 13.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Polaaa, 14.11.2014 19.17 Po co w ogóle wspominać o szpinaku? Przecież nie od dziś wiadomo, że ilość żelaza w nim zawarta jest żałośnie mała a mit powstał przez pomyłkę w obliczeniach badacza... "z ryżu i szpinaku organizm przyswaja tylko 1 proc." Polaa, trzeba czytać ze zrozumieniem ;)
 
Polaaa, 14.11.2014 19.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Po co w ogóle wspominać o szpinaku? Przecież nie od dziś wiadomo, że ilość żelaza w nim zawarta jest żałośnie mała a mit powstał przez pomyłkę w obliczeniach badacza...
 
następne »
strona 1 z 4
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Prawidłowe ciśnienie krwi. Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w domu? Prawidłowe ciśnienie krwi. Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w domu?

Utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi to problem wielu Polaków. Jak się okazuje, na nadciśnienie...

więcej

25458

ANEMIA to objaw, nie choroba – konieczne jest znalezienie przyczyny ANEMIA to objaw, nie choroba – konieczne jest znalezienie przyczyny

Anemia, czyli niedokrwistość nie jest banalną dolegliwością. Nie pozbędziesz się jej łykając...

więcej

28610

ANEMIA - przyczyny niedokrwistości ANEMIA - przyczyny niedokrwistości

Odczuwasz ciągłe zmęczenie, senność i najchętniej spędzałabyś czas na kanapie otulona pledem? Może...

więcej

19893

LIMFOPENIA: spadek liczby limfocytów we krwi. Przyczyny, rodzaje i leczenie limfopenii LIMFOPENIA: spadek liczby limfocytów we krwi. Przyczyny, rodzaje i leczenie limfopenii

Limfopenia (limfocytopenia) to niewydolność układu wytwarzającego limfocyty. Limfopenia może...

więcej

23181

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Radzę zabieg higieny jemy ustnej. Nie pisze pani, kiedy miała ostatni raz wykonany taki zabieg. Przy problemach z przyzębiem zabieg taki wykonuje się częściej niż dwa razy w roku, zgodnie z...

Tabletki z 17. i 21. dnia mają ten sam skład i jest bez znaczenia, w jakiej kolejności je pani przyjęła.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.