NIEDOBÓR ŻELAZA - przyczyny, objawy, dieta

maska lek. med. Agnieszka Wiktorowicz-Dudek, specjalista chorób wewnętrzynych
Konsultant: lek. med. Agnieszka Wiktorowicz-Dudek, specjalista chorób wewnętrzynych
26 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk

Niedobór żelaza może powodować zadyszkę, zawroty głowy, szybsze bicie serca. Sprawdzisz to, robiąc badanie krwi. Jeśli okaże się, że masz niedobór żelaza, trzeba szybko uzupełnić poziom tego pierwiastka w organizmie i zadbać, by więcej do niego nie doszło. Najbezpieczniejszą metodą jest rozsądna dieta.

Czy niedobór żelaza faktycznie powinien spędzać ci sen z oczu? Dlaczego żelazo jest tak ważne? Od tego, ile mamy żelaza, zależy m.in. poziom czerwonych ciałek krwi, prawidłowa praca serca, gospodarka hormonalna, sprawność mięśni, odporność. Aż 70 proc. żelaza wchodzi w skład hemoglobiny, która uczestniczy w transportowaniu tlenu do komórek i dwutlenku węgla z tkanek do płuc. Ok. 10 proc. jest w enzymach i białkach biorących udział w przemianach metabolicznych. Pozostałe 20 proc. to żelazo zapasowe zgromadzone w wątrobie, szpiku kostnym, śledzionie, mięśniach. Aby organizm mógł funkcjonować prawidłowo, musi być zachowana równowaga między zużyciem a uzupełnianiem tego minerału.

Nie przegap

Objawy niedobór żelaza: od zmęczenia do anemii

Wraz z kurczeniem się zapasów powstaje coraz mniej zdrowych czerwonych ciałek krwi i pojawiają się niepokojące objawy. Pierwszym sygnałem braku żelaza jest zwykle apatia i ciągłe zmęczenie bez wyraźnego powodu. Tracimy energię do pracy, pokładamy się i chętnie ucinamy sobie drzemkę. Cera i błony śluzowe bledną (dotyczy to zwłaszcza spojówek), pojawiają się sińce pod oczami, wyglądamy niezdrowo. Skóra jest sucha, szorstka, nie pomaga wklepywanie kremów. Włosy łamią się, wypadają, rozdwajają się końcówki.

Zgodnie z normą WHO anemię stwierdza się wtedy, gdy poziom hemoglobiny we krwi spadnie poniżej 120 g/l u kobiet i dzieci w wieku 6–14 lat, a u kobiet w ciąży – 110 g/l, u mężczyzn – 130 g/l.

Paznokcie są kruche, pojawiają się na nich charakterystyczne podłużne prążki z rowkami. Innym objawem jest ból i pieczenie (owrzodzenie) gardła, jamy ustnej i języka. Często w kącikach ust robią się zajady. Bóle głowy, obniżenie koncentracji, sprawności myślenia i zapamiętywania też mogą sygnalizować niedobór. Dzieci, którym brakuje żelaza, gorzej się uczą. Z powodu osłabienia układu odpornościowego częściej łapiemy przeziębienie i jesteśmy podatni na infekcje. Typowymi symptomami niedoboru pierwiastka są też zawroty głowy, duszność podczas wysiłku, przyspieszenie pracy serca i oddechu, skłonność do siniaków, krwawienia z nosa. Nasilenie dolegliwości zależy od wieku, stanu zdrowia (np. chorób serca, nerek, wątroby) oraz czasu trwania niedoboru. Przewlekły brak żelaza prowadzi do niedokrwistości (anemii). Mówimy o niej wtedy, gdy ilość ferrytyny (białko zawierające zapasy żelaza) spadnie poniżej normy, która mieści się w przedziale 12-200 μg/l (norma dla mężczyzn: 15-200 μg/l, dla kobiet: 12-150 μg/l). Schorzenie to może ujawnić się w każdym wieku. Częściej dotyka kobiety niż mężczyzn.

Czy grozi ci niedobór żelaza?

Osobom zdrowym, które właściwie się odżywiają, raczej nie grozi niedobór żelaza. Najczęstszą przyczyną deficytu (80 proc.) jest utrata pierwiastka na skutek obfitych krwawień. Najwięcej żelaza ucieka z organizmu wraz z krwią menstruacyjną. Dlatego na jego brak najczęściej narażone są kobiety, które mają długie i bardzo obfite miesiączki lub nieprawidłowe krwawienia po menopauzie, oraz osoby cierpiące na krwotoki z przewodu pokarmowego (np. z powodu nadużywania niektórych leków przeciwbólowych, wrzodów, hemoroidów, nowotworów). Rzadziej przyczyną niedoboru są krwawienia z innych narządów, utrata krwi po urazach i zabiegach operacyjnych lub na skutek zaburzenia krzepnięcia. Żelaza może zabraknąć osobom z zaburzeniami wchłaniania, cierpiącym na przewlekłe biegunki, po operacjach żołądka. I wszystkim tym, którzy nie dbają o to, co jedzą (np. sięgają po produkty wysokoprzetworzone), stosują drastyczne diety odchudzające, wegetarianom, osobom uprawiającym wytrzymałościowe dyscypliny sportu (np. intensywnie ćwiczącym w siłowni).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 05.03.2015

Komentarze (1 - 10 z 26)
Anonimowy, 22.05.2015 22.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja np nie jem mięsa, od dziecka mam anemie dieta, którą dał mi lekarz nie działa. co robić?
 
Lorkaa, 14.02.2015 09.22
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja jem wątróbkę i szpinak a oprócz tego biorę chela ferr i jest ok. Bardzo dobrze sie wchłania. O morelach suszonych słyszałam że tez pomaga ale ile tego trzeba zjesc? :P
 
kataszka, 12.01.2015 13.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Polaaa, 14.11.2014 19.17 Po co w ogóle wspominać o szpinaku? Przecież nie od dziś wiadomo, że ilość żelaza w nim zawarta jest żałośnie mała a mit powstał przez pomyłkę w obliczeniach badacza... "z ryżu i szpinaku organizm przyswaja tylko 1 proc." Polaa, trzeba czytać ze zrozumieniem ;)
 
Polaaa, 14.11.2014 19.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Po co w ogóle wspominać o szpinaku? Przecież nie od dziś wiadomo, że ilość żelaza w nim zawarta jest żałośnie mała a mit powstał przez pomyłkę w obliczeniach badacza...
 
Kinia122, 27.10.2014 14.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Najlepiej to chyba wszystkie metody byłoby ze soba połączyc, odpowiednia dieta, suplementy itp.
 
Iza, 24.10.2014 16.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mi pomogło żelazo i zmiana diety.
 
moni, 19.09.2014 12.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Brak czasu dla siebie,sygnały były po 2 latach wizyta u lekarza.Po badaniu krwi stwierdzono anemię.Dostałam żelazo ,wizyta u ginekologa zabieg hysteroskopii za 3 tygodnie mam nadzieje że pomoże.
 
Ewcia, 08.09.2014 14.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Najlepiej byłoby pójść do lekarza i wykonać badania, on wtedy powie Ci co dalej. Może suplement z apteki wystarczy, a może potrzebne będzie coś silniejszego.
 
Kinia122, 02.09.2014 15.54
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Najlepiej byłoby połączyć dietę z suplementacją, wtedy efekty będą najbardziej widoczne
 
Kinia122, 02.09.2014 15.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Najlepiej połączyć dietę z suplementem, efekty pojawią się chyba najszybciej
 
następne »
strona 1 z 3
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
SKOKI CIŚNIENIA są niebezpieczne dla zdrowia SKOKI CIŚNIENIA są niebezpieczne dla zdrowia

Ciśnienie to barometr naszych emocji. Rośnie, gdy się kłócimy. Spada, kiedy odpoczywamy. Źle, kiedy...

więcej

22662

ANEMIA to objaw, nie choroba – konieczne jest znalezienie przyczyny ANEMIA to objaw, nie choroba – konieczne jest znalezienie przyczyny

Anemia, czyli niedokrwistość nie jest banalną dolegliwością. Nie pozbędziesz się jej łykając...

więcej

28610

ARYTMIA SERCA - objawy, skutki, diagnoza, leczenie ARYTMIA SERCA - objawy, skutki, diagnoza, leczenie

W ciągu doby nasze serce naturalnie zmienia swój rytm. Łomocze, potyka się lub niemal zamiera. To...

więcej

39745

Pierwsze objawy CHORÓB SERCA i przyczyny ZAWAŁU serca Pierwsze objawy CHORÓB SERCA i przyczyny ZAWAŁU serca

Serce jest najciężej pracującym mięśniem. Nigdy nie odpoczywa. Wierzymy, że nas nie zawiedzie. I...

więcej

25610

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Fakt wypadku pod wpływem alkoholu na pewno niesie za sobą negatywny obraz sytuacji poszkodowanego. Niemniej jednak szpital - lekarze powinni prawidłowo zdiagnozować złamanie żuchwy i wdrożyć od razu...

Jeśli nauczyciel otrzyma termin wyjazdu do sanatorium uzdrowiskowego w innym terminie niż okres wakacji, może skorzystać z urlopu bezpłatnego lub wykorzystać na wyjazd urlop dla podratowania zdrowia...

Tabletki antykoncepcyjne mogą dawać takie objawy, jak pani napisała. Nie ma innego sposobu, aby przekonać się, czy obniżony nastrój jest wynikiem stosowania tabletek, jak odstawić je na jakiś czas.

Grupy wsparcia
data

Maj 22, 2015

Nie polecam szybkiego odchudzania - bo szybko wraca sie do poprzedniej wagi. W moim przypadku rewelacyjnie sprawdziła się dieta 1800 kalorii plus błonnik witalny hamujący łaknienie. Polecam, wszystkim którzy chcą schudnąć a potem trzymać wagę.

data

Maj 22, 2015

Myslę że jak moja koleżanka która zawsze miała problem z nadwagą i schudła na figurenie to chyba każdemu może ona pomóc.

data

Maj 21, 2015

kiedyś też tak myślałam, że afirmacje siedzą w głowie, a żeby schudnąć trzeba działać, okazało się, że to był właśnie mój problem, dostałam w prezencie wizytę u psychodietetyka i powiedziałam nigdy w życiu, ale szkoda było mi kasy, bo to był prezent, więc poszłam, choć bez wielkich...

data

Maj 22, 2015

W głosowaniu internautów na rtno.pl zielona kawa znalazła się na 3 miejscu pod względem skuteczności odchudzania. Sprawdźcie, jakie suplementy zajęły pierwsze miejsca

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.