ZAJADY - jakie są przyczyny zajadów? Jak odróżnić zajady od opryszczki?

2017-01-18 8:21 Monika Majewska

Zajady to stan zapalny kącików ust. Zaczyna się od niewielkiego zaczerwienienia, jednak z czasem tworzy się bolesne owrzodzenie. Z tego powodu zajady często są mylone z opryszczką. Jednak tego typu zmiany zapalne są wywoływane przez zupełnie inne czynniki niż wirus Herpes labialis, np. przez grzyby i bakterie. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny zajadów i jak je odróżnić od opryszczki.

Zajady, znane także jako zapalenie kątów ust lub kątowe zapalenie warg, to stan zapalny skupiony tylko w kącikach ust. Przebiega on w kilku etapach: na początku następuje pęknięcie przesuszonej skóry w kącikach ust, a następnie pojawiają się drobne bąble wypełnione płynem surowiczym. Pękają one po kilku dniach, tworząc, ze względu na nieustanne sączenie z nich płynu surowiczego, a czasem także krwi, bolesną, nieswędzącą i trudno gojącą się ranę w postaci nadżerki. Zajady nie rozprzestrzeniają się na inne części ciała, mogą jedynie pojawić się w drugim kąciku ust. Nieleczone nadżerki objawiają się m.in. nawarstwiającymi się strupami, a po ustąpieniu mogą pozostawić ślad w postaci blizny.

Różnica między opryszczką a zajadem

Opryszczka wargowa powstaje na tle zakażenia wirusem HSV1 i HSV2 (a konkretnie wirusem Herpes labialis). Można ją rozpoznać po drobnych pęcherzykach (nie bąblach!) wypełnionych płynem surowiczym, skupionych najczęściej na granicy skóry i błon śluzowych w okolicach warg. Uczucie napięcia skóry, świąd i pieczenie poprzedzają ukazanie się pęcherzyków, które po paru dniach wysychają, wytwarzając strupki i bolesne nadżerki. Powstałe wykwity, w przeciwieństwie do zajadów, swędzą i szybciej się goją (ok. tygodnia), a po ustąpieniu przeważnie nie pozostawiają żadnych śladów.

Zajady - jak sobie z nimi radzić?

Przyczyny zajadów

1. Infekcja grzybicza lub bakteryjna

Wilgotne i ciepłe kąciki ust to idealne warunki do rozwoju zarówno grzybów (zwłaszcza drożdżaków z gatunku Candida), jak i bakterii (paciorkowców, gronkowców). Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi grzybów i bakterii jest antybiotykoterapia, która sprawia, że osłabiony organizm nie jest w stanie zwalczać infekcji.

2. Antybiotykoterapia -  antybiotyki wyjaławiają przewód pokarmowy z wszelkich bakterii - również tych "dobrych", które w jelitach uczestniczą w syntetyzowaniu witamin - m.in. tych z grupy B, które zapobiegają powstawaniu zajadów. Dlatego podczas leczenia antybiotykami zaleca się przyjmować probiotyki.

3. Niedobór witaminy B2, a także niedobór żelaza

Witamina B2, czyli ryboflawina, wraz z witaminą A odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie m.in. błon śluzowych, w związku z tym jej niedobór może być przyczyną licznych stanów zapalnych. Jej brak może być spowodowany nie tylko antybiotykoterapią, lecz także ograniczeniami dietetycznymi, dotyczącymi spożycia mleka, sera, jaj, podrobów, czerwonego mięsa i ryb. Niedobór witaminy B2 w organizmie może być też skutkiem długotrwałego przyjmowania antykoncepcji doustnej oraz zaburzeń wchłaniania jelitowego (np. przy biegunkach). Ryzyko pojawienia się zajadów zwiększa się także w ciąży.

Z kolei upośledzone wchłanianie żelaza jest przyczyną niedokrwistości, która w jamie ustnej objawia się zapaleniem kątów ust, zanikowym zapaleniem języka i uczuciem pieczenia.

4. Cukrzyca

Zajady mogą być pierwszymi objawami cukrzycy typu 1. Pęknięcia w kącikach ust zazwyczaj towarzyszy suchej i szorstkiej skórze na całym ciele (co jest wynikiem odwodnienia organizmu).

5. Alergia na nikiel - przyczyną zajadów może być reakcja alergiczna na nikiel zawarty w niektórych sztućcach i naczyniach do gotowania. W takim wypadku należy zmienić sztućce i naczynia na te wykonane z innego materiału. Warto także skonsultować się z alergologiem.

6. Brak higieny jamy ustnej - niedostateczna dbałość o czystość zębów, dziąseł i języka zwiększa ryzyko powstania kątowego zapalenia warg. Co ważne, drożdżakami i innymi drobnoustrojami można zarazić się także podczas mycia zębów. Jeśli używamy szczoteczki dłuższy czas (powyżej 3 miesięcy)  lub jej nie myjemy (np. pozostawiamy na niej resztki jedzenia), grzyby i bakterie możemy przenieść z powrotem do jamy ustnej podczas kolejnego mycia zębów.

7. Protezy dentystyczne i aparaty ortodontyczne stanowią idealne miejsce do rozwoju bakterii. Szczególne zagrożenie stanowi źle założona proteza, która powoduje mechaniczne uszkodzenia błon śluzowych, w wyniku czego wzrasta ryzyko powstania zajadów.

Zajady mogą być też wynikiem próchnicy, a także wad zgryzu lub mechanicznych uszkodzeń po długotrwałych zabiegach dentystycznych.

8. Złe nawyki i nieodpowiednia pielęgnacja skóry ust

Ciągłe oblizywanie ust sprzyja rozwojowi drożdżaków i drobnoustrojów. Ślina zawiera bowiem substancje trawienne, które, przy dłuższym oddziaływaniu, powodują rozpulchnianie śluzówki. O stany zapalne łatwiej także, kiedy usta są wysuszone i spękane (np. po opalaniu).

9. Choroby przebiegające z niedoborami odporności, np. HIV, anemia (niedokrwistość z niedoboru żelaza).

10. Terapia izotretynoiną, czyli preparatem stosowanym w leczeniu trądziku. Izotretynoina hamuje rozwój i możliwość odnawiania się komórek łojowych, w związku z tym do najczęstszych objawów niepożądanych leku zaliczamy m.in. suchość warg i ich pękanie, a także zajady.

Zajady u małych dzieci - przyczyny

Zajady mogą się też pojawić u niemowląt i małych dzieci, które używają smoczków i mają zwyczaj wkładać do buzi wiele różnych, niekiedy brudnych rzeczy. W przypadku wystąpienia zajadów u dziecka należy udać się do pediatry, który skieruje dziecko na odpowiednie badania (może się okazać, że przyczyną jest niedobór żelaza) i przepisze odpowiednie leki na receptę. Czasami w leczeniu zajadów u dzieci wystarczą tylko maści (np. Pimafucort lub Pimafucin).

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Co za bzduru
|

Jak ugotujesz drozdze to po drozdzach!

Pola
|

U mnie, co ciekawe, żadne z powyższych się nie sprawdzwiło. Żyjąc w Polsce non stop walczyłam z zajadami. A jak zmieniłam klimat i żyłam w dwóch innych państwach, zajady jak ręką odjął. Ciekawe, prawda? Inny klimat, inna woda, inne pożywienie? Bo chyba nagle nie było tak, że wit. B była o.k. No więc jak to wytłumaczyć??

AnITA
|

NA zajady brakuje ci B COMPLEX I CYNK JEDZ PO 1 RANO I 1 TABL WIECZOREM I CYNK TEZ DO TEGO WIT C ALE DZIENNIE POMOZE ZOBACZYSZ POZDRAWIAM

Sandra
|

Mnie pomogła maść Chlorchinaldin H ale to jest chyba antybiotyk. 2 dni i nie ma śladu po zajadach. Jestem na Izoteku od 8 miesięcy więc mam zajady bardzo często ale po posmarowaniu 2 razy na noc wszystko ustępuje.

Mii
|

Na zajady nie pomagały mi żadne maści, ani kremy, ani drożdże, ani witaminy. Niewielką ulgę dawało natłuszczanie kącików ust, ale to tyle co pielęgnacja skóry. Okazało się, że u mnie zajady zawsze wiążą się ze zbytnim rozmnożeniem się drożdżaków (po zbytnim pofolgowaniu sobie słodyczami). Sposób jest prosty - trzeba ograniczyć słodycze i dostarczyć organizmowi bakterii kwasu mlekowego - czyli wypić kefir lub zjeść ogórki/ kapustę kiszoną i po sprawie :)

luisssa
|

O matko, co za bzdury. Opis zajadow wyglada jak opis opryszczki. Przy zajadach nie ma zadnych pecherzykow z plynem. Jest male pekniecie skory w kaciku ust. Jest to spowodowane brakiem wit.B2. Leczy sie to drozdzami. Kostke drozdzy piekarskich rozmieszac z mlekiem (pol szkl) i zagotowac. Pic 4 dni. i po sprawie.

Wiki
|

Proszę mi pomóc.Od paru tygodni mam cos w kącikach ust i prawdopodobnie jest to zajad ale nie mam pewności.Niedługo są święta a ja wyglądam jak potwór.Stosowalam juz 2 maścik, krem nivea i inne tróżne domowe sposoby ale nic nie pomogło.Blagam pomóżcie.BŁAGAM!!!!!!!

Anime
|

Czy przez całowanie się może przejść zajad z jednej osoby na drugą ?

emka
|

Polecam ocet jabłkowy,żadne maści nie pomagały,męczyłam się ponad rok,dopiero pomógł ocet jabłkowy, smarowałam ranki,pierwszy dzień chwilkę szczypało później było już tylko lepiej,proponuję pić łyżkę dziennie i smarowac kąciki ust,naprawdę pomaga.

Chloe
|

Ja polecam MIÓD. Zwykły miód nałożyć na ranki i powstrzymać się od zlizywania :P pomaga jak żaden najdroższy lek! natychmiastowa ulga i 2-3 dni po zajadzie.