Zespół dziecka potrząsanego: czym grozi potrząsanie małym dzieckiem?

Autor: Monika Majewska

Zespół dziecka potrząsanego (SBS) jest rodzajem uszkodzenia mózgu i kręgosłupa w wyniku gwałtownego potrząsania i uderzania niemowlęcia lub małego dziecka w głowę. Jednak nawet podczas zabawy z dzieckiem: podrzucania czy intensywnego kołysania można nieświadomie wyrządzić mu krzywdę. Jakie są objawy zespołu dziecka potrząsanego i jak zapobiegać syndromowi shaken baby?

Zespół dziecka potrząsanego (SBS - shaken baby syndrome) to forma przemocy wobec dziecka, która polega na  gwałtownym potrząsaniu lub/i uderzaniu niemowlęcia lub małego dziecka w głowę. Konsekwencją tego rodzaju przemocy może być znaczne uszkodzenie nie tylko mózgu, lecz także szyi i kręgosłupa, co często prowadzi do kalectwa, a nawet śmierci dziecka (szacuje się, że dzieje się tak w ok. 20% przypadków).

Urazy spowodowane potrząsaniem dziecka występują zwykle u dzieci poniżej 2. roku życia, jednak mogą pojawić się także u dzieci do 5. roku życia. Jak wynika z amerykańskich badań, ok. 60% dzieci, u których diagnozuje się zespół shaken baby, to chłopcy.

Do tego typu przemocy wobec dzieci dochodzi najczęściej w rodzinach ze złym statusem socjoekonomicznym. Szacuje się, że w większości przypadków oprawcami są mężczyźni - zazwyczaj ojciec dziecka lub partner matki. Za około 15-20% przypadków odpowiedzialne są opiekunki. Zdarza się również, że przemocy wobec dziecka dopuszczają się także matki - zwłaszcza te z depresją poporodową. Przyczyną agresji najczęściej jest płacz dziecka.

Nie przegap

Zespół dziecka potrząsanego - przyczyny. Dlaczego potrząsanie dzieckiem grozi uszkodzeniem mózgu?

Niemowlęta i małe dzieci mają nieproporcjonalnie dużą i ciężką głowę, która stanowi 1/4 ciała (u dorosłych 1/8). Mięśnie, które są odpowiedzialne za jej stabilizację, a także odcinka szyjnego kręgosłupa, są słabo rozwinięte. Ponadto małe dzieci mają niezarośnięte ciemiączka, delikatne naczynia krwionośne w mózgu i dużą zawartość wody w strukturach mózgu, który jest bardziej miękki niż mózg dorosłych. Dlatego podczas potrząsania dzieckiem, kiedy jego głowa gwałtownie porusza się do przodu i do tyłu, dochodzi do przemieszczania się mózgu w obrębie przestrzeni wewnątrzczaszkowej, rozerwania naczyń krwionośnych i uszkodzenia lub całkowitego zniszczenia komórek mózgowych. Uszkodzeniu mogą ulec także siatkówka oka i kręgosłup szyjny. Szacuje się, że do powstania tego typu uszkodzeń wystarczy tylko 5 sekund gwałtownego potrząsania.

SPRAWDŹ >> Płacz niemowlęcia: jak dawać sobie z nim radę?

Zespół dziecka potrząsanego – objawy

Objawy zespołu dziecka potrząsanego zależą od intensywności i czasu trwania potrząsania, a także od siły uderzeń. Klasyczną triadą objawów SBS są:

  • krwiak podtwardówkowy
  • obrzęk mózgu
  • krwotok w siatkówce

Objawami towarzyszącymi zwykle są:

  • pojedyncze siniaki w obrębie głowy, szyi i klatki piersiowej
  • zadrapania
  • otarcia
  • pogorszenie wzroku, a nawet  ślepota (konsekwencja krwotoku w siatkówce)
  • pęknięcia czaszki
  • złamania żeber i w obrębie kończyn

W wyniku powtarzających się urazów mózgu dziecko jest apatyczne, drażliwe i ospałe. Mogą pojawiać się zaburzenia oddychania i problemy z układem krążenia. Apetyt jest zmniejszony, a odruch ssania i połykania zaburzony. Niekiedy objawem współtowarzyszącym są także wymioty.

Ww. symptomy świadczą o niewielkim lub umiarkowanym stopniu urazów. Do bardzo poważnych objawów SBS zalicza się napady padaczkowe, śpiączkę, stupor dysocjacyjny (jedna z reakcji na szok psychiczny, polegająca na drastycznym ograniczeniu ruchów, przy zachowanej świadomości).

Zespół dziecka potrząsanego - leczenie

Leczenie chorego dziecka zależy od stopnia urazów. W ciężkich przypadkach, gdy doszło do wytworzenia się krwiaka, konieczna jest operacja.

Syndrom dziecka potrząsanego często oznacza nieodwracalne uszkodzenia, tj. częściową lub całkowitą ślepotę, utratę słuchu, opóźnienie w rozwoju, trudności w mowie i uczeniu się czy upośledzenia umysłowe.

Tego nie rób

Tego nie rób

Podrzucanie dziecka także grozi uszkodzeniem mózgu

Podczas trzymania dziecka na rękach nie powinno się nim potrząsać. Należy podtrzymywać jego głowę i szyję i nie wykonywać żadnych gwałtownych ruchów.

Nagłe podnoszenie dziecka z ziemi także może przyczynić się do mikrouszkodzeń mózgu dziecka.

Niektórzy rodzice mają w zwyczaju podrzucać dziecko w trakcie zabawy. Wówczas nieświadomie mogą doprowadzić do poważnych uszkodzeń w jego mózgu.

Nie powinno się także nadmiernie bujać wózka, w którym znajduje się dziecko. Wskazane jest lekkie kołysanie, które uspokoi niemowlę.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 02.07.2014

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Wysypka u dziecka –  przyczyny wysypki, objawy, leczenie Wysypka u dziecka – przyczyny wysypki, objawy, leczenie

Wysypka u niemowlaka może przyjmować różną postać - mogą to być rozmaite krostki, plamki i grudki....

więcej

40095

Jak rozpoznać ospę wietrzną u dziecka? Objawy i leczenie ospy u dzieci Jak rozpoznać ospę wietrzną u dziecka? Objawy i leczenie ospy u dzieci

Ospa wietrzna u dzieci zwykle ma łagodny przebieg. Najczęściej chorują przedszkolaki. Czy można...

więcej

33978

Gorączka: 9 pytań o gorączkę u dziecka Gorączka: 9 pytań o gorączkę u dziecka

Wysoka temperatura nie zawsze zwiastuje problemy ze zdrowiem. Ale gorączka u dziecka, zwłaszcza...

więcej

33127

Jak pokonać KASZEL U DZIECKA Jak pokonać KASZEL U DZIECKA

Kaszel suchy, mokry, alergiczny, szczekający... Potrafi dać się dziecku we znaki. Może utrudniać...

więcej

23502

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Nic więcej nie mogę Pani napisać ponadto, co powiedział Pani lekarz. Płyn w osierdziu może być bez żadnego znaczenia, a może też pojawiać się w chorobach serca i chorobach infekcyjnych. Badanie USG...

Fizjologiczna jednorazowa ilość oddawanego moczu powinna wahać się w przedziale 300-400 ml. Przy prawidłowym nawodnieniu organizmu z toalety powinniśmy korzystać co ok. 3 godziny, czyli 4-6 x na...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.