Dysbakterioza - przyczyny, objawy, leczenie

2020-02-01 8:38 Joanna Mazurek

Dysbakterioza to inaczej zaburzenie flory bakteryjnej jelit. Do dysbakteriozy dochodzi wtedy, kiedy bakterie kolonizujące jelito grube przechodzą do jelita cienkiego. Głównym objawem zaburzeń flory bakteryjnej są objawy z układu pokarmowego: bóle brzucha, wzdęcia, czy biegunki. Jednak przy dysbakteriozie dochodzi także do zaburzeń wchłaniania, które mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia.

Spis treści

    1. Dysbakterioza - czynniki ryzyka
    2. Dysbakterioza - objawy
    3. Dysbakterioza - diagnostyka
    4. Dysbakterioza - leczenie

Dysbakterioza, czyli zespół rozrostu bakteryjnego, jest to stan nadmiernego rozplemu w obrębie jelita cienkiego bakterii, które w fizjologicznych warunkach kolonizują jelito grube.

Należy wiedzieć, że flora bakteryjna zmienia swój skład w zależności od umiejscowienia w przewodzie pokarmowym. W żołądku, dwunastnicy i jelicie czczym obecna jest niewielka ilość, głównie tlenowych bakterii.

W kolejnych odcinkach jelita ilość bakterii rośnie oraz częściej występują bakterie beztlenowe. W warunkach fizjologicznych zmianom rozrostowym flory bakteryjnej zapobiega niskie pH soku żołądkowego, motoryka jelita, obecność zastawki krętniczo-kątniczej oraz śluz i wydzielnicza IgA.

Nieprawidłowe funkcjonowanie tych mechanizmów obronnych prowadzi do nadmiernego rozplemu bakterii w jelicie cienkim, które zużywają witaminę B12, prowadząc do jej niedoboru oraz wytwarzają enzymy uszkadzające kosmki jelitowe. Dochodzi także do dekoniugacji soli kwasów żółciowych co skutkuje upośledzonym trawieniem tłuszczów. 

Dysbakterioza - czynniki ryzyka

Do wystąpienia dysbakteriozy przyczyniają się:

Przewlekła antybiotykoterapia lub długotrwałe leczenie IPP lub blokerami receptora H2 mogą być czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia dysbakteriozy.

Dysbakterioza - objawy

Zespół rozrostu bakteryjnego objawia się:

  • przewlekłą biegunką o charakterze tłuszczowym,
  • zmniejszeniem masy ciała oraz niedożywieniem związanym z zaburzeniami trawienia i wchłaniania,
  • bólem brzucha, wzdęciami, uczuciem przepełnienia, nadmiernym oddawaniem gazów.

Ze względu na niedobory poszczególnych witamin mogą również wystąpić:

Mogą pojawić się również objawy takie jak kłębuszkowe zapalenie nerek, zapalenie lub stłuszczenie wątroby, zapalenie skóry i zapalenie stawów.

Dysbakterioza - diagnostyka

Badaniami przydatnymi w rozpoznaniu zespołu rozrostu bakteryjnego są:

  • badania laboratoryjne, które ukazują niedokrwistość makrocytową oraz hipoalbuminemię,
  • RTG przewodu pokarmowego razem z oceną pasażu jelitowego umożliwia wykrycie wad anatomicznych sprzyjających dysbakteriozie,
  • mikroskopowe badanie kału wykazuje zawartą w nim nadmierną ilość kropli tłuszczu,
  • posiew bakteriologiczny treści jelitowej pobranej z bliższego odcinka jelita czczego lub dwunastnicy dowodzi podwyższonej ilości bakterii beztlenowych. Pobrania materiału do badania dokonuje się podczas endoskopii lub zgłębnikiem wprowadzanym przez nos,
  • testy oddechowe wodorowe lub testy z D-ksylozą.

Dysbakterioza - leczenie

Kluczowe jest stosowanie leków działających na Gram-ujemne bakterie tlenowe oraz beztlenowe. Lekiem pierwszego wyboru zwykle jest rifaksymina. Dodatkowo należy uzupełniać niedobory witamin poprzez odpowiednią suplementację.

Można stosować również cholestyraminę, która wiąże wolne kwasy tłuszczowe i dzięki temu zmniejsza nasilenie biegunek, leki prokinetyczne, czyli przyspieszające opróżnianie żołądka i pasaż jelitowy np.: erytromycynę w małej dawce. Często zażywane są również probiotyki.

W terapii żywieniowej korzysta się z preparatów zawierających triglicerydy o średniej długości łańcucha ułatwiające wchłanianie tłuszczów.

Bibliografia:

  1. Interna Szczeklika 2019 pod red. dr.n.med. Piotra Gajewskiego, Wydanie XI, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2019, ISBN 978-83-7430-569-3
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE