Ropień mózgu: przyczyny, objawy, leczenie

2015-11-10 9:50 ap

Ropień mózgu to ogniskowe zapalenie mózgu, które zdarza się rzadko, ale jest bardzo niebezpieczne. Przyczyną jego pojawienia się są zwykle infekcje bakteryjne, toczące się w innych organach. Jakie są objawy ropnia mózgu i jak przebiega jego leczenie?

Ropień mózgu powstaje, gdy na skutek infekcji wywołanej najczęściej przez bakterie (np. paciorkowce, Haemophilus, pałeczka ropy błękitnej - Pseudomonas aeruginosa, Streptococcus viridans, gronkowiec złocistyStaphylococcus aureus), grzyby (Candida, Cryptococcus neoformans, Aspergillus) lub pierwotniaki (u chorych na AIDS - Toxoplasma gondi) dochodzi w mózgu do stanu zapalnego i rozpadu tkanek, które w postaci płynu (ropy) ulegają otorbieniu.

Ropień mózgu: przyczyny

Ropień to zwykle powikłanie infekcji bakteryjnej, grzybiczej bądź pierwotniakowej. Patogeny te dostają się do mózgu albo z krwią, albo wywołany przez nie stan zapalny np. zatok, powoduje zniszczenie kości oddzielających mózg od chorych tkanek.

U dzieci i niemowląt ropień mózgu może rozwinąć się w przebiegu siniczych wad serca lub wad naczyniowych obejmujących krążenie płucne.

Zdarza się również, że ropień powstaje na skutek przedostania się do mózgu patogenów w wyniku otwartego urazu czaszkowo-mózgowego lub złamania kości czaszki. Najczęstsze choroby, które mogą przyczynić się do powstania ropnia mózgu to:

Powstaniu ropnia mózgu sprzyja obniżona odporność w przebiegu AIDS, immunosupresja po przeszczepie, chemioterapia, a także sterydoterapia.

Ropień mózgu: objawy

Objawy, które powoduje ropień mózgu można podzielić na trzy grupy:
1. objawy wywołane przez wzrost ciśnienia śródczaszkowego na skutek ucisku ropnia na struktury mózgu:

  • bóle głowy - tępe i rozlane
  • nudności
  • wymioty
  • dezorientacja
  • tarcza zastoinowa - obrzęk tarczy nerwu wzrokowego należy do późnych objawów ropnia mózgu

2. objawy wywołane przez infekcję

3. objawy wynikające z uszkodzenia mózgu - ich rodzaj zależy od tego, gdzie umiejscowiony jest ropień:

Należy przy tym pamiętać, że jeśli nie doszło jednocześnie do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, to pierwszym objawem może być nie gorączka, a od razu zaburzenia neurologiczne np. napad padaczkowy.

Ropień mózgu: diagnostyka

Przy stawianiu diagnozy bierze się pod uwagę informacje uzyskane w wywiadzie lekarskim oraz wyniki tomografii komputerowej - po 4-5 dniach trwania stanu zapalnego ropień daje obraz pierścienia otaczającego ciemniejszy obszar. Badanie krwi wykazuje podwyższony poziom krwinek białych i białka C-reaktywnego (CRP) oraz wysoki odczyn Biernackiego (OB).

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego nie pozwala stwierdzić zmian typowych dla ropnia mózgu, poza tym pobieranie płynu mózgowo-rdzeniowego (punkcja kręgosłupa) nie jest wskazane, gdyż obniżenie ciśnienia śródczaszkowego może prowadzić do wgłobienia mózgu. Posiewy mikrobiologiczne krwi i płynu są z reguły ujemne - patogen odpowiedzialny za wystąpienie zmian w mózgu można wyhodować jedynie z materiału pobranego bezpośrednio z ropnia.

Ropień mózgu: leczenie

Leczenie ropnia polega na podawaniu antybiotyków i, w większości przypadków, na jego nakłuciu i opróżnieniu, by obniżyć ciśnienie śródczaszkowe.

Niezwykle istotne jest zlokalizowanie pierwotnego ogniska infekcji i jego wyleczenie.

Jeśli ropień jest mały (poniżej 3 cm średnicy) podejmuje się niekiedy próbę leczenia wyłącznie farmakologicznego - przez wiele tygodni podaje się antybiotyki, kontrolując wielkość ropnia w badaniach obrazowych. Zdaniem specjalistów ta procedura jest skuteczna tylko wtedy, gdy leczenie zostało rozpoczęte przed uformowaniem się grubej torebki ropnia, czas trwania objawów był krótszy niż 2 tygodnie oraz gdy w ciągu 7 dni od rozpoczęcia leczenia widoczne jest ustępowanie objawów. Jeśli te warunki nie są spełnione, konieczny jest zabieg chirurgiczny. Podczas operacji, jeśli nie jest możliwe usunięcie ropnia w całości, odsysa się jedynie płynną zawartość, pozostawiając torebkę, by nie rozprzestrzeniać infekcji. Wykonanie badania bakteriologicznego zawartości ropnia pozwala precyzyjniej dobrać leki.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE