Osobowość dyssocjalna (psychopatia): przyczyny, objawy, leczenie

2013-03-10 12:50 redakcja poradnikzdrowie.pl

Czym jest osobowość dyssocjalna? To inaczej osobowość antyspołeczna, psychopatia. Osobowość dyssocjalna to trwałe zaburzenie osobowości, związane z deficytami psychicznymi lęku, uczenia się i relacji interpersonalnych. Jakie badania psychiatryczne pozwalają ustalić, że ktoś ma osobowość dyssocjalną?

Osobowość dyssocjalna - co to oznacza? Jak można zdiagnozować osobowość dyssocjalną? Osobowość dyssocjalna zaburzenia w zakresie uczuciowości wyższej i nie jest w stanie nawiązać głębszych kontaktów z otoczeniem, traktując innych instrumentalnie i wykorzystując ich, by osiągnąć korzyści dla siebie. Co może skłonić do podejrzewania u kogoś osobowości dyssocjalnej?

Osobowość dyssocjalna: cechy

Osobowość dyssocjalna to antyspołeczne zaburzenie osobowości. Osoby mające to zaburzenie wyznają zasadę, że najważniejsze jest zaspokajanie własnych potrzeb, bez względu na koszty i dobro innych, a ich działania sa wynikiem chłodnej kalkulacji i dobrowolnego wyboru.

Zdaniem biegłych osobowość dyssocjalną ma Katarzyna Waśniewska, skazana na 25 lat więzienia za zabicie półrocznej córki Magdy.

Charakterystyczne cechy osobowości dyssocjalnej to:

  • agresywność,
  • skłonność do stosowania przemocy,
  • chłód emocjonalny,
  • znikomy poziom współczucia i empatii wobec innych
  • tendencja do uporczywego nieprzestrzegania obowiązującego porządku społeczno-obyczajowego.

Osobowość dyssocjalna: przyczyny

Zdaniem ekspertów, nie ma prostego wytłumaczenia tego, jak kształtuje się osobowość dyssocjalna.

Osobowość dyssocjalna: przyczyny środowiskowe

Wielu badaczy podkreśla znaczenie nieprawidłowej socjalizacji w przypadku kształtowania osobowości dyssocjalnej. Wrogość otoczenia, które jednocześnie promuje zachowania agresywne:

  • ze strony rodziny: nieobecność jednego z rodziców w życiu dziecka z powodu separacji lub rozwodu,
  • ciągłe kłótnie w domu, brak zainteresowania dzieckiem ze strony ojca, chwiejność rodzicielska i brak konsekwencji w wychowaniu.
  • ze strony matki: Zarówno nadopiekuńczość, jak i jawne odrzucenie dziecka może skutkować zachowaniami niedostosowanymi społecznie
  • ze strony mediów: wszechobecna agresja, prezentowana w mediach przemoc, oziębłość społeczna, znieczulica, społeczny narcyzm, przedkładanie osobistych korzyści nad dobro ogółu, manipulowanie uczuciami innych
  • wczesne doświadczenia „przestępcze” dziecka, np. kradzieże, bójki, rozboje

Osobowość dyssocjalna: przyczyny fizjologiczne

Niektórzy specjaliści uważają, że na kształtowanie się osobowości dyssocjalnej mogą mieć również wpływ niektóre dysfunkcje fizjologiczne: zmiany w EEG, niedojrzałość mózgu i dysfunkcje układu limbicznego, zawiadującego sferą emocjonalno-motywacyjną człowieka. Często, szczególnie w przypadku mężczyzn badacze podkreślają ewentualną rolę czynników genetycznych w powstawaniu tego typu zaburzeń. Badania dowodzą, że wielu osadzonych w więzieniach mężczyzn ma w swoim kariotypie dodatkowy chromosom Y (zestaw XYY sprzyja nadpobudliwości i agresji).

Osobowość dyssocjalna: podstawy do diagnozy

By zdiagnozować osobowość dyssocjalną, lekarz psychiatra przeprowadza wywiad kliniczny, obserwacje pacjenta oraz zbiera inne dostępne dane, często we współpracy z psychologiem dysponującym narzędziami testowymi do diagnozy osobowości.

Osobowość dyssocjalna: kryteria diagnozy

Podczas diagnozowania osobowości dyssocjalnej bierze się pod uwagę następujące kryteria:

  • bezwzględne nieliczenie się z uczuciami innych (brak empatii),
  • silna i utrwalona postawa braku odpowiedzialności i lekceważenia norm, reguł i zobowiązań społecznych,
  • niemożność utrzymania trwałych związków z innymi przy braku trudności w nawiązywaniu relacji,
  • bardzo mała tolerancja frustracji i niski próg wyzwalania agresji, w tym zachowań gwałtownych,
  • niezdolność przeżywania poczucia winy i korzystania z doświadczeń, zwłaszcza z doświadczanych kar,
  • wyraźna skłonność do obwiniania innych bądź posługiwanie się racjonalizacjami swoich zachowań, które pozornie wydają się możliwe do zaakceptowania – zachowania te są źródłem konfliktów z otoczeniem.

Dodatkowo wskazuje się na nadmierną drażliwość oraz występujące w dzieciństwie i w okresie dorastania zaburzenia zachowania jako na czynniki ułatwiające rozpoznanie.

Ważne

Osobowość dyssocjalna a skłonność do popełniania przestępstw

Osoby z dyssocjalnym zaburzeniem osobowości bardzo często wchodzą w konflikt z prawem. Szacuje się że co najmniej połowa (niektórzy badacze twierdzą, że aż 80 procent) osób skazanych, które przebywają w więzieniach mieści się w kryteriach osobowości dyssocjalnej. Oczywiście nie znaczy to wcale, że każda osoba mająca cechy osobowości dyssocjalnej musi zostać przestępcą.

Osobowość dyssocjalna a odpowiedzialność karna

Osobowość dyssocjalna nie jest czynnikiem wyłączającym odpowiedzialność za dokonywane czyny.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
Idiota?
|

TAK, jeśli jest inwalidą...

PPAT
|

Niestety nie

E...
|

Czy na osobowość dyssocjalnąmożna uzyskać rentę inwalidzką?