Zespół poposiłkowy (dumping syndrom) – przyczyny, objawy i leczenie

Zespół poposiłkowy (dumping syndrom, zespół poresekcyjny) to zespół objawów i dolegliwości, które są wynikiem usunięcia całego żołądka lub jego części, np. po operacji bariatrycznej u osób chorych na otyłość. Zespół poposiłkowy pojawia się najczęściej po zjedzeniu zbyt dużej ilości potraw słodkich, tłustych lub smażonych. Jakie są objawy zespołu poposiłkowego i co jeść, aby do niego nie dopuścić?

Zespół poposiłkowy pojawia się u większości pacjentów po resekcji (usunięciu) całkowitej lub częściowej żołądka i trwa przez kilka miesięcy po zabiegu. Przesłanką do resekcji mogą być m.in. nowotwór żołądka lub chirurgiczne leczenie otyłości (np. rękawowa resekcja żołądka, tzw. gastric by-pass). Dumping syndrom to zespół reakcji  wywołanych szybkim wchłanianiem glukozy (cukru) z jelit po nagłym przejściu przez nie treści żołądkowej. Jak do tego dochodzi?


Usunięcie całego żołądka lub jego części powoduje zakłócenia w prawidłowym działaniu przewodu pokarmowego oraz zaburzenia trawienia pokarmów i wchłaniania składników odżywczych. W wyniku upośledzenia czynności nerwu błędnego, treść pokarmowa szybciej przechodzi do dalszych części układu pokarmowego, a zwłaszcza do jelita cienkiego, nadmiernie obciąża jelito i powoduje silny wyrzut do krwi hormonów jelitowych. Z czasem, układ pokarmowy przyzwyczaja się do działania w nowych warunkach, a dolegliwości zespołu poposiłkowego utrzymują się na dłużej u ok. 10 proc. pacjentów po operacji żołądka.

Spis treści:

  1. Zespół poposiłkowy - objawy
  2. Zespół poposiłkowy - zapobieganie
  3. Zespół poposiłkowy - leczenie

Zespół poposiłkowy - objawy

Zespół poposiłkowy występuje w dwóch formach: wczesnej, która może się pojawić w czasie od 15 do 60 minut po posiłku oraz późnej - od 1 do 3 godzin po posiłku.

Objawy zespołu poposiłkowego wczesnego to:

Zespół poposiłkowy późny objawia się dolegliwościami hipoglikemicznymi (hipoglikemia – zbyt niski poziom cukru we krwi), czyli:

Objawy zespołu poposiłkowego są tak charakterystyczne, że nie wymagają dodatkowej diagnostyki, ale na pewno warto skonsultować je z lekarzem, jeśli utrzymują się przez dłuższy czas.

Zespół poposiłkowy - zapobieganie

Zespół poposiłkowy pojawia się najczęściej po zjedzeniu potraw słodkich lub tłustych, albo smażonych. Aby zapobiec dolegliwościom dumping syndrom stosuje się dietę ograniczającą spożycie produktów pogłębiających objawy zespołu, a mianowicie:

  • tłuszczy – zalecane tłuszcze to: mało, oliwa z oliwek, oleje roślinne
  • mleka i produktów mlecznych
  • węglowodanów prostych – zaleca się węglowodany złożone, np. warzywa

Osoby z dumping syndrom powinny spożywać 5-6 posiłków niewielkich rozmiarów, niezbyt gorących i niezbyt zimnych, co kilka godzin, powoli przeżuwając każdy kęs. Zalecane techniki kulinarne przygotowywania potraw to gotowanie w wodzie lub na parze oraz pieczenie w folii. Jeśli to możliwe, po jedzeniu chory powinien się położyć na kilkanaście minut. Ważne w zapobieganiu zespołowi poposiłkowemu jest także picie płynów – przed jedzeniem, minimum 30 minut po posiłku, między posiłkami, ale nigdy w trakcie jedzenia.

Warto wiedzieć

Produkty, których należy unikać przy dumping syndrom:

  • słodycze (ciasta, ciastka, torty, czekolada, lody) i słodkie napoje
  • owoce kandyzowane, suszone, z syropu
  • produkty wysoko przetworzone
  • kawa, herbata, napoje energetyczne i izotoniczne
  • napoje alkoholowe

Zespół poposiłkowy - leczenie

Dumping syndrom nie prowadzi do poważnych schorzeń, ale może powodować ubytek masy ciała wywołany przez zaburzenia wchłaniania składników odżywczych z pokarmu oraz niechęć do jedzenia. Celem leczenia zespołu poposiłkowego jest złagodzenie dolegliwości w przejściowym okresie adaptacji przewodu pokarmowego do funkcjonowania w nowych warunkach. Podstawą leczenia jest zatem przestrzeganie zaleceń dietetycznych. Czasem do terapii włącza się leki antycholinergiczne, hamujące czynność motoryczną (ruchową) przewodu pokarmowego oraz suplementację witaminami i składnikami mineralnymi.

W leczeniu zespołu poresekcyjnego wyjątkowo rzadko stosuje się zabiegi chirurgiczne. Korekcja polega na wydłużeniu drogi pokarmu z kikuta żołądka do dwunastnicy poprzez wszycie wstawki wykonanej z jelita cienkiego.

Ważne

Poradnikzdrowie.pl wspiera bezpieczne leczenie i godne życie osób chorych na otyłość.
Ten artykuł nie zawiera treści dyskryminujących i stygmatyzujących osoby chore na otyłość.

O autorze
Magdalena Gajda
Magdalena Gajda
Specjalistka ds. choroby otyłości i dyskryminacji osób chorób na otyłość. Prezes Fundacji Osób Chorych na Otyłość OD-WAGA, Społeczny Rzecznik Praw Osób Chorych na Otyłość w Polsce oraz przedstawicielka Polski w Europejskiej Koalicji na Rzecz Osób Żyjących z Otyłością. Z zawodu – dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a także specjalistka PR, komunikacji społecznej, storytellingu i CSR. Prywatnie – od dzieciństwa chora na otyłość, po operacji bariatrycznej w 2010 r. Waga wyjściowa – 136 kg, waga obecna – 78 kg.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE