W ciągu dnia mamy kontakt z metalami ciężkimi znacznie częściej, niż nam się wydaje. Jak je usunąć z organizmu?

Z metalami ciężkimi i toksycznymi mamy do czynienia na każdym kroku: w pożywieniu, farbach, zabawkach etc. Aby uniknąć przykrych następstw związanych z kontaktem z nimi (zatruciem, osłabieniem, a nawet śmiercią), warto wiedzieć, gdzie się kryją i jak można ich unikać. Z kolei w przypadku kumulacji metali ciężkich w naszym ciele, konieczna jest wiedza, jak można je w bezpieczny sposób usunąć, nie doprowadzając do endotoksemii.

Kobieta z bólem głowy
Autor: Getty Images

Spis treści

  1. Czym są metale ciężkie oraz toksyczne?
  2. Źródła metali ciężkich i toksycznych w naszym otoczeniu
  3. Jak przygotować się do detoksykacji organizmu?
  4. Jak usunąć metale ciężkie z organizmu?

Czym są metale ciężkie oraz toksyczne?

Metale ciężkie to takie, których masa właściwa wynosi ponad 4,5 g/cm3 i które charakteryzują się tym, że w trakcie reakcji chemicznych tworzą proste kationy. Za najbardziej niebezpieczne dla organizmu uważa się ołów, kadm oraz rtęć i ich za wszelką cenę powinniśmy unikać.

Nie jest to jednak proste, gdyż metale te mogą np. przedostawać się z gleby do roślin. Potem zostają zjedzone przez ludzi, a to prowadzi do powolnej kumulacji metali w organizmie.

W przypadku dostania się do organizmu ołowiu dochodzi np. do zakłócenia funkcjonowania komórek nerwowych, obniżenia poziomu IQ, czy zaburzeń lękowych. Z kolei kadm może uszkadzać nerki i płuca, doprowadzać do wymiotów, czy nadciśnienia.

Rtęć, która przechodzi przez barierę krew-mózg prowadzi do zaburzeń psychicznych, a aluminium (nie jest metalem ciężkim, bo ma mniejszą masę, działa jednak również toksycznie) – zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę Parkinsona, czy Alzheimera.

Źródła metali ciężkich i toksycznych w naszym otoczeniu

Nie zdajemy sobie sprawy, jak często w ciągu dnia mamy kontakt z metalami ciężkimi i jak negatywnie wpływa to na nasz stan zdrowia. Weźmy jako przykład ołowiane farby, które nawet po wyschnięciu powodują, że zawarty w nich ołów wraz z kurzem, który je pokrywa, dostaje się do naszego nosa i wnika do wnętrza organizmu. Ołów może dostać się też do naszego domu wraz z wodą (dawniej bowiem do łączenia rur w sieci wodno-kanalizacyjnej stosowano lut ołowiany) lub ukryć się w ulubionych zabawkach dla dzieci.

Źródła kadmu to z kolei przede wszystkim: skażona żywność, głównie produkty zbożowe, warzywa oraz ryby. Oprócz tego pierwiastek ten znajdziemy w: bateriach, farbach fluorescencyjnych, kopiarkach, czy matach wykonanych z kauczuku.

Rtęć to pierwiastek, który znajduje się np. w rybach (zawierają one metylortęć), amalgamatach stomatologicznych, niektórych kosmetykach (zwłaszcza tych do makijażu oczu).

Aluminium może kryć się w produktach żywnościowych, np.: proszku do pieczenia, soli warzonej, wybielanej mące, czy puszkowanych napojach. Oprócz tego może uwalniać się z aluminiowych garnków, antyperspirantów, szamponów, folii aluminiowych, niektórych leków.

Jak przygotować się do detoksykacji organizmu?

Zanim zabierzemy się za usuwanie metali ciężkich z organizmu, koniecznie musimy zadbać o prawidłową drogę detoksykacji. Musimy upewnić się więc, że mamy dobrze działającą, oczyszczoną wątrobę oraz nerki, które poradzą sobie z pozbywaniem się metali z uwolnionych z tkanek. Ważne jest też sprawne działanie płuc oraz odpowiednio szybkie wydalanie toksyn przez skórę. W przeciwnym wypadku może dojść do reakcji Jarischa-Herxheimera, gdzie organizm nie radzący sobie z toksynami, będzie manifestował to: wysoką gorączką, bólami głowy, pogorszonym samopoczuciem, bólem mięśni, bólem kości, świądem, wysypką skórną, nudnościami oraz wymiotami.

Dla wzmocnienia płuc warto zakupić rośliny, które będą oczyszczały powietrze w naszym domu, takie jak np. skrzydłokwiat, czy bluszcz oraz zakupić dyfuzor do olejków eterycznych, do którego będziemy zakrapiać sosnowy olejek. W przypadku nerek ważna jest ilość spożywanej w ciągu dnia wody oraz zażywanie moczopędnych ziół, które przyspieszą usuwanie metali ciężkich wraz z moczem. Do najbardziej popularnych należą: pokrzywa i mniszek lekarski.

Wątrobę warto wzmacniać dużo wcześniej przed rozpoczęciem detoksu. Jej regenerację wspomogą: ostropest plamisty, fosfatydylocholina (jej źródłem są np. soja i jajka) oraz witaminy z grupy B.

Ważna jest też skóra. Wraz z potem usuwane są bowiem toksyny. Niestety, pory skóry często zatkane są przez kremy i inne smarowidła, które obficie rozsmarowujemy na naszym ciele. A to z kolei osłabia detoks. Aby więc wspomóc funkcjonowanie skóry, warto zrezygnować na jakiś czas ze smarowideł z dużą ilością niepotrzebnych, dodatkowych składników np. perfum, przerzucić się na kosmetyki naturalne i regularnie urządzać kąpiele w soli Epsom, która ułatwia wydalanie toksyn właśnie drogą przezskórną.

Jak usunąć metale ciężkie z organizmu?

Do usuwania metali ciężkich niezbędne jest zjawisko chelatacji. Podczas tego procesu chelator zakleszcza cząsteczkę metalu, tworzy z nią trwałe wiązanie i pomaga usunąć z organizmu. Chelatorami mogą być różnego rodzaju produkty żywnościowe, jak choćby algi, czosnek, czy pomidor. Ważne, by były spożywane w odpowiednich ilościach i wspomagane były przez suplementy.

Chlorella – to rodzaj algi, która w swojej ścianie komórkowej ma wbudowaną sporopoleninę, która w sposób trwały wiąże metale ciężkie. Dzięki temu ogranicza wchłanianie metali z jelit do krwiobiegu. Z kolei wspomniany czosnek oraz inne rośliny zawierające siarkę, takie jak np. cebula, szczypiorek mają w składzie allicynę wykazującą działanie ochronne przed metalami ciężkimi. Wchłanianie szkodliwych metali, a dokładniej rtęci, ograniczają też truskawki. Potrafią one wychwycić aż 95 % tego pierwiastka ze spożytego pożywienia.

Silniejszymi działami wobec metali, oprócz produktów żywnościowych, są ponadto:

  • węgiel aktywowany,
  • glinka bentonitowa,
  • czy pektyny cytrusowe lub jabłkowe.

Węgiel aktywowany to czarny proszek, który ma silne właściwości adsorpcyjne. Najczęściej używa się go przy biegunkach, choć stosowany jest też przy silnych zatruciach. Dzięki temu, że posiada ładunek ujemny, działa na toksyny jak magnes. Adsorbuje w ten sposób szkodliwe związki z organizmu, w tym bakterie, niektóre leki, czy też właśnie metale.

Glinka bentonitowa, podobnie jak węgiel, posiada ładunek ujemny i dzięki temu przyciąga toksyny, które mają ładunek dodatni. A że metale ciężkie właśnie taki mają, pomaga usunąć je z organizmu.

Pektyny cytrusowe lub jabłkowe znajdują się w naturalny sposób w cytrusach i jabłkach i doskonale nadają się do wychwytywania cząsteczek metali ciężkich. Jednak do procesu odtruwania z metali ciężkich lepiej skorzystać z suplementu diety zawierającego zmodyfikowane pektyny cytrusowe o niskiej masie cząsteczkowej, które łatwiej są wchłanianie do krwiobiegu, co pozwala organizmowi w większym stopniu skorzystać z ich dobroczynnych właściwości.

Jak uniknąć zatrucia czadem?