Zapalenie zatok przynosowych najczęściej zaczyna się od uporczywego kataru

2019-12-31 12:58 Krystyna Bilska

Zapalenie zatok jest jednym z dziesięciu najczęściej nękających nas schorzeń. W dodatku nagminnie się je bagatelizuje, przypisując dolegliwości zwykłemu przeziębieniu. jakie są przyczyny i objawy zapalenia zatok? Jak się je leczy?

Zapalenie zatok przynosowych najczęściej zaczyna się od kataru. Gdy mija tydzień, a nos masz nadal zatkany, prawie nie czujesz zapachów i dokucza ci ból głowy, przestań sobie wmawiać, że to tylko przeziębienie. Infekcja zapewne rozwija się już w zatokach.

Zatoki są to wypełnione powietrzem przestrzenie w strukturze kostnej czaszki, rozmieszczone wokół nosa i oczu. Pełnią one rolę m.in. puszki rezonansowej – to dzięki nim nasz głos nabiera barwy, podobnie jak pudło gitary zmienia barwę dźwięku wydawanego przez struny. Są także czymś w rodzaju buforu przy urazach mechanicznych czaszki – przy uderzeniu czaszka nie pęka, tylko chwilowo się odkształca. Jednak ich głównym zadaniem jest produkcja rzadkiej wydzieliny śluzowej (ok. 1000 ml na dobę), która jednocześnie nawilża nabłonek i wdychane powietrze, a także zbiera z niego zanieczyszczenia i usuwa je do jam nosowych, a z nich – na zewnątrz. Prawidłowe funkcjonowanie zatok jest więc zależne od swobodnego przepływu powietrza i przemieszczania się wydzieliny śluzowej.

Posłuchaj, jakie są przyczyny i objawy zapalenia zatok, i jak się je leczy. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami.

Jak rozwija się zapalenie zatok?

Podczas kataru dochodzi do obrzęku błony śluzowej nosa i zatok, a jednocześnie zwiększa się ilość produkowanej przez nią wydzieliny. Obrzęknięta śluzówka stopniowo zamyka drożne dotychczas kanaliki, które łączą zatoki z jamą nosa. Wtedy w zatokach powstaje podciśnienie sprzyjające wnikaniu do nich wirusów i bakterii. Zbierająca się wydzielina, która ma utrudnione ujście z zatok, jest świetną pożywką dla drobnoustrojów. W wyniku ich intensywnego namnażania się rozwija się stan zapalny.

Przyczyną schorzenia może być każda infekcja górnych dróg oddechowych, alergia, niewyleczone zęby. Szczególnie narażone na zapalenie zatok i częste nawroty są osoby z nieprawidłowościami w ich budowie albo mające skrzywioną przegrodę nosową lub polipy.

Pierwotnym sprawcą zapalenia zatok najczęściej są wirusy (głównie rinowirusy): z nosa cieknie, temperatura nieco się podnosi, mogą dokuczać bóle mięśni, gardła, brzucha. Zwykle w ciągu 2–3 dni dolegliwości łagodnieją, a po kolejnych kilku dniach choroba sama ustępuje.

Niestety – często dochodzi do tzw. nadkażeń, co oznacza, że wirusy torują drogę znacznie groźniejszym bakteriom (gronkowce, Moraxella, pałeczka grypowa, paciorkowce). Rośnie wtedy temperatura, pojawia się ropna wydzielina z nosa, dokuczliwy ból głowy, pokasływanie prowokowane spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Jeśli infekcja nie zostanie zwalczona i przejdzie w stan przewlekły, jej objawy znacznie łagodnieją. Jednak choroba postępuje, z czasem rozszerza się na dalsze zatoki (ponieważ ich ujścia są położone blisko siebie), a nawet inne części ciała – może wywołać np. stan zapalny kości czaszki, oka, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropnie wewnątrzczaszkowe, infekcje gardła, uszu.

Diagnoza zapalenia zatok

Jeśli więc nie możesz uporać się z zatkanym nosem, nie odwlekaj wizyty u laryngologa. Już na podstawie opisu dolegliwości lekarz może się zorientować, że problem tkwi w zatokach. Więcej informacji dostarcza proste badanie endoskopowe. Polega na wprowadzeniu do jam nosowych przyrządu optycznego, który pozwala na monitorze w powiększeniu obejrzeć m.in. ujścia zatok, ocenić drożność nosa, stan błony śluzowej, położenie przegrody nosowej i ewentualne jej zniekształcenia, a także obecność polipów.Szczegółowych informacji o zatokach dostarcza  tomografia komputerowa, która pozwala ocenić, w jakim stopniu zmiany zapalne rozszerzyły się w kierunku sąsiadujących z zatokami oczodołów lub do jamy czaszki.Badaniem pomocnym w diagnozowaniu zapalenia zatok jest termografia – polega na ocenie różnic temperatury między tkanką zdrową a zmienioną chorobowo, a także endoskopia (do wnętrza zatoki szczękowej wprowadza się endoskop, żeby ocenić powstałe zmiany i w miarę możliwości od razu się je usuwa).

Leczenie zapalenia zatok

Około 98% infekcji zatok ma podłoże wirusowe. W tych przypadkach najważniejsze jest udrożnienie ujścia zatok, aby wydzielina mogła swobodnie odpływać. Możesz sięgnąć po preparaty działające miejscowo, obkurczające błonę śluzową nosa – w postaci kropli lub aerozoli, ale pamiętaj, żeby nie stosować ich dłużej niż 3–4 dni.

Pomocne są także doustne preparaty z pseudoefedryną, które obkurczają śluzówkę nosa, łagodzą ból i obniżają gorączkę. Możesz również stosować proste domowe środki, które pomogą udrożnić zatoki – robić inhalacje ziołowe (np. z naparu szałwii, mięty) czy płukać nos roztworem soli fizjologicznej.

Jeśli jednak pojawią się objawy zakażenia bakteryjnego – zatkany nos, ropny katar, gorączka, ból głowy i twarzy – konieczny jest antybiotyk. Terapia trwa 10–14 dni. Dodatkowo lekarz zaleca zwykle stosowanie leków (krople, żel, aerozol) obkurczających śluzówkę nosa i mukolitycznych, czyli rozrzedzających wydzielinę. 

Niekiedy konieczna jest punkcja. Wykonuje się ją w znieczuleniu miejscowym. Lekarz wprowadza przez nos do zatok igłę, odciąga zalegającą tam wydzielinę (przeprowadza się jej badanie bakteriologiczne, by precyzyjnie dobrać lek) i przepłukuje zatoki roztworem antybiotyku.

Jeśli terapia okazuje się nieskuteczna, a ryzyko powikłań (np. zapalenia nerwu wzrokowego) jest znaczne, pozostaje leczenie operacyjne. Jego celem jest udrożnienie ujścia zatok i usunięcie fragmentów śluzówki zmienionych w wyniku zakażenia.

Zrób to koniecznie

Czy masz problemy z zatokami? TEST

Odpowiedz na pytania. Co najmniej 3 odpowiedzi twierdzące najprawdopodobniej oznaczają kłopoty z zatokami – zgłoś się do laryngologa.

  • Czy odczuwasz ból zlokalizowany u nasady nosa?
  • A może obejmuje on okolice czoła?
  • Czy ból nasila się przy zmianie pozycji ciała, np. pochyleniu się do przodu, odchyleniu głowy do tyłu?
  • Czy czasami odczuwasz ucisk w obrębie twarzy?
  • Zrób wdech i wydech przez nos. Czy charakterystycznym bólom, o których mowa wcześniej, towarzyszy katar lub trudności z oddychaniem przez nos?
  • Czy masz uczucie ciągłej obecności wydzieliny w gardle lub odczuwasz, jak spływa ona po tylnej ścianie gardła?

Chore zatoki

Zatoki ogrzewają, nawilżają i oczyszczają wdychane powietrze. Dzięki temu, przechodząc dalej do gardła i płuc, nie drażni ono błony śluzowej dróg oddechowych. Nos i zatoki są też pierwszą barierą immunologiczną dla wirusów, bakterii oraz alergenów. Co się dzieje, kiedy zatoki chorują? Jakie problemy w obrębie zatok występują najczęściej? Na te i wiele innych pytań związanych z chorobami zatok odpowiada nasz ekspert otolaryngolog Michał Michalik.

Chore zatoki

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
kika
|

Świństwo ciągle nawracające,miałam fess i dalej jestem chora

Paweł
|

Ale czym się inhalowalas?

chory
|

trzeba się ciepło ubierać

Kinga
|

Ja miałam straszne problemy z zatokami, ciągle byłam na zwolnieniach i bałam się, że mnie przez to zwolnią, nie mogłam normalnie funkcjonować. Pomogły mi inhalacje, kupiłam inhalator i stosowałam regularnie. Mogę polecić ten model, bo oprócz inhalacji osób dorosłych inhalacje można też wykonywać u dzieci.

Aneta
|

Na zatoki polecam preparat Cisunus. Jest to ziołowy środek który mogą stosować dzieci. Niezbędnik w apteczce

Paweł
|

Rewelacyjny sposób na zatoki to: 5 ml soli fizjologicznej + od 2-7 kropli wody utlenionej (zaczynać od małej dawki wody ut.),wymieszać, połozyć się odchylić głowę wlać do jednej przegrody nosowej 2 połowę do 2 i najlepiej jeśli zaczniemy czuć wode utlenioną jak robi to co ma robić w przegrodach czołowych lewej i prawej. To znaczy że wszytko jest OK, stosować 3 razy dziennie jesli nie czyjemy kilkusekundowego dyskomfortu to znaczy że powyższy roztwór z wodą utl. nie dociera tam gdzie powinien, trzeba skorzystać z ajakiegoś areozolu na obkurczenie śluzówki aby udrożnić kanaliki aby woda utleniona tych klka kropelek trafiła w miejsce zastanych już zatok. Jeśli złapie nas na świeżo zapalenie zatok też warto zrobić podobną czynność. Sam stosowałem, z jednej komory wszytko ładnie spłynęło i zauważyłem dużą różnicę po wielu latach, mogę oddychać poprawnie, została jeszcze 2 komora, jednak tutaj mam zdaje się krzywą przegrodę nosową i trochę więcej muszę się postarać.

gosia
|

mnie dopiero pomogło odczulanie szczepionką polyvaccinum- w czasie kuracji nasilił się katar , ale lekarz uspokoił mnie że to prawidłowa reakcja więc zastosowałam inhalacje z soli na przemian z olejkiem pichtowym- ułatwiło to schodzenie śluzu

endrju
|

Przestań juz z tym spamem! prawie pod każdym artykułem o problemach zatotkami reklamujesz ten specyfik pod róznymi imionami, ale wszystkie w tym samym dniu i w podobnych godzinach! porażka