BÓL GARDŁA: przyczyny, choroby, leczenie

2019-09-01 11:43 Materiał partnerski Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Ból gardła jest bardzo męczący. Gdy wirusy atakują gardło, z trudem mówisz, nie możesz przełknąć śliny, męczy cię chrypka. Gdy zawiodą już domowe sposoby leczenia infekcji i bólu gardła – płukanie, okłady lub ssanie tabletek – idź do lekarza. To może być angina – choroba, której nie wolno leczyć samemu.

Ból gardła zna każdy i każdy wie, że to nić przyjemnego. Wszyscy mamy swoje sposoby na ból gardła, ale czasem nawet te najlepsze nie pomagają i trzeba skorzystać z pomocy lekarza. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny bólu gardła i jak sobie z nim radzić.

Skąd bierze się ból gardła?

  • Zakażenia wirusowe gardła

Najczęstszą przyczyną bólów gardła są infekcje. Ich sprawcami są wirusy, które mają zdolność niszczenia błony śluzowej gardła, nosa i oskrzeli i wywołują przeziębienie, grypę czy zapalenie zatok. Jeśli nasz układ odpornościowy jest sprawny, chroni nas przed wnikaniem wirusów do organizmu. Można powiedzieć, że nie reagujemy na miliony wirusów, które otaczają nas w pracy, tramwaju, na ulicach i spotkaniach towarzyskich. Gdy jesteśmy osłabieni z powodu przemęczenia, niedożywienia, długotrwałego stresu lub przemarzniemy – stają się groźne. Nasz system odpornościowy nie poradzi sobie z nimi. O tym, że przegrał, świadczy ból, który pojawia się nagle, ale często poprzedza go wodnisty katar.

  • Atak bakterii na migdałki

Gardło to strażnik chroniący organizm przed wirusami i bakteriami. Właśnie w znajdujących się w nim migdałkach są komórki (limfocyty) wyspecjalizowane w niszczeniu bakterii i drobnoustrojów, które przez usta i nos chcą się przedostać dalej. Gdy organizm jest osłabiony, mikroby bez problemu wnikają do krtani i płuc i wywołują infekcję. Wtedy przez migdałki przepływa więcej krwi niż zwykle, puchną i robią się czerwone. To znak, że organizm sam chce zwalczyć intruza, czyli infekcję. Objawem obrzęku migdałków jest ból, który utrudnia połykanie. Jeżeli pojawi się na nich biały nalot, można przypuszczać, że zaatakowały nas bakterie ciężkiego kalibru – najczęściej z rodziny paciorkowców i z zapalenia gardła rozwinie się angina.

  • Wysuszona śluzówka gardła

Zanieczyszczone lub bardzo suche powietrze, dym tytoniowy, a nawet krzyk też może wywoływać ból gardła. Gdy długo przebywamy w zapylonym pomieszczeniu, palimy papierosy i nadużyjemy alkoholu, nasze gardło zbuntuje się – rozwinie się przewlekłe zapalenie. Podobnie zareaguje błona śluzowa gardła na przebywanie w pomieszczeniu o suchym powietrzu lub spożywanie dużych ilości bardzo gorących i ostrych potraw.

Czy ból gardła może zwiastować poważną chorobę?

Zazwyczaj jest objawem niegroźnego przeziębienia, ale może też być sygnałem znacznie poważniejszych chorób. U dzieci może to być mononukleoza, odra, ospa wietrzna, płonica (szkarlatyna), błonica. Zazwyczaj, choć nie zawsze, chorobom tym towarzyszy także wysypka.

Ból gardła u dzieci pojawia się też wtedy, gdy utkwi w nim ciało obce, np. kostka, mały klocek lub pionek do gry planszowej. U dorosłych natomiast może świadczyć o zaniku błony śluzowej, chorobie nowotworowej oraz zmianach zwyrodnieniowych w części szyjnej kręgosłupa.

Gdy drapanie i kłucie w gardle utrzymuje się długo (i nie ma innych objawów charakterystycznych dla zaziębienia) idź do lekarza. Takie dolegliwości, zazwyczaj u starszych osób, mogą świadczyć o przewlekłych chorobach nerek, niewydolności krążenia lub chorobach przemiany materii.

Zrób to koniecznie

Ból gardła wywołują z reguły te same wirusy, które są przyczyną przeziębienia. Jest ich ponad 200 i dlatego organizm nie zawsze potrafi skutecznie się bronić. Zwiększysz jego szanse, wzmacniając układ odpornościowy (słabszy jesienią i zimą).

  • Zrezygnuj ze wszystkiego, co niepotrzebnie podrażnia gardło (papierosy, alkohol, ostro przyprawione i zbyt gorące potrawy).
  • Hartuj ciało (pomogą naprzemienne ciepłe i zimne prysznice oraz gimnastyka – niezależnie od pogody przy otwartym oknie).
  • Ubieraj się rozsądnie. W zimie nie zapominaj o czapce i szaliku. 40 procent ciepła ucieka przez głowę.
  • Łykaj witaminy i minerały.
  • Często myj ręce ciepłą wodą z mydłem. Wirusy mogą przetrwać na ołówkach czy słuchawce telefonu nawet kilka godzin.
  • Nie dotykaj bez potrzeby nosa ani oczu brudnymi palcami.
  • Unikaj kontaktu z chorymi.
  • Często wietrz pokój, w którym przebywasz.
  • W razie kataru korzystaj tylko z chusteczek jednorazowych.
Preparaty w sprayu – szybka pomoc na ból gardła
Uniben spray - kwadrat

Autor: Unia

materiał partnera

Warto wyposażyć domową apteczkę w aerozol na stany zapalne jamy ustnej i gardła, np. UNIBEN1 - lek dostępny bez recepty, który dzięki długiemu aplikatorowi działa bezpośrednio na ognisko zapalne. Aerozol to najlepszy sposób podania leku, ponieważ szybko osiąga duże stężenie w tkankach objętych procesem zapalnym i dolegliwości szybciej ustępują. Spray jest też bezpieczniejszy od tabletek do ssania, bo zmniejsza ryzyko zadławienia, co jest szczególnie istotne, gdy podajemy lek dziecku. Przyjemny, miętowy smak preparatu UNIBEN dodatkowo ułatwia aplikowanie leku dzieciom.

Jakie objawy towarzyszą bólowi gardła?

  • Najpierw pojawiają się kłopoty przy mówieniu lub przełykaniu.
  • Całe gardło lub tylko łuki podniebienne są zaczerwienione.
  • Niekiedy dochodzi do obrzęku i bolesności węzłów chłonnych szyi.
  • Może się pojawić gorączka, ból głowy, uszu oraz chrypka.
  • Przy anginie (paciorkowcowym zapaleniu gardła) ból gardła jest silny, pojawia się gorączka, węzły chłonne szyi są znacznie powiększone i bolą przy dotykaniu. Często odczuwa się również ból lub szum w uszach i głowie. Migdałki są mocno zaczerwienione, a niekiedy pokryte ropnymi czopami.
  • Jeśli gardło boli z powodu mononukleozy, do objawów charakterystycznych dla anginy dołącza się zmęczenie i utrata apetytu.
Ważne

Co pomaga na ból gardła?

Imbir – dodawać go do zupy lub rosołu z kurczaka. Jednak najlepszy jest świeży kawałek wielkości opuszka palca. Skuteczne jest też płukanie gardła naparem z imbiru. Kawałek kłącza (wielkości 2 kostek do gry) rozdrobnij i zalej 1/4 litra gorącej wody. Odstaw na 10 minut. Przecedź i ciepłym roztworem płucz gardło.
Maść lub olejek kamforowy  po nasmarowaniu gardła skrop kawałek gazy spirytusem salicylowym i kompres przyłóż do gardła, całość owiń ciepłym szalikiem. Na kompres nie kładź ceratki, bo możesz poparzyć delikatną skórę szyi.
Rumianek – w zwalczaniu bólu pomaga płukanie gardła naparem rumiankowym lub częste picie niezbyt gorącej herbatki.
Szałwia pomóc może ssanie cukierków szałwiowych lub przygotowany w domu płyn do płukania. Dwie saszetki szałwii zalej szklanką gorącej wody, przykryj i odstaw na 20 minut. Dodaj płaską łyżeczkę soli kuchennej. Płucz gardło 2-3 razy dziennie. Zamiast szałwii możesz użyć majeranku, tymianku lub hyzopu.

Kiedy trzeba iść do lekarza?

Nie zwlekaj z wizytą, gdy:

  • połykanie płynów jest niemożliwe i występują trudności w oddychaniu;
  • temperatura ciała przekracza 38 st. C;
  • masz powiększone węzły chłonne szyi;
  • migdałki podniebienne są czerwone lub widać na nich czopy ropne;
  • ból gardła nie mija po ustąpieniu innych objawów przeziębienia (dreszczy, bólu głowy, kataru);
  • na migdałkach jest białawy nalot. Wtedy lekarz może zlecić wykonanie wymazu z gardła, aby w pracowni bakteriologicznej oceniono, jaki rodzaj bakterii spowodował chorobę. Jest to ważne badanie, bo na jego podstawie lekarz dobiera odpowiedni, czyli skuteczny antybiotyk.

Czym grozi "przechodzenie" bólu gardła?

Cechą charakterystyczną infekcji wirusowych jest to, że ustępują po 4-10 dniach od wystąpienia pierwszych objawów - nawet, gdy nie stosujemy leków. Najlepiej byłoby pozostać wtedy w domu, wygrzać się w łóżku, dobrze wyspać i wypocząć. Niestety, większość z nas bagatelizuje drobne infekcje. Staramy się je przechodzić. Dzieje się tak, bo nie zdajemy sobie sprawy z zagrożenia, ale nierzadko też obawiamy się utraty części wynagrodzenia albo nawet zwolnienia z pracy. Co wtedy dzieje się w naszym organizmie? Dochodzi do tzw. nadkażenia bakteryjnego. Uszkodzona przez wirusy śluzówka jest bardziej narażona na wnikanie bakterii, co najczęściej powoduje zaostrzenie objawów. Zwykle pojawia się wysoka gorączka, dreszcze, po tylnej ścianie gardła zaczyna spływać ropna wydzielina, która roznosi zakażenie po ciele. Najszybciej dociera ono do oskrzeli. To już koniec żartów. Wizyta u lekarza jest niezbędna. Jeśli i to zbagatelizujemy, niegroźna infekcja może się przekształcić w zapalenie ucha, anginę lub nawet zapalenie płuc.

Jakie są konsekwencje nieleczonej anginy?

Angina, czyli bakteryjne zapalenie migdałków podniebiennych, wymaga pomocy lekarskiej, kilkudniowego leżenia w łóżku i przyjmowania antybiotyków. Nieleczona kończy się zwykle wieloma powikłaniami. Najczęściej dotyczą one niedomagań serca, nerek i stawów. Dolegliwości mogą się odezwać niekiedy po latach i nie będziemy nawet wiedzieli, że sami zapracowaliśmy na znaczne ograniczenie sprawności, a czasem także inwalidztwo. Bakteryjne zapalenie migdałków jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci. U nich bowiem wszelkie powikłania przebiegają z większym nasileniem, a i skutki zaniedbań są poważniejsze - nawet do poważnej niewydolności serca czy nerek. 
Bardzo nieprzyjemnym i bolesnym powikłaniem nieleczonej anginy są ropnie okołomigdałkowe. Wywołują nie tylko silny ból i utrudniają połykanie, ale mogą też całkowicie zablokować drożność dróg oddechowych, a to już stan zagrażający życiu. Konieczna jest wtedy interwencja chirurga. Ropnie muszą zostać nacięte i oczyszczone z wydzieliny. Bywa, że zabieg trzeba powtarzać kilka razy. Konieczne jest też przyjmowanie antybiotyku.

miesięcznik "Zdrowie"

1Uniben, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej.
Substancja czynna: chlorowodorek benzydaminy (Benzydamini hydrochloridum).
Dawka: chlorowodorek benzydaminy 1,5 mg/ml.
Postać farmaceutyczna: Aerozol do stosowania w jamie ustnej.
Wskazania do stosowania: Leczenie miejscowych objawów związanych z ostrym stanem zapalnym jamy ustnej i gardła.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na benzydaminy chlorowodorek lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu.
Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne "UNIA" Spółdzielnia Pracy, ul. Chłodna 56/60, 00-872 Warszawa, www.uniben.pl.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
KOTEK
|

och to oddychanie...BUZIOM....:d

Gardziołek
|

A mnie nic nie boli pije sobie piwko i oddycham sobie buziom

Lol
|

Ja się zaraz rozplacze kluje mnie jak przelykam od wczoraj biorę antybiotyk i nic czy to normalne ??? Pomocy

klaudia0
|

Od wczoraj w nocy, boli mnie jak przelykam, tak od uszu boli mnie cos, w gardle mam jakas goleczke i ona robi mi nieposmak jedzenia.. sama nie wiem co mi jest ale boli mnie pod uszami jak przelykam wie ktos?

Irena
|

Teraz wszyscy cierpią dlatego, że używają klimatyzacji, taka prawda. Ja w biurze mam pastylki propolisowe gal i biorę, gdy czuję, że gardło mi siada

SiwaBudda
|

Wymazu z gardła - też coś. W Polsce jak ze średnią krajową. Kto miał wymaz z gardła? Pf.

szymon
|

a ja jak pije jem połykam slione to mnie w gardle ściska

lili
|

próbowałam, pomogło:)

lucas22
|

a ja wypiję 2 gorące piwa wezmę potem sebidin do ssania w tabletkach i przepłuczę gardło rumiankiem przejdzie 100 procent

Kamila
|

Gdy przełykam śline to bardzo boli i drażni
Mam Katar.
37,1 Temperatury.
i na szyi z tyłu mam jakąś kulke i jak to dotykam to boli.

Co To oznacza jaka to choroba?