Metadon - działanie, zastosowanie i skutki stosowania

2018-08-17 8:31 Aleksandra Urbaniak

Metadon wykorzystywany jest w leczeniu osób uzależnionych od opiatów, m.in. heroiny i morfiny. Substancja znosi objawy abstynencyjne, ale jednocześnie sama posiada duży potencjał uzależniający, dlatego jej stosowanie powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską. W razie przedawkowania metadonu pacjent naraża się na kolejne uzależnienie, którego skutki mogą być dużo poważniejsze niż w przypadku zażywania heroiny czy kodeiny.

Metadon to lek opioidowy stosowany w terapii odwykowej narkomanów. Substancja ta pełni rolę zamiennika (substytutu) narkotyku. Dzięki temu, że jej działanie jest dłuższe i mniej euforyczne, osobie uzależnionej łatwiej zerwać z nałogiem i wrócić do normalnego życia. Przeciwnicy leczenia metadonem zaznaczają jednak, że taka terapia tylko maskuje skutki uzależnienia, ale nie eliminuje go całkowicie. Pacjent w dalszym ciągu musi regularnie przyjmować opiaty, tyle że pod postacią metadonu, który w mniejszym stopniu oddziałuje na receptory opioidowe w mózgu. Co więcej, metadon wywołuje dużo silniejsze objawy abstynencyjne niż heroina, dlatego osobie uzależnionej jeszcze trudniej go odstawić.

Metadon – stosowanie w terapii substytucyjnej

Leczenie metadonem rozpoczęto w latach 60. XX wieku w USA. Środek ten z powodzeniem zastępował heroinę – miał dłuższy okres działania (od 24 do 36 godzin, w przypadku heroiny to 6-12 godzin), nie wywoływał tak silnych stanów euforycznych i można było zażywać go w takich samych dawkach przez dłuższy czas (brak rozwoju tolerancji). W Polsce pierwszą terapię substytucyjną z użyciem metadonu przeprowadził Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie w 1992 roku. Dziś podobne programy prowadzi ok. 20 placówek, m.in. we Wrocławiu, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Chorzowie.

Metadon zażywany w kontrolowanych dawkach, pod opieką lekarską, znosi uczucie głodu narkotykowego. Dzięki temu pacjent zapomina o uzależnieniu i może skupić się na prowadzeniu normalnego życia. Lek podaje się codziennie w formie syropu, po każdą dawkę należy zgłaszać się osobiście do placówki terapeutycznej. Jeśli osoba uzależniona przez dłuższy czas sumiennie stosuje się do zaleceń lekarza i nie miesza metadonu z innymi narkotykami, może brać większe porcje leku do domu i dozować go samodzielnie. Oprócz tego musi obowiązkowo chodzić na terapię grupową i indywidualną.

Choć taki typ leczenia nie prowadzi do całkowitej abstynencji, wykazuje najlepsze efekty w przeciwdziałaniu negatywnym efektom narkomanii. Pacjenci korzystający z programów metadonowych nie popełniają przestępstw w celu zdobycia środków na zakup narkotyków, nie zapadają na choroby zakaźne takie jak HIV czy AIDS, pracują, uczą się budować zdrowe relacje z rodziną i otoczeniem.

To ci się przyda

Metadon - syntetyczny opioid o działaniu zbliżonym do morfiny, pochodna difenylopropylaminy. Wynaleziony w 1937 roku w laboratorium firmy IG Farben przez dwóch niemieckich chemików Gustava Ehrharta i Maxa Bockmühla. Początkowo produkowany pod nazwą dolophine, polamidon. Występuje w formie chlorowodorku. Sprzedawany pod postacią syropu, który podaje się doustnie. Wykazuje działanie przeciwbólowe i usypiające. Metadon metabolizowany jest w wątrobie. Czas jego połowicznego rozpadu wynosi najczęściej od 13 do 50 godzin, jednak w niektórych przypadkach może przedłużyć się nawet do 130-190 godzin.

Metadon – uzależnienie

Uzależnienie od metadonu pojawia się wtedy, gdy osoba uczęszczająca na terapię zaczyna mieszać metadon z innymi narkotykami lub alkoholem (tzw. dobieranie) albo w sposób niekontrolowany zwiększa zażywane dawki. Ponieważ substancję można nabyć drogą nielegalną, na przykład przez internet, zdarzają się przypadki uzależnienia od metadonu u osób nieobjętych terapią odwykową. Wówczas jedynym celem jego zażywania jest, tak jak w przypadku tradycyjnych narkotyków, wytworzenie uczucia „haju”.

Subiektywne odczucia towarzyszące zażywaniu metadonu w większych dawkach podobne są do stanu po zażyciu heroiny. Są to euforia, błogostan, rozluźnienie, wewnętrzny spokój, zadowolenie.

Objawy dające się zauważyć bezpośrednio po podaniu zwiększonej dawki to:

  • obniżenie ciśnienia krwi,
  • zwężenie źrenic,
  • uczucie ciepła w całym ciele,
  • zmniejszona reakcja na bodźce emocjonalne (apatia),
  • zniesienie bólu,
  • zmniejszenie łaknienia,
  • obniżenie motywacji,
  • spowolnienie ruchów i senność.

Nadużywanie metadonu prowadzi z czasem do całkowitego wyniszczenia i wycieńczenia organizmu, w tym do:

  • uszkodzenia narządów wewnętrznych, zwłaszcza wątroby,
  • znacznej utraty wagi,
  • pojawiania się zmian zapalnych skóry,
  • zaawansowanej próchnicy zębów,
  • trudności w oddawaniu moczu i zaparć,
  • zaniku miesiączki.

Metadon – objawy abstynencyjne

W przypadku braku dostępu do kolejnej dawki metadonu, u osoby uzależnionej po 24-48 godzinach pojawiają się objawy abstynencyjne. Są one podobne do objawów po odstawieniu heroiny, jednak ich nasilenie jest znacznie większe. Obejmują:

  • niepokój i zwiększone napięcie nerwowe,
  • bezsenność,
  • powiększone źrenice,
  • silne pocenie się,
  • dreszcze,
  • wymioty i biegunki,
  • bóle stawów i mięśni,
  • skurcze.

Proces usuwania toksyny z organizmu jest bardzo bolesny i wycieńczający, w związku z tym powinien być nadzorowany przez lekarza. Specjalista w takich przypadkach stopniowo zmniejsza dawki metadonu, aby zminimalizować objawy odstawienia, a także podaje leki uspokajające i przeciwbólowe. Samodzielnie przeprowadzony detoks jest niebezpieczny dla zdrowia i życia, szczególnie jeśli pacjent schodzi z bardzo dużych dawek narkotyku. W skrajnych przypadkach, po nagłym odstawieniu substancji mogą wystąpić drgawki, padaczka, a nawet śmierć.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
adam
|

Adam. adambera3@gmailcom

adam
|

hej Adam,to ciekawe co napisales,ja tutaj zajrzalemchcialem poczytac troche co ludzie o tym pisza , o uzaleznieniu od tej trucizny,bo ze to trucizna nie mam watpliwosci,,ale co mnie zaskoczylo,,ja takze jak zauwazyles mam Adam na imie,takze bralem kilkanascie lat ten srodek.zaczalem sam jak ty sie odtrowac,jako ze lekarze nie bardzo chcieli mi w tym pomagac,jakby zalezalo im abym nadal to bral. jak ty, z 20 schodzilem,teraz jestem na 1,5 ml.hura!! ale to byla droga przez pieklo.miesiace bolu,halucynacje,wykonczony organizm do granic.teraz juz powoli odzywam.1,5 to juz niewiele.moge to zamioenic na morfine i z niej zejsc,lub poradze sobie bez niej..ale juz zaczynam swiat znow widziec w normalnych kolorach,o ile jest tu jeszcze cos normalnego.. powiem tak - Ludzie, trzymajcie sie z dala od tego czegos,bo to nie pomaga,a zabija,choc powoli.i takie bylo tego praawdziwe zalozenie,,wyeliminowac narkomanie calkowicie,,HIV nie pomogl calkiem to wymyslili skuteczniejszy srodek .zycze powodzenia wszystkim ktorzy postanowia zerwac z tym.a tym ktorzy mi nie wierza, no coz..oby jak najmniuej bolu przy umierniu.

pit
|

pracuje dla kilku firm we wschodniej Anglii zdarzylo sie ze musialem wydac morfine bez recepty.To co sie dzieje w Anglii jest przerazajace .W kazdej aptece jest metadon kiedys byl tylko w szpitalach.Dawkowanie w plynie max 90 ml czyli ok 90mg ,przecietna ok 40-50ml . W jednej aptece wydalem ok 20 diazepamow ,spoleczenstwo zdegenerowane strasznie.W tabletkach sie nie stosuje tylko osoby po dlugiej kuracji.Nie wydaje 5ml bo butelka jest kanciasta i zostaje w niej ok 1-2 ml .Konsumpsja pod nadzorem farmaceuty bardzo czesto nie polykaja wychoda z apteki i wypluwaja i sprzedaja na czarnym rynku.przecietna dawka ok 40 ml methadone 1mg w 1ml.
W aptekach w ktorych jest methadon zawsze sa problemy z kradzieza itp,czasem kosumpcja jest na zewnatrz apteki.Unikam takich aptek balans tam nigdy sie nie zgadza, a i pomylki farmaceotow przy ok 30 pacjentow sa czeste.

Myschack
|

Metadon jest dobrym lekiem dla kogoś, kto jest uzależniony od morfiny lub heroiny i zamierza w miarę bezboleśnie przestać zażywać to, co wymieniłam. Osoba taka powinna być pod kontrolą lekarza, ale nie takiego lekarza, któremu zależy na jak największej ilości pacjentów, bo za każdego dostaje pieniądze, tylko takiego, któremu zależy na poprawie zdrowia pacjenta. Taki lekarz, na podstawie wywiadu na temat ilości przyjmowanych opiatów, powinien przepisać odpowiednią dawkę, nie za małą, aby pacjent się nie męczył i nie musiał dobierać tego, z czym próbuje się rozstać , no i nie za dużą, aby nie zasypiał w pracy i nie przesypiał większości czasu wolnego. Po jakimś czasie (ale nie po roku, kiedy pacjent na dobre się od metadonu uzależni), lekarz powinien stopniowo zmniejszać pacjentowi dawki, aż do całkowitej eliminacji metadonu z organizmu. W końcowej fazie ,,schodzenia" często najlepszym rozwiązaniem będzie dwu- , trzy- lub może nawet i czterotygodniowy detoks, gdzie, i to nie jest żart co teraz napiszę, najlepiej zamienić metadon na morfinę - o wiele łatwiej i szybciej można ją odstawić. Wszystko, oczywiście, pod kontrolą doświadczonego lekarza. Ja, niestety, nie trafiłam na takiego. Jestem na programie już ponad trzy lata; wyglądam o wiele starzej niż na początku ,,terapii metadonowej", czuję, że niszczę sobie zdrowie, szybciej się męczę, jestem ciągle śpiąca, apatyczna, osłabiona, na nic nie mam ochoty, schudłam prawie 9 kg. Zaczynałam od dawki 40 ml/doba, dziś dostaję dwa razy tyle, tekst o braku wzrostu tolerancji na metadon nie jest prawdą. Szkoda, że nie mówią tego przy przystępowaniu do programu, raczej i tak skorzystałabym z niego, ale pewnie starałabym się jak najszybciej z niego ,,uciec". Pracuję, więc nie mogę sobie pozwolić na miesięczne lub dłuższe L4, w celu przejścia detoksu. Trochę czuję się złapana w pułapkę bez szans na wyjście z niej. Pracy nie porzucę, bo wiem jak ciężko żyło mi się bez niej, czuję że nie znalazłabym sobie innej w obecnym stanie, a na życie z zasiłków i kombinowanie nie mam już ani siły ani ochoty...

panter
|

hej, masz jeszcze ten metadon w tabletkach?

adam
|

ja po kilkunastu latach przyjmowania polamidonu a takze wczesniej metadonu ,jestem po prostu przerazony,ze cos takiego w ogole zostalo dopuszczone do uzytku. odstawienie heroiny choc wydawalo sie kiedys dla mnie strasznie uciazliwe i wyczerpujace,to powiem krotko,,heroina to woda w porownANIU Z TA TRUCIZNA!!!,,odstawianie to koszmar,zaczalem sam bez lekarza odsawwiac i malo nie zmarlem,jeszcze walcze z tym ale z 20 ml dziennie zdolalem zejsc na 5,5 ml .. a jeszcze wiele cierpienia przedemna.CIERPIENIA!! LUDZIE,NIE DOTYKAJCIE TEGO JESLI NIE MUSICIE,JESLI MUSICIE , NIGDY WIECEJ NIZ 2 DO 3 ML DZIENNIE..A I ODSTAWIENIE TEJ ILOSCI BEDZIE UCIAZLIWSZE NIZ W PRZYPADKU HEROINY.,, to zabija! I KTOS KTO TO DOPUSCIL DO SPRZEDAZY ALBO SAM NIE ZDAWAL SOBIE Z TEGO SPRAWY,LUB PRZECIWNIE,, TO DOSKONALY SPOSOB NA WYELIMINOWANIE LUDZI UZALEZNIOPNYCH ZE SPOLECZENSTWA ,.. BRZMI NIEWIARYGODNIE?!

Marcin
|

Niewiem po co Pytasz jesli nie jestes uzalezniony natychmiast pozbadz sie tego okropnego leku !!! Jestem uzalezniony I ludzie niezdaja sobie czesto sprawy tak Jak ja rok temu w co sie pakuja! Moja rada to nie zaczynaj tego brac a jesli Musisz to udaj sie do kliniki Pozdrawiam

michalthug
|

mam metadon w tabletkach czy jtos wie jak go dawkować tabletki 5mg