Badania tarczycy: dotrzeć do prawdy o tarczycy

maska Małgorzata Żuławnik, specjalista medycyny rodzinnej i chorób wewnętrznych
Konsultant: Małgorzata Żuławnik, specjalista medycyny rodzinnej i chorób wewnętrznych
37 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Badania tarczycy, te podstawowe, warto robić regularnie. Jeśli obserwujesz u siebie objawy, które mogą wskazywać na chorobę tarczycy, zgłoś się do endokrynologa. Aby sprawdzić, czy tarczyca prawidłowo funkcjonuje, konieczne bywa wykonanie wielu specjalistycznych badań - badania krwi, scyntygrafii, USG tarczycy i innych.

Badania tarczycy mogą pomóc wyjaśnić wiele twoich dolegliwości. Dlaczego? Bo tarczyca, a dokładniej hormony gruczołu tarczycowego mają wpływ na metabolizm, procesy wzrastania, a u płodu i noworodków decydują o prawidłowym rozwoju układu nerwowego, w tym także centralnego układu nerwowego, czyli mózgu. Choroby tarczycy mogą wynikać z zaburzeń pracy przysadki lub podwzgórza, albo z nieprawidłowego funkcjonowania samego gruczołu. Tych ostatnich jest najwięcej. Tarczyca może wytwarzać za mało lub za dużo hormonów, co może mieć bardzo groźne konsekwencje dla naszego samopoczucia. Jakie objawy wskazują na potrzebę wykonania badań tarczycy?

  • Nadczynność tarczycy, gdy tarczyca pracuje zbyt intensywnie, objawia się to nadmierną nerwowością, stale wilgotną skórą, chudnięciem, przyspieszonym biciem serca, czasami zaburzeniami jego rytmu. Mogą pojawić się zaburzenia koncentracji, bezsenność, nawracające biegunki, podwyższona temperatura ciała oraz drżenie i osłabienie mięśni.
  • Niedoczynność tarczycy, gdy tarczyca wytwarza zbyt mało hormonów, pierwsze objawy są mało charakterystyczne: zaburzenia koncentracji, niedosłuch, spowolnienie, zapominanie. Rozwinięta niedoczynność tarczycy manifestuje się wypadaniem włosów, rzęs, brwi, twarz staje się nalana, blada. Chory przybiera na wadze, ma zaburzenia metaboliczne, często anemię lub źle pracujące nerki.

Badania tarczycy: badanie krwi

  • Oznaczenie TSH, T3 i T4

TSH to badanie próbki krwi w celu oznaczenia tyreotropiny – hormonu przysadki mózgowej. Test jest bardzo czuły i ujawnia nawet bezobjawowe zaburzenia czynności tarczycy. Przy nadczynności gruczołu poziom TSH jest niski, przy niedoczynności – wysoki. Z surowicy krwi oznacza się również wolne hormony, czyli T3 (trójjodotyronina – produkowana przez tarczycę jest czynną postacią hormonów tarczycy, hormonem pobudzającym metabolizm) i T4 (tyroksyna wytwarzana przez tarczycę). Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Nie trzeba być też na czczo, ale nie należy przed nim przyjmować tyroksyny w tabletkach.

  • Przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej (aTPO, antyTPO)

Przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej (aTPO, antyTPO) wykorzystywane są w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy. Badanie to pozwala określić także, czy pacjentowi można podać leki, takie jak amiodaron czy interferon alfa i interleukina 2. Oznaczenie stężenia przeciwciał anty-TPO zwykle wykonuje się jednocześnie z badaniem stężenia tyreoglobuliny.

  • Przeciwciała przeciwtarczycowe TRAb

Przeciwciała TRAb to przeciwciała skierowane przeciwko receptorowi TSH w tarczycy. Ich oznaczenie we krwi wykonuje się w przypadku podejrzenia autoimmunologicznych chorób tarczycy, zwłaszcza choroby Gravesa-Basedowa. Przeciwciała TRAb są charakterystyczne także dla odmiany choroby Hashimoto (zanikowe AIT), w której zablokowanie receptora prowadzi do niedoczynności gruczołu. Badanie na obecności przeciwciał TRAb pomaga także odróżnić chorobę Gravesa- Basedowa od jatrogennej nadczynności tarczycy czy innych stanów przebiegających z nadczynnością tarczycy, takich jak podostre czy popołogowe zapalenie tarczycy i wole guzkowe nadczynne.

  • Przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie (aTG, anty-TG)

Przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie (aTG, anty-TG) to badanie z krwi, które wykonuje się w diagnostyce chorób tarczycy, przy powiększeniu tarczycy (wole). Wykorzystuje się je także do monitorowania leczenia raka tarczycy. Podwyższony wynik przeciwciał może wskazywać na chorobę Hashimoto lub chorobę Gravesa-Basedowa.

Nie przegap
Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 10.05.2015 21:03
choruje na haschimoto. śmieszna nazwa ale początek jej byl dokuczliwy. biore 75 i 100 eutyroksu. jest ok, ale mam problem z miesiaczka a wlasciwie z jej brakiem. ciagle gadaja ze czekac, unormuje sie. 1,5 roku sie lecze i jest coraz gorzej.... Witaj, wskazanie na chorą tarczycę wyszło mi na biorezonansie metodą Volla ( tzw. Vega-test ), po której robiłam TSH z krwi i wyszło niewielkie odchylenie od normy: mój ginekolog kazał mi czekać i obserwować, mimo że już od pół roku nie miałam okresu z prawego jajnika (co drugi okres mi zaniknął), jednak moja internistka przypisała mi Kelp (wodorost z jodem z apteki, bez recepty), bo podobno niedobory na południu Polski są typowe, a jod w soli jodowanej się ulatnia i nie wystarcza. Efektem suplementacji jodem po półtorej tygodnia przyjmowania zwykłej dawki ( 1 tabletka dziennie podczas posiłku) okres, którego miało nie być - powrócił! Zobaczę czy się utrzyma, na razie wciąż przyjmuję Kelp, ale planuję też poprosić o skierowanie do endokrynologa, bo podobno nie zawsze przyjmowanie jodu pomaga, a szkodzi.
Nie zarejestrowany, 24.09.2014 23:29
A mi też powiedzieli, że mozna przy okazji morfologii czyli na czczo, to juz nic nie rozumiem:/ Badania te robi się co 6 miesięcy. Zwykle skierowanie ma pieczątkę lekarza specjalisty choroby tarczycy wówczas badanie jest bezpłatne. Jeśli jej nie posiada pacjent sam płaci. Choruję na niedoczynność tego gruczołu a leki mam od 5 lat do końca życia , z tego powodu mam kłopoty z utrzymaniem masy ciała już nie mówiąc o gromadzeniu się nadmiaru wody w organizmie. Badanie morfologiczne zawsze robi się na czczo , bo wynik inaczej zostanie zafałszowany. Brzmi to podobnie jak przy badaniu krwi na cukier. Te zasadę winien znać każdy pacjent leczący się na tarczycę czy cukrzycę , więc czego tu nie jest się w stanie zrozumieć. Poczytaj sobie na ten temat w medycznej prasie lub jak wolisz na stronach internetowych. Pozdrawiam.
 

Scyntygrafia tarczycy

Scyntygrafia tarczycy to badanie, w trakcie którego podaje się w kapsułce lub w płynie promieniotwórczy izotop. Tarczyca absorbuje go. Jeśli są w niej guzki, izotop wchłania się nierównomiernie. Cały jod wychwycą guzki gorące. To one są przyczyną nadczynności. Guzki zimne nie produkują hormonów, nie wchłaniają jodu.

Lekarz ogląda gruczoł przez urządzenie nazywane gammakamerą. Na monitorze widzi kolorowe miejsca, które pochłonęły radioaktywny jod, i miejsca, które go nie zaabsorbowały. W ten sposób powstaje mapa tarczycy, czyli scyntygraf. Badania nie mogą robić kobiety w ciąży i karmiące piersią.

USG tarczycy

USG tarczycy polega na badaniu tarczycy głowicą wysyłającą ultradźwięki, które rysują na ekranie monitora obraz jej wnętrza. Widać, jaka jest wielkość gruczołu i czy są w nim guzki. Można wykryć nawet 2-milimetrowe zmiany, ale nie można stwierdzić, czy są łagodne, czy złośliwe. Lekarz bada też m.in. węzły chłonne w okolicy mostka i żuchwy.

Badanie pozwala również ocenić echogenność tarczycy. Jeżeli gruczoł jest zdrowy, jest ona jednakowa na całych płatach. Gdy fragment płata ma wyższą echogenność, można się spodziewać guzków i zwapnień, jeśli niższą - guzków, torbieli lub powiększonych naczyń. Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać.

Rentgen klatki piersiowej w diagnostyce chorób tarczycy

Jeżeli USG wykaże znaczne powiększenie tarczycy, lekarz może zlecić wykonanie RTG klatki piersiowej, aby stwierdzić, czy gruczoł rozrasta się do wewnątrz i tworzy wole zamostkowe. Badanie to dostarcza też informacji, czy wole uciska tchawicę oraz przełyk.

Biopsja tarczycy aspiracyjna cienkoigłowa (BAC)

Biopsja tarczycy to tak naprawdę BACC czyli biopsja tarczycy aspiracyjna cienkoigłowa celowana pod kontrola USG. Pod kontrolą USG cienką igłą lekarz nakłuwa guzek i pobiera tkankę. Pod mikroskopem sprawdza, czy w próbce znajdują się komórki nowotworowe. Zabieg nie boli i nie wymaga znieczulenia.

Poziom jodu w moczu

Poziom jodu w moczu sprawdza się przy diagnozie wola. Przez dobę zbiera się mocz. Rano małą część daje się do analizy z informacją, ile było go w ciągu doby. Stężenie jodu poniżej 50 µg/l wskazuje na niedobór. Norma wynosi 100 µg/l.

Jodochwytność

Jodochwytność to badanie, które pozwala określić, ile jodu wychwytuje tarczyca z powietrza i jedzenia. Przeprowadza się je przed planowanym leczeniem jodem promieniotwórczym, ponieważ w przypadku niskiej jodochwytności nie dałoby ono żadnego efektu. Badanie jest proste i bezpieczne. Połyka się kapsułkę z jodem i po kilku godzinach lekarz za pomocą specjalnego licznika lub gammakamery mierzy ilość zgromadzonego w tarczycy jodu. Powtórnie czyni się to po upływie doby.

Polecamy

Choroby tarczycy: przyczyny, objawy, badania, leczenie

Kiedy tarczyca choruje, nie boli i zwykle długo nie daje o sobie znać. Ale skutki zaburzeń w pracy tego gruczołu mają wpływ na cały organizm. Chorób tarczycy – nadczynności, niedoczynności, choroby Hashimoto, choroby Gravesa-Basedowa – nie wolno lekceważyć.

Badania tarczycy [wideo]

Badania tarczycy zasadniczo możemy podzielić na dwie części - na badania poziomu hormonów produkowanych przez tarczycę oraz na badania obrazowe, wśród których najpopularniejszym jest badanie usg. Jak te badania tarczycy wyglądają i co z nich wynika opowiada nasz ekspert - endokrynolog Marta Kunkel ze Szpitala Medicover.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Choroby tarczycy: jak tarczyca wpływa na ciążę

Choroby tarczycy: jak tarczyca wpływa na ciążę

Tarczyca: gruczoł, będący twoim magazynem hormonów

Tarczyca: gruczoł, będący twoim magazynem hormonów

Co powinniśmy wiedzieć o tarczycy? [WYWIAD z endokrynologiem]

Co powinniśmy wiedzieć o tarczycy? [WYWIAD z endokrynologiem]

Przełom tarczycowy (zaostrzenie nadczynności tarczycy): przyczyny, objawy i leczenie

Przełom tarczycowy (zaostrzenie nadczynności tarczycy): przyczyny, objawy i leczenie

Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 22.08.2016

Komentarze (1 - 10 z 37)
To byłam Ja, 02.07.2016 17.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Szkoda, że odpowiadam tak późno... W przypadku @Eli, jeśli tarczyca pracuje prawidłowo i wyniki badań hormonów wskazują na subkliniczną niedoczynność tarczycy, a przy tym węzły chłonne są powiększone, to znaczy, że w okolicach nosogardzieli istnieje stan zapalny, którego trzeba się pozbyć (np. na tle bakteryjnym, grzybicznym itp.). Przyczyną może być również nadmiar fluoru i bromu w organizmie, który blokuje receptory wychwytujące jod. Tego też można się pozbyć i wyzdrowieć.
 
Ela, 10.12.2014 21.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mój wynik TSH wynosi 3,21. Norma podana na wyniku badania Wart.Ref. 0,27-4,70 ulU/ml. Endokrynolog zrobił USG tarczycy i nie stwierdził zmian. Powiedział mi, że mam małą niedoczynność tarczycy i zalecił brać lek Euthyrox N 50. Dziś wzięłam pierwszą tabletkę, ale nie jestem przekonana, czy to konieczne. Mam 59 lat, zgłosiłam się do lekarza rodzinnego, ponieważ mam powiększony węzeł chłonny na szyi.
 
beti, 07.11.2014 09.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
zwapnienia pojawiają się na tle autoimmunologicznym. Organizm wytwarza stan zapalny własnej tkanki zwalcza ją a w pustym miejscu powstaje zwapnienie. To tak jakby blizna.
 
mira, 03.01.2014 16.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam wynik FT4 =0.77 A TSH-4,39. Czy to dobry wynik?
 
Aniela Ewa, 09.12.2013 16.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Na niedoczynność tarczycy zachorowałam 14 lat temu... nigdy nie wróciłam do normy, cały czas borykam się z tym. Wiem jedno: że nigdy nie będzie dobrze, trzeba się do tego przyzwyczaić.
 
Mama_Fi, 21.06.2013 15.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja miałam robione badania krwi i były w miarę w porządku, dopiero USG tarczycy i później biopsja robione przez pana doktora Mazura po dłuuuuuugim wywiadzie wyjaśniły, dlaczego się czuję, jakby ktoś wsadził mi do ciała balon i napompował. Teraz w miarę leczenia samopoczucie wraca do normy
 
Blanka, 24.05.2013 09.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Skoro wynik już jest, to najlepiej się z nim zgłosić do lekarza a nie leczyć się na forum. Ja długo szukałam wyjaśnienia moich objawów na forach internetowych a dopiero jak trafiłam do endokrynologa w Rybniku - doktora Franciszka Mazura - zrobił mi usg tarczycy i zlecił inne badania i wytłumaczył, co to jest nadczynność tarczycy i jak sobie z nią radzić. Bardzo dobry artykuł - tylko, żeby jeszcze szybki dostęp do badań w naszym kraju był sprawniejszy...
 
Mariola, 12.04.2013 15.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam, mam 45 lat i wynik badania tarczycy wynosi 1.04 ulU/mL. Czy jest on prawidłowy, ponieważ od miesiąca czuję się osłabiona i poddenerwowana ?
 
Halina , 18.01.2012 11.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tarczyce usunelam w wieku. 49 ,l po roku przestalam miasiaczkowac ,bardzo zle sie czuje ,monopalza namnie zle wplynela ,biore tabletki T4. 88 mil ,hormony nie biorę bo guzy sie robią na piersiach ,i trzeba robić MON trafię Co 6 miesięcy ,A mieszkam w grecji oni do wszystkiego podchodzą Siga czyli powoli ,
 
justynka, 15.10.2010 12.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
robilam badania i tsh wyszedl 0.364 biore letrox50 i juz niewiem co mam zawsze mi mowiono ze nam niedoczynnosc a dzis sie dowiedzialam ze to nadczynnosc
 
następne »
strona 1 z 4
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

79401

Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP

Badanie CRP (tzw. białko ostrej fazy) to badanie wykonywane z krwi. Celem badania CRP jest...

więcej

70448

Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH) Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH)

TSH czyli oznaczenie poziomu tyreotropiny we krwi jest podstawowym badaniem, gdy chcemy sprawdzić,...

więcej

62624

Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che

Próby wątrobowe to badanie z krwi, które ma ocenić pracę wątroby. Jeśli próby wątrobowe mieszczą...

więcej

59687

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Sugeruję wizytę u alergologa lub laryngologa. Opisywane objawy mogą stanowić powód zwolnienia z zajęć na basenie.

Zajście w ciążę w wyniku stosunku odbytego dzień po zakończeniu krwawienia miesiączkowego zależy od długości krwawienia, występowania owulacji oraz jakości nasienia i przeżywalności plemników. W...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.