Fosfolipidy - funkcje, źródła w pożywieniu, działanie

2021-09-02 8:38

Fosfolipidy pod względem budowy są estrami glicerolu lub sfingozyny,  kwasu fosforowego i dwóch kwasów tłuszczowych oraz z przyłączoną zasadą organiczną zawierającą azot (cholinowa lub aminowa). Jakie są źródła fosfolipidów w pokarmie? Ile powinno wynosić dzienne spożycie fosfolipidów?

Spis treści

  1. Fosfolipidy - grupy
  2. Biologiczne funkcje fosfolipidów
  3. Źródła fosfolipidów w pokarmie
  4. Działanie fosfolipidów na układ nerwowy
  5. Działanie fosfolipidów na układ pokarmowy
Jak pobudzić metabolizm? [RADY DIETETYKA]

Fosfolipidy - grupy

Budowę cząsteczki fosfolipidu charakteryzuje się występowanie dwóch regionów: hydrofilowej głowy oraz hydrofobowego ogona. 

Możemy więc podzielić fosfolipidy na dwie główne grupy:

Glicerofosfolipidy (estry glicerolu)

  • kefalina (fosfatydyloetyloamina)
  • lecytyna (fosfatydylocholina)
  • fosfatydyloseryna
  • fosfatydyloinozytol
  • kardiolipina (difosfatydyloglicerol)

Sfingofosfolipidy (estry sfingozyny)

  • sfingomieliny
  • glikosfingolipidy

Biologiczne funkcje fosfolipidów

  • jedne z głównych składników błon biologicznych (zapewniają ich przepuszczalnośc i płynność)
  • pełnią rolę w procesach metabolicznych
  • mogą być receptorami dla enzymów i hormonów
  • biorą udział w syntezie białek i regeneracji komórek
  • są źródłem fosforanów do syntezy ATP (źródło energii organizmu)

Źródła fosfolipidów w pokarmie

Dzienne spożycie fosfolipidów przez dorosłego człowieka powinno wynosić od 2-8 g.

Działanie fosfolipidów na układ nerwowy

Fosfolipidy są niezbędne do prawidłowego działania organizmu i mają prozdrowotny wpływ na wiele jego układów. 

Układ nerwowy - działanie neuroprotekcyjne, usprawnianie działania neuronów, regulacja pracy mózgu

  • lecytyna i sfingomielina są źródłem choliny, która przekształcana jest w neuroprzekaźnik acetylocholinę, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania mózgu. Cholina pobudza również układ nerwowy i poprawia zdolność do koncentracji i zapamiętywania.
  • fosfatydyloseryna jest odpowiedzialna za przewodzenie impulsów nerwowych, syntezę neurotransmiterów i ochronę neuronów przed śmiercią.

Badania wykazały, że istnieje powiązanie pomiędzy niedoborem fosfolipidów, a rozwojem chorób neurodegeneracyjnych jak np. choroba Alzheimera. Fosfolipidy mogą być więc stosowane jako wspomaganie leczenia chorób u pacjentów z zaburzonymi funkcjami poznawczymi.

Działanie fosfolipidów na układ pokarmowy

  • fosfatydylocholina przyśpiesza regenerację choroby i jest skuteczna w przypadkach zatrucia alkoholem
  • produkty trawienia sfingolipidów mają bakteriobójcze właściwości i zapobiegają infekcjom przewodu pokarmowego. Mogą się tym samym przyczynić do zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób nowotworowych przewodu pokarmowego.
  • fosfolipidy biorą udział w transporcie i metabolizmie cholesterolu przyczyniając się do zmniejszenia jego stężenia we krwi.

Fosfolipidy przyczyniają się również do ochrony serca i naczyń krwionośnych, usprawniając krążenie i zmniejszając ryzyko wystąpienia miażdżycy

Źródła:

  1. http://szkoly.usz.edu.pl/wp-content/uploads/2021/02/Biologia.pdf#page=21 
  2. http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.agro-42cdb08b-ab83-4cd5-ae59-c525c0539662 
  3. http://www.farmakognozjaonline.pl/index.php?podstrona=artyku12 
  4. https://www.researchgate.net/publication/312027264_Fosfolipidy_oraz_produkty_ich_hydrolizy_jako_zywieniowe_czynniki_prewencyjne_w_chorobach_cywilizacyjnych_Phospholipids_and_products_of_their_hydrolysis_as_dietary_preventive_factors_for_civilization_d 
  5. http://www.uwm.edu.pl/kmizj/wp-content/uploads/2020/03/Fosfolipidy-mleka-jak-nutraceutyk.pdf 
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.