Osobowość wieloraka (rozdwojenie jaźni): przyczyny, objawy i leczenie

2014-06-23 11:43 Monika Majewska Konsultacja: lek. Tomasz Nęcki

Osobowość mnoga to potocznie rozdwojenie jaźni. Zaburzenie to charakteryzuje obecność u jednego człowieka co najmniej dwóch niezależnych i różniących się od siebie osobowości, które naprzemiennie wpływają na zachowanie chorego. Jakie są przyczyny osobowości mnogiej? Jak rozpoznać objawy tego zaburzenia? Na czym polega jego leczenie?

Osobowość wieloraka to zaburzenie psychiczne, które jest znane także jako rozdwojenie jaźni, osobowość mnoga, osobowość naprzemienna i rozdwojenie osobowości. Charakteryzuje je występowanie u tego samego człowieka co najmniej dwóch niezależnych i różniących się od siebie osobowości.

Osobowość wieloraka zalicza się do zaburzeń dysocjacyjnych tożsamości (ang. Dissociative Identity Disorder, w skrócie DID), które charakteryzuje częściowa lub całkowita utrata prawidłowej integracji między wspomnieniami z przeszłości, poczuciem własnej tożsamości, bezpośrednimi wrażeniami i kontrolą ruchów dowolnych ciała.

Osobowości wielorakiej nie należy mylić ze schizofrenią, ponieważ jest to odrębna jednostka chorobowa. Co prawda schizofrenia dosłownie oznacza „rozszczepienie umysłu”, ale nie w sensie posiadania więcej niż jednej osobowości. Poza tym schizofrenia jest zaliczana do psychoz endogennych, a nie zaburzeń dysocjacyjnych.

Osobowość wieloraka (rozdwojenie jaźni) - przyczyny

Najczęściej przyczyną rozdwojenia jaźni są głębokie urazy z dzieciństwa (np. gwałt, wykorzystanie seksualne, maltretowanie, a także klęski żywiołowe). W pewnym momencie może dojść do zepchnięcia traumatycznych przeżyć w podświadomość, z których z czasem może powstać odrębna tożsamość. W ten sposób osobowość właściwa uwalnia się od dramatycznych wydarzeń i ma przestrzeń na normalne funkcjonowanie - tak, jakby zdarzenia te nigdy nie miały miejsca. W związku z tym osobowości wieloraka jest mechanizmem obronnym przed głęboko skrywaną w nieświadomości traumą, ucieczką psychiczną przed doznawanym lękiem.

Niektórzy wiążą osobowość wieloraką z zespołem stresu pourazowego, które często jest następstwem traumatycznego wydarzenia.

Osobowość wieloraka (rozdwojenie jaźni) - objawy

U osób z osobowością wieloraką dochodzi do dysocjacji, czyli do zerwania połączeń między myślami, wspomnieniami, uczuciami, działaniami i poczuciem własnej tożsamości. Wówczas pojawiają się dwie (lub więcej) odrębne osobowości, które naprzemiennie przejmują kontrolę nad zachowaniem chorego, przy czym w danej chwili ujawnia się tylko jedna z nich. Osobowości te mogą zdawać sobie sprawę ze swojej obecności (choć nie zawsze), natomiast osobowość podstawowa najczęściej nie jest świadoma ich istnienia. Warto wiedzieć, że osobowości te zwykle drastycznie różnią się między sobą pod względem charakteru i nie tylko. Inny mogą mieć także wiek, płeć, iloraz inteligencji, a nawet preferencje seksualne.

Przejście od jednej osobowości do drugiej odbywa się zwykle nagle i następuje jako odpowiedź na bodźce, które przywołują traumatyczne wydarzenia, np. sytuację stresową lub podczas terapii (np. hipnozy). Najczęściej objawia się to gwałtownymi zmianami nastroju. Może nawet dojść do ataków paniki lub epizodów psychotycznych (łącznie ze wizualnymi i słuchowymi halucynacjami). Ponadto osoba z rozdwojeniem jaźni może cierpieć z powodu:

  • autoagresji;
  • depresji;
  • zaburzeń snu (bezsenności, koszmarów nocnych, może nawet lunatykować);
  • narkomanii, alkoholizmu;
  • różnych kompulsywnych zachowań;
  • silnych bólów głowy;
  • amnezji;

Osobowość wieloraka (rozdwojenie jaźni) - leczenie

W przypadku osobowości wielorakiej stosuje się terapię z użyciem hipnozy, której celem jest otworzenie stanu emocjonalnego z czasu traumatycznego przeżycia. Chory musi skonfrontować się z wydarzeniami, które doprowadziły do rozszczepienia jaźni, i włączyć je do wydarzeń z prawdziwego życia. Tylko w ten sposób odnajdzie powiązania pomiędzy oddzielnymi tożsamościami i zespoli je tak, aby powstała z nich jedna tożsamość, co jest celem terapii.

Ponadto terapia powinna objąć naukę radzenia sobie ze stresem, który jest częstym bodźcem przywołującym dramatyczne przeżycia. Pomocne są także leki antydepresyjne i przeciwlękowe.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
agnieszka84
|

Zapraszam wszystkich poznać jak działa i zbudowany mózg bo ta psychologia jest zakręcona jak mówi moj profesor ze swoimi terminami ,pod-terminami i tak dalej .Sama najpierw uczyłam sie psychologii Junga tyle on tam napisał a wystarczyło poznać na jakiej bazie pracuje mózg i wszystko .Jak pozbyć się nieprzyjemnych natrętnych myśli albo głosu za to odpowiada migdałowe ciało w mózgu, inaczej nazywając ciemna strona człowieka ,ten mały ,,diabełek ,,Są metody mam je na str. patrzeć na dwa jabłka albo dwa kolana ,w ten czas ruszać tylko zrenicami lewo prawo az wyjdzie do końca ta energia i umysł jest czysty .str. na fb Mózg i jego elastyczność

Yenka Yenka
|

Czy osobowością wieloraką można nazwać sytuację, w której świadomie jestem w stanie "sterować" swoją osobowością i odczuciami? Znajomi śmieją się, że można mnie podzielić na 2 osoby - jedną znerwicowaną, płaczliwą, niepewną, pesymistyczną. Drugą - rozrywkową, optymistyczną, dość pewną siebie. Ja sama uznaję, że 1 osobowość jest tą "wewnętrzną" (cechy negatywne osobowości odznaczają się w sytuacjach nerwowych, wywołujących silny stres), a drugą "ustawiam" jako "zewnętrzną". Zdarzają się sytuację gdy denerwując się ważnym spotkaniem/wydarzeniem jestem w stanie przekazać sobie "uspokój się. Teraz jesteś spokojną, wyważoną X" - co rzeczywiście najczęściej się sprawdza (niestety, skutkuje to gwałtownym wyładowaniem nadmiaru negatywnych emocji w późniejszym czasie). Ponadto w przypadku zauroczenia drugą osobą, jestem w stanie wstrzymać się/ wskazać inny obiekt westchnień (przypadkowego człowieka lub przedmiot/miejsce, które wywołuje we mnie pozytywne odczucia).
Wydaje mi się, że niemal na pewno jest to jakieś zaburzenie psychiczne. Zastanawiam się jedynie czy klasyfikowane może być jako osobowość wieloraka (nie miałam tragicznych wydarzeń z przeszłości - zwykłe dzieciństwo nadwrażliwego dzieciaka; nie mam zaników pamięci, żadna z osobowości nie ma odrębnego imienia, historii - a różnią się jedynie charakterem działania, emocjami jakie przywołują). Czy w przypadku występowania osobowości wielorakiej byłabym w stanie ostatecznie "wybrać" osobowość "zewnętrzną" (wygodniejsza w życiu codziennym)?

bob
|

nikt nie chce mi pomoc uwolnić się od glosu

grzegorz
|

co zrobić żeby się pozbyć glosu bez tablek

ten nizej
|

gdybym sie nie nacpal to bym nie odpowiedzial ale uslyszalem ze kazdy wie i powiedzialem i nikt nic nie robi, i zaczelem pisac

fatum
|

od 4 lat wydaje mi sie ze jestem albo mnie nie nie ma i mam wyrabane na wszystko, teraz pisze ja a 2 min temu nie wiedzialem co napisac a teraz pisze co mi slina przyniesie i myslie podswiadome, a gdy ten drugi to wylacza sie podswiadomosc i jestem myslami, nwm od kiedy to mam, i przez to ze mi sie tak wydaje ze mam to zaczelem kombinowac i narazie udaje mi sie oczami to kontrolowac zamykam jedno i sie skupiam drugim na czyms (zumuje czy cos, mam wtedy mniej rozmazany obraz) [i sie zmeczylem, chyba i zaczelem kombinowac co pisze i nwm co pisac (jestem myslamy, tak mi sie wydaje i nie mysle podswiadomi) nwm co napisac

dorota
|

jestem z partnerem od trzech lat ,jest wspaniałym dobrym człowiekiem , jednak co kilka miesiecy ,prowokuje jakąś kłótnię i wychodzi z domu ,na miesiąc nie wiem gdzie jest bo nie chce ze mną rozmawiac tylko pisze smsy i to straszne obrażliwe jest chamski i wulgarny , obwinia mnie że to ja wszczynam kłótnie żeby sobie poszedł , wymyśla jakieś historie które są nieprawdziwe ,całkowicie inny człowiek jakby ich było dwóch ten dobry i ten zły , wiem że miał jakies straszne przeżycia kilka lat temu i leczył się dość długo ,a teraz nie chce ,czy to możliwe że choroba może tak zmieniać człowieka jak rozmawiać z tym złym , bo co kolwiek nie powiem jest żle

Pelasya
|

Staraj sie czytac duzo na ten temat...byc swiadomym, obserwowac siebie i rozpoznawac w jakich sytacjach dochodzi do frustracji.Ponadto postaraj sie korzystac z grup wsparcia...czyli poznawac ludzi o podobnym problemie.Jesli spotkania twarza w twarz Cie krepuja, to poszukaj w sieci.I spokojnie...nie jestes sam.Wielu ludzi ma podobny problem.Pozdrawiam i pamietaj, ze czlowiek ma tez sile samouleczania.

Kasia
|

Twoje próby samobójcze to tylko wołanie o pomoc.
Też próbowałam targnac się na życie, potem amfa, kokaina, alkohol...
Idź do specjalisty niech Ci pomoże.
Może grupowe spotkania.
Mnie 1,5mc temu zmarła córeczka. Jestem w końcu nie wiem co dalej ale mam jeszcie 2 dzieci w domu. Dla nich muszę żyć a myślę że Ty też masz dla kogo żyć

Intek
|

Artykuł dobry i w zasadzie odpowiada na postawiony problem aczkolwiek gdy idzie o przyczyny dorzuciłbym ze swojej strony jedno z realnie występujących w przyrodzie a lekceważonych przez oficjalną medycynę zjawisk z zakresu metafizyki pt. wrogie przejęcia... Jak powszechnie wiadomo, tym co ożywia nasze ciała jest energia vitae, dusza. Bywa czasami tak, że zdarza się więcej niż jeden pretendent do naszego ciała, który wykorzystując chwilę naszej słabości jak upojenie alkoholowe, narkotyczne, utratę przytomności wskutek wypadku czy zatrucia, czy narkozy szpitalnej, jak również i chwile głębokiej depresji, etc. wtargnie do naszego ciała i.... stajemy się wówczas jak nawiedzeni lub - tradycyjnie: opętani. Skala problemu bywa szeroka - mówiąc kolokwialnie od A do Z. Typowe egzorcyzmy mają za zadanie przepłoszyć intruza, który próbuje przejąć dowodzenie nad naszym ciałem i nim sterować wg własnej koncepcji, zazwyczaj innej niż nasza własna - pierwotna. Musimy także pamiętać, że za naszą chwiejną huśtawką emocjonalną stoi często "rozkalibrowana" gospodarka hormonalna i chemiczna organizmu. Spadki drastyczne serotoniny, dopaminy (neuroprzekaźniki - hormony szczęścia) skutkują zazwyczaj silną depresją a nieuzasadniona niczym radość i euforia - jest skutkiem nadmiaru w/w. W okresie dorastania dość często u młodych ludzi występują duże skoki nastrojów, które można łagodzić pijąc różne herbatki ziołowe uspokajające np. kwiat lipy, zioła melisy, etc lub podnoszące/poprawiające nastrój dostępne bez recepty preparaty ziołowe typu Deprim, etc. Zmiana trybu życia, uprawianie sportów, posiadanie jakiejś pasji, hobby skutecznie odwracają uwagę i wpływają dobroczynnie na ogólne samopoczucie. Jeśli nie skutkują - wówczas koniecznie jest wskazana wizyta u lekarza specjalisty od gospodarki hormonalnej lub psychologa czy psychiatry.