Woskowina – o czym świadczy nadmiar, kolor i konsystencja wydzieliny z uszu

2020-06-02 13:54 Joanna Karwat

Woskowina, która pojawia się w uszach jest zjawiskiem normalnym – chroni przewód słuchowy i błonę bębenkową. Czasem jednak nadmiar wydzieliny zatyka ucho i powoduje zaburzenia słuchu. Czop w uchu można usunąć domowymi sposobami. Niekiedy konieczna jest pomoc laryngologa. Znaczenie ma też kolor woskowiny z ucha. Zielonkawa lub podbarwiona krwią może świadczyć o chorobie.

Woskowina jest konieczna do prawidłowego funkcjonowania uszu. Dzięki niej przewody słuchowe i błona bębenkowa mają dodatkową ochronę. Sprawdź, kiedy kolor i wygląd woskowiny powinny niepokoić. Nie zawsze świadczy to o chorobie, jednak w niektórych przypadkach wygląd woskowiny powinien skłonić do wizyty u lekarza.

Spis treści

  1. Po co nam woskowina w uszach?
  2. Jaki kolor ma zdrowa woskowina?
  3. Niepokojący kolor woskowiny
  4. Skąd bierze się nadmiar woskowiny?
  5. Jak prawidłowo czyścić uszy?
  6. Kiedy powstaje czop woskowinowy?
  7. Jak usunąć czop z woskowiny?
  8. Zatkane ucho przez katar

Po co nam woskowina w uszach?

Półpłynna wydzielina, która powstaje w uszach jest zjawiskiem normalnym. Chroni skórę w przewodzie słuchowym i błonę bębenkową. To mieszanka wydzieliny gruczołów łojowych i woskowinowych. Są w niej też fragmenty złuszczonego naskórka wyściełającego przewód słuchowy.
Woskowina zapewnia odpowiednią wilgotność i natłuszczenie. Wydzielana jest tylko w części zewnętrznej ucha. Z czasem zbija się w grudki, oblepia wszelkie zanieczyszczenia i martwe komórki skóry, po czym wysycha i wydostaje się na zewnątrz. Pomagają jej w tym odpowiedni kształt ucha i… nasze ruchy żuchwą, gdy mówimy, jemy.

Jaki kolor ma zdrowa woskowina?

Kolor i wygląd woszczyny w uszach to wypadkowa kilku czynników. Zależy od naszych genów, upływu czasu (świeżo wytworzona woskowina jest jasna, z czasem ciemnieje) i zdrowia. Dzieci mają zwykle miękką woskowinę o jasnym kolorze, a dorośli ciemniejszą i twardszą.

Generalnie zdrowa woskowina w uszach ma kolor od białego do żółtego, żółtobrązowego. Kolor ciemnopomarańczowy lub brązowy wskazuje, że woskowina jest stara. Wówczas staje się też lepka, a niekiedy twardnieje.
Szary kolor woskowiny wskazuje zwykle na to, że do uszu dostało się sporo kurzu i zanieczyszczeń, które przylgnęły do lepkiej woskowiny. Z czasem stara woskowina może mieć wręcz czarny kolor.

Niepokojący kolor woskowiny

Wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza jest wyciek żółtej, śluzowej, surowiczej lub krwistej wydzieliny z ucha, szczególnie jeśli utrzymuje się ona przez kilka dni i towarzyszy jej gorączka oraz pogorszenie słuchu.

Należy zgłosić się do lekarza także wtedy, gdy zmieni się kolor i/lub zapach woskowiny. Żółta lub wręcz zielona woskowina o nieprzyjemnym zapachu zwykle oznacza zaawansowaną infekcję ucha. Z kolei woskowina zabarwiona krwią, może wskazywać na to, że w przewodzie słuchowym znajduje się rana lub doszło do pęknięcia błony bębenkowej.

Skąd bierze się nadmiar woskowiny?

Zdrowe uszy oczyszczają się same, a wydzieliny nie powinno się usuwać. U większości ludzi, którzy produkują regularnie optymalną ilość woskowiny, nie sprawia ona problemu i nie wymaga specjalnych zabiegów higienicznych.

Są sytuacje, których konsekwencją jest zwiększona produkcja woskowiny w uszach.

  • Czyszczenie uszu patyczkiem kosmetycznym. Choć lekarze nieustannie powtarzają, by tego nie robić, wiele osób po kąpieli lub myciu głowy, czyści uszy patyczkiem i usuwa zalegającą wydzielinę. Dlatego z czasem może być jej więcej. Bywa i tak, że zamiast usuwać woskowinę, wpychamy ją głębiej. A do tego, wsuwając patyczek głęboko do ucha, ryzykujemy uszkodzenie skóry lub błony bębenkowej.
  • Intensywne pocenie się zwiększa produkcję woskowiny, tak samo jak stres. W tym przypadku również może dojść do nagromadzenia się woskowiny i blokowania kanału słuchowego.
  • Praca w trudnych warunkach. Przyczyną nadmiernego wytwarzania przez organizm woskowiny, a niekiedy wręcz zatkania ucha, może być też częste przebywanie w zapylonych pomieszczeniach. Pracując w takich warunkach, warto używać słuchawek ochronnych albo zatyczek do uszu.

Jak prawidłowo czyścić uszy?

Prawidłowa higiena uszu polega na myciu ich wodą z mydłem. Patyczki kosmetyczne mogą służyć jedynie do oczyszczania małżowiny usznej (do ujścia przewodu słuchowego). Osoby, które mają problemy z gromadzeniem się woskowiny w uszach mogą do codziennych zabiegów higienicznych używać specjalnych preparatów, które rozpuszczają woskowinę i zapobiegają jej ponownemu gromadzeniu się. Tego rodzaju środki działają tylko powierzchniowo – sprowadzają woskowinę na brzeg przewodu słuchowego, skąd łatwo ją usunąć chusteczką lub wacikiem.

Seniorzy, użytkownicy aparatów słuchowych oraz osoby, u których w przeszłości usuwano czop woskowinowy, mogą profilaktycznie stosować środki o działaniu miejscowym rozpuszczające woskowinę.


Kiedy powstaje czop woskowinowy?

Gdy woskowina zgromadzi się w uchu, powstaje czop woskowinowy. Zatkanie w 80% średnicy przewodu słuchowego czopem woskowinowym może powodować ból ucha. Do zatkania ucha często dochodzi po kąpieli w basenie lub w innym zbiorniku wodnym. Woda, która dostaje się do przewodu słuchowego, powoduje rozmiękanie i zwiększenie objętości czopa woskowinowego.

Objawy zatkania ucha czopem woskowinowym to:

  • ból ucha
  • szumy uszne
  • uczucie pełności w uchu
  • niedosłuch lub nieprawidłowe działanie aparatu słuchowego
  • zawroty głowy
  • kaszel
  • świąd ucha

Jak usunąć czop z woskowiny?

Zaczopowanie przewodu słuchowego nie jest groźne dla zdrowia, ale oznacza poważny dyskomfort. Zaleganie korka woskowinowego może prowadzić do zapaleń skóry przewodu słuchowego. Dlatego czop z woskowiny trzeba usunąć.

  • Domowe sposoby. Można spróbować usunąć czop samemu. W aptece bez recepty można kupić specjalne krople lub spreje, które rozmiękczają wydzielinę.
  • Pomoc lekarza. Gdy domowy sposób nie pomoże, trzeba iść do laryngologa, który przeprowadzi płukanie ucha (irygację). Zabieg polega na wprowadzeniu do ucha letniej (ok. 37°C) wody pod niedużym ciśnieniem. Sam zabieg jest bezbolesny, czuć jedynie delikatne łaskotanie.
    Czasem, gdy lekarz podejrzewa jednoczesne zapalenie ucha lub perforację błony bębenkowej, woskowinę usuwa specjalnym haczykiem, ssakiem, pętlą, łyżeczką. Robi to powoli i bardzo ostrożnie, by nie doszło do uszkodzenia kanału słuchowego, co zwiększa ryzyko powikłań (zakażenia).

Zatkane ucho przez katar

Uczucie zatkania uszu często towarzyszy silnemu katarowi, ponieważ obrzęk śluzówki nosa może rozprzestrzenić się na przewody słuchowe, tzw. trąbki Eustachiusza, które łączą uszy z nosem. W rezultacie przewody te zamykają się. Jeśli katar powtarza się często, nie jest leczony, może dojść do trwałej niedrożności trąbki Eustachiusza, a nawet do jej zapalenia. W uchu gromadzi się wtedy płyn, następnie gęsta wydzielina, co daje uczucie przepełnienia i zatkania. Taka sytuacja wymaga pomocy lekarskiej. Czasem pomagają krople do nosa, które zmniejszają obrzęk błony śluzowej. niekiedy może być jednak konieczny zabieg. Polega on na nacięciu błony bębenkowej i usunięciu płynu z ucha.

Dbaj o to, by uszy były suche
Adam Pabiś neurobiolog i audiolog, specjalista Centrum Nowoczesnej Audiologii Kinetic, www.kinetic-cna.pl
Adam Pabiś neurobiolog i audiolog, specjalista Centrum Nowoczesnej Audiologii Kinetic, www.kinetic-cna.pl

Zbyt wysoki poziom wilgoci może ułatwić bakteriom wniknięcie w głąb kanału słuchowego, a stąd już prosta droga do bardzo dokuczliwych infekcji, w tym niesławnego „ucha pływaka”. Aby uniknąć nieprzyjemności, należy zawsze delikatnie ręcznikiem osuszać uszy po każdej kąpieli lub pływaniu. Jeśli ktoś czuje chlupanie wody wewnątrz jednego z uszu, może przechylić głowę na jego stronę i lekko pociągnąć za małżowinę, co pomoże wodzie wydostać się na zewnątrz. Osoby, które często pływają, mogą skorzystać ze specjalnych zatyczek do uszu: uniwersalnych albo wykonywanych na zamówienie.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE