Skręcona kostka: objawy i leczenie skręcenia stawu skokowego

2017-05-31 11:37

Skręcenie kostki, czyli stawu skokowego, to częsty uraz. Może zmusić do rezygnacji z uprawiania sportu lub noszenia butów na wysokich obcasach. Skręcenie kostki może też wymagać leczenia operacyjnego. Dowiedz się, jakie są objawy skręcenia kostki, jak sobie pomóc i jak przebiega leczenie tego urazu.

Każdego roku skręcenie kostki przydarza się 360 tys. Polaków. Jest to zdecydowanie najczęstsza kontuzja, z powodu której zgłaszamy się do ortopedy. Skręcenie stawu skokowego polega na przekroczeniu fizjologicznego zakresu ruchu w stawie skokowym, które doprowadza do uszkodzenia torebki stawowej oraz więzadeł. Aż w 95 proc. przypadków jest to wywinięcie się stopy na zewnętrzną krawędź, w 5 proc. na wewnętrzną.

Od bandażowania kostki do gipsu

Nie zawsze skręcenie stawu skokowego wymaga pomocy ortopedy. Zależy to od stopnia urazu (patrz: ramka).

    • I stopień

    Przy I stopniu możemy sami sobie poradzić. Leczenie sprowadza się do przykładania zimnych kompresów, odpoczynku, ograniczenia do minimum chodzenia, usztywnienia kostki opaską elastyczną lub bandażem.

      • II stopień

      Przy stopniu II lepiej wybrać się do ortopedy. Leczenie polega na stosowaniu preparatów w żelu o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym (np. Elmetacin (spray), Fastum, Voltaren, Ketonal, Dip Rilif), przeciwobrzękowym (Aescin, Reparil Gel N, Altacet) oraz noszeniu stabilizatora z usztywnieniami bocznymi. Unieruchamia on staw skokowy (uniemożliwia wyginanie się stopy na boki).

      Jeśli ból w znacznym stopniu ogranicza możliwość poruszania się, lekarz w ramach profilaktyki przeciwzakrzepowej zaleca też zastrzyki z heparyną, tak jak przy opatrunku gipsowym. Niezwykle ważna jest również właściwa, wcześnie wdrożona specjalistyczna rehabilitacja stawu skokowego.

        • III stopień

        Przy stopniu III albo stosuje się przez 2-3 tygodnie opatrunek gipsowy, a przez kolejne 3 tygodnie stabilizator (nosi się go przez całą dobę), albo też ortopeda zaleca od razu założenie stabilizatora. Badania wykazują, że obydwie metody leczenia są skuteczne. Tym niemniej bezpośrednio po skręceniu lepiej założyć gips, ponieważ takie unieruchomienie stawu szybciej uśmierza ból i zapobiega pogłębieniu się urazu.

          Warto wiedzieć

          Trzy stopnie skręcenia

          • I stopień – lekkie naciągnięcie torebki i więzadeł. Ból jest niewielki, nieznacznie przeszkadza w chodzeniu. Pojawia się nieduży, szybko ustępujący obrzęk. Krwiak nie występuje. Nie ma uczucia niestabilności stawu.
          • II stopień – częściowe przerwanie więzadeł oraz torebki. Ból utrudnia, a często uniemożliwia chodzenie. Obrzęk jest spory, pojawia się także krwiak. Może być wyczuwalna lekka niestabilność stawu skokowego.
          • III stopień – całkowite przerwanie więzadeł i torebki. Ból, paradoksalnie, może być mniejszy w momencie urazu niż w stopniu II, ale podczas chodzenia jest znacznie większy. Może w ogóle uniemożliwić obciążanie chorej stopy i zmusić do poruszania się o kulach. Obrzęk i krwiak są duże. Występuje niestabilność stawu.

          Skręcona kostka a przewlekła niestabilność stawu skokowego

          Skutkiem pęknięcia torebki stawowej, naderwania lub zerwania więzadeł, nawet przy prawidłowym leczeniu, bywa przewlekła niestabilność stawu skokowego. Zdarza się bowiem, że torebka stawowa i więzadła po zrośnięciu są za luźne. Nie trzymają więc stawu tak, jak powinny. Wówczas ryzyko ponownego skręcenia kostki wzrasta w niektórych sytuacjach, np. podczas chodzenia na wysokich obcasach, po nierównym terenie albo po miękkim podłożu (plaża). Kolejne urazy są zwykle mniej bolesne, ale doprowadzają do zużycia stawu i zmian zwyrodnieniowych.

          Skręcenie kostki może mieć także inne konsekwencje. Zdarza się, że dochodzi do odłamania się fragmentów chrząstki lub kości skokowej, co może dawać w przyszłości przewlekłe dolegliwości bólowe i obrzęki związane z klinowaniem się takich odłamków pomiędzy powierzchniami stawowymi. Źródłem dolegliwości bywa również przerost błony maziowej (wewnętrzna wyściółka torebki stawowej).

          W przypadku przewlekłej niestabilności stawu skokowego poprawę może dać specjalistyczna rehabilitacja. Obejmuje wzmacnianie mięśni strzałkowych oraz ćwiczenia poprawiające tzw. priopriocepcję, czyli głębokie czucie. Dzięki niemu organizm wie, że postawiliśmy stopę na nierównym terenie i w związku z tym błyskawicznie napina odpowiednie grupy mięśni. Reakcja taka zapobiega skręceniu kostki. Jednak po urazie III stopnia jest wolniejsza i słabsza wskutek uszkodzeń zakończeń nerwowych w torebce stawowej i więzadłach, dlatego potrzebna jest rehabilitacja.

          Ważne

          Zwichnięcie a skręcenieSkręcenie i zwichnięcie to dwa różne urazy. Ten drugi to utrata kontaktu między powierzchniami stawowymi kości skokowej i piszczelowej. Przemieszczają się względem siebie i staw jest zniekształcony. Zwichnięcie wymaga szybkiej pomocy lekarskiej – nastawienia stawu, a czasami także pilnego leczenia operacyjnego.

          Skręcona kostka: operacja

          Niekiedy konieczne bywa operacyjne leczenie przewlekłej niestabilności stawu skokowego, które najczęściej polega na wzmocnieniu więzadeł za pomocą duplikacji torebki stawowej. Przecina się ją, zakłada jej brzegi na siebie, aby była ciaśniejsza, i zszywa. Powoduje to skrócenie więzadeł, które są częścią torebki. W niektórych przypadkach taki zabieg nie wystarcza i trzeba dokonać przeszczepu ścięgien z innej części ciała, aby zrekonstruować więzadła. Operacje takie przeprowadza się w znieczuleniu podpajęczynówkowym (od pasa w dół). Zabieg trwa 1-1,5 godziny. Jeśli połączony jest z artroskopią (konieczna w przypadku podejrzenia przerostu błony maziowej albo ciała wolnego, np. kawałka chrząstki, w obrębie stawu skokowego), czas się wydłuża do 2 godz. Po operacji unieruchamia się nogę w gipsie na 6 tygodni.Przez kolejne 1,5 miesiąca nosi się stabilizator. W tym okresie zalecana jest rehabilitacja. Po ok. 3 miesiącach można wrócić do zwykłego trybu życia, uprawiania sportu i… ulubionych pantofelków na wysokich obcasach.

          Ważne

          Zanim trafisz do ortopedyPo skręceniu kostki, trzeba, najszybciej jak to możliwe, schłodzić miejsce urazu zimnym kompresem lub spryskać chłodzącym sprejem, by złagodzić ból i zapobiec powstaniu obrzęku i krwiaka. Ogranicz ruchy nogą do minimum. Najlepiej jest usiąść ze stopą ułożoną na krześle lub się położyć. Trzeba też Unieruchomić kostkę bandażem lub opaską elastyczną. Jeśli uraz był lekki, dolegliwości same szybko ustąpią i nie będzie konieczna wizyta u ortopedy.

          Profilaktyka przeciwzakrzepowaTrzeba ją stosować przy skręceniach kostki, które wiążą się ze znacznym zmniejszeniem aktywności fizycznej. Najczęstszym wskazaniem do podawania zastrzyków z działającą przeciwzakrzepowo heparyną jest unieruchomienie nogi w opatrunku gipsowym. Taką profilaktykę stosuje się również w przypadku stabilizatora, jeśli silny ból uniemożliwia pacjentowi poruszanie się. Ryzyko zakrzepu jest wtedy bowiem podwyższone.

          miesięcznik "Zdrowie"

          Czy artykuł był przydatny?
          Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.