- Stan hipoglikemii pojawia się przy gwałtownym spadku poziomu cukru we krwi poniżej 70 mg/dl
- Wczesne objawy niedocukrzenia to najczęściej nagła bladość skóry, silne pocenie się i wyraźne drżenie rąk
- Przytomnemu choremu podaje się 15 gramów łatwo przyswajalnych węglowodanów i bada cukier po 15 minutach
- Spadek poziomu glukozy poniżej 54 mg/dl prowadzi do zaburzeń mowy, drgawek i utraty przytomności
- Nieprzytomnemu pacjentowi nie wolno podawać płynów, a ratunkiem jest natychmiastowe podanie glukagonu i wezwanie pogotowia
Dlaczego poziom cukru nagle spada? Główne przyczyny niedocukrzenia
Wahania poziomu glukozy we krwi są całkowicie naturalnym zjawiskiem dla osób zmagających się z cukrzycą. Stan, w którym cukier ulega obniżeniu poniżej 70 mg/dl, nazywamy hipoglikemią i może on pojawić się z wielu różnych powodów. Najczęściej wynika to ze wstrzyknięcia zbyt dużej dawki insuliny lub pominięcia ważnego posiłku w ciągu dnia.
Do nagłego spadku poziomu cukru u twojego bliskiego mogą doprowadzić również inne powszechne czynniki:
- Zbyt intensywny i nieplanowany wysiłek fizyczny
- Picie alkoholu bez zjedzenia odpowiednio zbilansowanego posiłku
- Choroba infekcyjna i związane z nią problemy z przyjmowaniem pokarmów.
Jeśli podejrzewasz, że schemat leczenia jest źle dobrany, koniecznie namów bliskiego na pilną wizytę u diabetologa. Odpowiednia zmiana dawek leków często pozwala skutecznie zapobiegać kolejnym niespodziewanym epizodom niedocukrzenia. Pamiętaj, że mądra profilaktyka zawsze jest znacznie bezpieczniejsza niż leczenie ostrych ataków choroby.
Jak rozpoznać wczesne objawy hipoglikemii u osoby z cukrzycą?
Każdy organizm reaguje nieco inaczej, dlatego uważna obserwacja zachowania chorego i znajomość wczesnych sygnałów ostrzegawczych jest absolutnie kluczowa. Zazwyczaj jako pierwszy rzuca się w oczy nienaturalnie blady kolor skóry, silne pocenie się oraz widoczne drżenie rąk. Jeśli zauważysz takie symptomy, od razu zachęć bliskiego do natychmiastowego zmierzenia poziomu glukozy we krwi.
Zwróć również baczną uwagę na inne powszechne objawy łagodnej hipoglikemii:
- Nagła drażliwość i silny niepokój
- Trudności ze skupieniem uwagi i koncentracją
- Ból i zawroty głowy połączone z uczuciem głodu
- Nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca
- Charakterystyczne mrowienie warg, języka lub policzków.
Szybkie rozpoznanie tych sygnałów pozwala na błyskawiczną interwencję i zatrzymanie ataku w najwcześniejszej fazie. Nie czekaj, aż objawy ustąpią same, ponieważ stężenie cukru będzie tylko drastycznie spadać. Zawsze miej pod ręką podręczny glukometr, aby w ułamku sekundy zweryfikować swoje obawy.
Ciężka hipoglikemia. Kiedy stan chorego robi się bardzo niebezpieczny?
Kiedy stężenie cukru u chorego spada poniżej 54 mg/dl, mówimy o klinicznie istotnej i niezwykle niebezpiecznej postaci hipoglikemii. W tym momencie mózg przestaje otrzymywać wystarczającą ilość życiodajnej energii, co prowadzi do drastycznych i gwałtownych zmian w zachowaniu. Osoba z cukrzycą zaczyna mieć problemy z wyraźnym mówieniem, traci koordynację ruchową i zazwyczaj wygląda na całkowicie zdezorientowaną.
Zignorowanie takich sygnałów w bardzo krótkim czasie prowadzi do fizycznej niezdolności do samodzielnego jedzenia czy picia. W skrajnych przypadkach nieleczone w porę niedocukrzenie kończy się silnymi drgawkami, nagłą utratą przytomności, a czasem nawet śmiercią. Pamiętaj, że na tym etapie chory w ogóle nie poradzi sobie sam i to twoja natychmiastowa reakcja dosłownie ratuje mu życie.
Zasada 15-15, czyli jak pomóc przytomnej osobie z niedocukrzeniem
Jeśli twój bliski jest przytomny i wciąż może samodzielnie przełykać, zastosuj popularną zasadę 15-15. Podaj mu 15 gramów łatwo przyswajalnych węglowodanów, a po odczekaniu dokładnie 15 minut poproś o ponowne zmierzenie poziomu cukru we krwi. Gdy wynik na glukometrze nadal wskazuje niebezpieczną wartość poniżej 70 mg/dl, powtarzaj ten proces do skutku, aż stan chorego się ustabilizuje.
Jako szybkie i bardzo skuteczne źródło cukru dla pacjenta najlepiej sprawdzą się:
- Pół szklanki zwykłego soku owocowego
- Pół szklanki słodzonego napoju gazowanego
- Gotowe pastylki lub apteczne żele z glukozą.
Kiedy uda wam się opanować sytuację, koniecznie zadbaj o to, aby chory zjadł znacznie bardziej sycącą przekąskę. Najlepiej sprawdzi się posiłek zawierający dużo białka oraz węglowodany złożone, na przykład zwykła kanapka z mięsem lub krakersy z serem. Dzięki temu szybko ustabilizujesz stężenie glukozy w jego organizmie i skutecznie zapobiegniesz powtórnemu niedocukrzeniu.
Utrata przytomności przy cukrzycy. Jak prawidłowo podać glukagon?
W sytuacji, gdy osoba z cukrzycą traci przytomność lub dostaje silnych drgawek, pod żadnym pozorem nie wlewaj jej do ust absolutnie żadnych płynów. Jedynym właściwym i bezpiecznym krokiem jest natychmiastowe podanie glukagonu, który błyskawicznie uwalnia zapasy glukozy do krwiobiegu. Zgodnie z oficjalnymi wytycznymi medycznymi, lek ten powinieneś wstrzyknąć domięśniowo, podskórnie lub zaaplikować w bezbolesnej formie aerozolu do nosa.
Po podaniu dawki ratunkowej od razu zadzwoń po pogotowie ratunkowe, ponieważ ciężka hipoglikemia zawsze wymaga fachowej oceny lekarza. Zazwyczaj nieprzytomny chory odzyskuje pełną świadomość w ciągu 15 minut od momentu przyjęcia preparatu. Jeśli na co dzień opiekujesz się osobą z grupy wysokiego ryzyka, profilaktycznie zaopatrz się w zestaw z glukagonem i uważnie naucz się jego obsługi.
Zobacz galerię: 9 nietypowych objawów cukrzycy
9
Źródła:
- Mayo Clinic
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
- Current Topics in Diabetes
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK)
