Bąblowica - choroba, którą zakażasz się, jedząc niemyte jagody

2020-07-21 13:20
Bąblowica - choroba, którą zakażasz się jedząc niemyte jagody
Autor: Thinkstockphotos.com Bąblowica wielojamowa jest bardzo groźną i ciężką do wykrycia chorobą, której przyczyną jest tasiemiec bąblowcowy (bąblowiec).

Bąblowica wielojamowa jest bardzo groźną i ciężką do wykrycia chorobą, której przyczyną jest tasiemiec bąblowcowy (bąblowiec). Bąblowcem możesz zakazić się, jedząc niemyte jagody. Niestety, często bąblowica mylona jest z nowotworem. Większość przypadków nieodpowiednio leczonych kończy się śmiercią.

Bąblowica (echinokokoza) to odzwierzęca choroba pasożytnicza, którą wywołuje niebezpieczny tasiemiec bąblowiec z rodzaju Echinococcus: E. granulosus i E. multilocularis, wyjątkowo E. oligarthrus i E. vogeli. Bąblowiec upodobał sobie chłodny, północny klimat. Do lat 90. grasował na zachodzie Europy (Francja, Niemcy, Austria i Szwajcaria). Od 1994 roku występuje też w Polsce.

Jaja tego małego (ok. 2 mm), ale niezwykle groźnego tasiemca bąblowcowego znajdują się w kale zarażonych zwierząt domowych i dzikich (lisów, wilków lub psów i kotów). Razem z nim trafiają na runo leśne. Zwierzęcy kał nie zostawia śladu ani zapachu, dlatego należy zapomnieć o podjadaniu jagód prosto z krzaka. Nam może wydawać się, że są czyste, a w rzeczywistości mogą się na nich znajdować jaja niebezpiecznego tasiemca.

Bąblowica - jak można się zarazić?

Do zarażenia dochodzi w wyniku połknięcia jaj bąblowca. Źródłem tego zarażenia są odchody żywicieli ostatecznych. Człowiek najczęściej zaraża się przez bezpośredni kontakt z sierścią psa lub poprzez spożycie niemytych owoców leśnych.

Do grupy wysokiego ryzyka należą osoby mające bezpośredni kontakt z lisami lub miejscami ich bytowania, czyli myśliwi, leśnicy, zbieracze chrustu, rolnicy i garbarze skór, a także wszystkie osoby zbierające owoce leśne, takie jak jagody czy jeżyny, czy grzyby.

Czytaj też: Wybierasz się do lasu na jagody? Zobacz, na co uważać!

Bąblowica - co atakuje pasożyt?

Bąblowiec jest niezwykle agresywnym pasożytem. Jego larwy po dostaniu się do organizmu wybierają najważniejsze części ciała człowieka:

i tam się zagnieżdżają. Wokół larw tworzy się torbiel, która powiększa się i uciska sąsiednie tkanki. Bąblowica wielojamowa przez ok. 10-15 lat nie musi dawać objawów.

Pęknięcie torbieli można nawet przypłacić życiem. Pojawiają się wtedy silne wymioty (mają postać wodnistego płynu) i ostry kaszel.

Czytaj też: Parazytoza: przyczyny, objawy, leczenie

Poradnik "Jak nie zgubić się w lesie"

Bąblowica - objawy

Objawy bąblowicy zależą od tego, w jakim narządzie umiejscowią się larwy bąblowca. Ponad 90 proc. przypadków bąblowicy rozwija się w wątrobie.

1) Wątroba

Jeśli tasiemiec umiejscowi się w wątrobie, pojawiają się:

Najbardziej jednoznacznym symptomem bąblowicy jest obecność torbieli (cysty) zawierającej larwy. Można ją wykryć, czasem przypadkowo, podczas USG jamy brzusznej, rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej czy zwykłego prześwietlenia.

Bywa, że torbiel jest mylona ze zmianą nowotworową, ale podczas operacji usunięcia jej lekarze szybko orientują się, z czym mają do czynienia.

Niekiedy torbiele z larwami bąblowca powstają w innych narządach. Gdy usytuują się w płucach chory może odczuwać bóle w klatce piersiowej, może pojawić się kaszel, krwioplucie oraz duszności.

Gdy bąblowiec zaatakuje nerki, występują zaburzenia czynności nerek, krwiomocz i bóle.

Obecność pasożyta w mózgu mogą sygnalizować bóle głowy i zaburzenia psychoneurologiczne.

2) Płuca

Jeśli larwy są zlokalizowane w płucach, pojawiają się:

  • krwioplucie
  • kaszel
  • duszność
  • bóle w klatce piersiowej
  • świąd skóry

3) Mózg

Jeśli larwy znajdują się w mózgu, pojawiają się:

  • bóle głowy
  • zaburzenia psychiczne wynikające z uszkodzenia mózgu (zespół psychoorganiczny)

4) Nerki

  • nawracające bóle nerki
  • krwiomocz
  • zaburzenie czynności nerek

Jak rozpoznać bąblowicę?

Dla własnego dobra osoby z grupy ryzyka powinny poddawać się profilaktycznym badaniom obrazowym - raz do roku zrobić USG jamy brzusznej, które może wykryć obecność torbieli na wątrobie, organie najczęściej atakowanym przez bąblowca. A niepokojące objawy zgłaszać lekarzowi.

Torbiel z larwami bąblowca może bowiem pęknąć, co sprawia, że pasożyty rozprzestrzenią się po całym organizmie. Mogą wtedy zainfekować inne organy, a nawet doprowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, który zagraża życiu.

Czytaj też:

Bąblowica: diagnoza i leczenie

Bąblowica wielojamowa to bardzo groźna i ciężka do wykrycia choroba. Niestety, większość przypadków nieodpowiednio leczonych kończy się śmiercią. Najczęściej dobra diagnoza zostaje postawiona dopiero po pęknięciu torbieli albo przez przypadek, przy leczeniu innej choroby.

Lekarze z reguły mylą bąblowicę z nowotworem, dopiero badanie radiologiczne pokazuje winowajcę, czyli tasiemca bąblowca. Torbiele usuwa się operacyjnie, potem stosuje się jeszcze chemioterapię przeciwpasożytniczą, żeby uniknąć nawrotu choroby. To nie koniec. Przez kolejne 10 lat zalecane są badania kontrolne, żeby sprawdzić, czy bąblowiec gdzieś się nie ukrył w ciele człowieka.

Ważne

Choroba brudnych rąk

Pierwszy przypadek choroby w Polsce (woj. pomorskie) wykryto u lisów w 1994 roku. W 2007 roku odnotowano 40 przypadków zachorowań u ludzi, a w 2008 - ok. 20. Najwięcej przypadków zaobserwowano w województwach: podkarpackim, warmińsko-mazurskim i pomorskim. Nie oznacza to jednak, żeby odmawiać sobie pysznych owoców leśnych.

Bąblowicy można uniknąć. Najważniejsze to przestrzegać podstawowych zasad higieny. Jagody, maliny, jeżyny i poziomki należy bardzo dokładnie myć przed jedzeniem, a grzyby sparzyć w gorącej wodzie (trzeba zapomnieć o sprawdzaniu surowych grzybów językiem). Nosicielami jaj mogą być też zwierzaki domowe (na szczęście bardzo rzadko), dlatego po każdym kontakcie z bezpańskim psem albo kotem trzeba umyć ręce.

Bąblowica - jak zapobiec zakażeniu?

  • regularnie odrobaczać psy i koty
  • osoby mające bezpośredni kontakt z żywicielami ostatecznymi bądź ich kałem powinny używać rękawic ochronnych
  • po powrocie z grzybobrania lub leśnej wędrówki należy dokładnie umyć ręce
  • owoce leśne trzeba przed zjedzeniem umyć pod strumieniem bieżącej, ciepłej wody
  • zawsze przed jedzeniem należy myć owoce i warzywa
Warto wiedzieć
  • jaja tasiemca są odporne na warunki środowiska oraz środki chemiczne
  • są zdolne przetrwać długi czas w niskich temperaturach oraz ponad rok w wysuszonym kale
  • zabija je temperatura powyżej 50 st. C
  • w -70 st. C tracą inwazyjność dopiero po kilkudziesięciu godzinach
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.