Dlaczego możemy mieć problemy ze snem w nowych miejscach?

2022-01-20 8:57

Z nowych badań przeprowadzonych przez ekspertów z Uniwersytetu w Salzburgu oraz Uniwersytetu w Bazylei wynika, że podczas snu ludzki mózg zwraca uwagę na głosy, które są nieznane, by zachować czujność na potencjalne niebezpieczeństwo.

zbliżenie na kobietę, która ma przykryte całe ciało kołdrą
Autor: Getty Images

Badania zostały opublikowane w czasopiśmie Journal of Neuroscience.

Naukowcy przez dwie noce monitorowali w laboratorium snu 17 ochotników w średnim wieku wynoszącym 23 lata. Większość z nich stanowiły kobiety. Za pomocą aparatu do elektroencefalografii (EEG) monitorowano aktywność mózgu osób biorących udział w badaniu.

Pierwsza noc snu miała na celu „oswoić” uczestników i sprawić, by poczuli się komfortowo w nowym miejscu. Podczas drugiej nocy, kiedy uczestnicy spali, odtwarzano w pętli nagranie dźwiękowe ludzkiej mowy. Głosy z nagrania należały do znajomej osoby, czyli rodzica lub partnera albo do obcej. W obu przypadkach głos powtarzał trzy imiona – dwa zupełnie przypadkowe oraz imię śpiącego.

Bezsenność: co zrobić by zasnąć

Łącznie nagrania audio były odtwarzane przez cztery 90-minutowe okresy w nocy. Pomiędzy nagraniami odbywała się przerwa, która wynosiła 30 minut, aby ułatwić sen osobom biorącym udział w badaniu. Poziomy dźwięku dopasowywano indywidualne pod śpiących.

Okazało się, że nieznane głosy generowały znacznie większą aktywność mózgu u śpiących w porównaniu z dobrze im znanymi. Co istotne, naukowcy zauważyli wzrost liczby kompleksów K, czyli jednego z rodzajów fal mózgowych, które wykazują natychmiastową reakcję na zakłócenia.

Owa odpowiedź jest podzielona na dwie części – najpierw odbywa się przetwarzanie informacji, a następnie ich hamowanie, by dana osoba mogła się obudzić. W momencie, gdy badacze zauważali, że aktywność mózgu danego uczestnika wskazywała na to, że jest bliski przebudzenia, zmniejszano głośność nagrania, by łatwiej było mu zasnąć.

Zdaniem autorów przeprowadzonych analiz może się to wiązać z procesem ewolucji, gdzie potrzeba szybkiego przebudzenia się w obliczu zagrożenia, dla którego charakterystyczne są mniej znane sygnały dźwiękowe, jest bardzo ważna. 

To, że nieznane głosy przeszkadzają śpiącym bardziej niż znajome, może także wyjaśniać, dlaczego niektórzy z nas mogą mieć trudności ze snem w nowych miejscach takich jak pokoje hotelowe czy szpitale.

Grupa badaczy twierdzi, że „dynamiczna reaktywność na zewnętrzne informacje sensoryczne umożliwia mózgowi wejście w tryb przetwarzania wartowniczego, w którym angażuje się w różne procesy wewnętrzne zachodzące podczas snu, przy jednoczesnym zachowaniu zdolności do przetwarzania istotnych zewnętrznych informacji sensorycznych”.

Co ważne, różnice w odpowiedziach mózgu znikały, gdy nie wywołano żadnych kompleksów K, a to sugeruje ich kluczową rolę w selektywnym przetwarzaniu informacji podczas snu.

Poznaj 9 wskazówek na dobry sen