Próby wątrobowe: normy. Badanie krwi monitorujące pracę wątroby

maska dr n. med. Andrzej Marszałek, dyrektor medyczny Synevo Laboratoria Medicover
Konsultant: dr n. med. Andrzej Marszałek, dyrektor medyczny Synevo Laboratoria Medicover
51 komentarze
Autor: Agnieszka Paculanka

Podstawowe funkcje wątroby bada się oznaczając we krwi wskaźniki – enzymy. Razem z określeniem stężenia bilirubiny (główny barwnik żółci) składają się one na tzw. próby wątrobowe. Sprawdź, jakie są normy poszczególnych wskaźników w próbach wątrobowych.

Próby wątrobowe pozwalają wykryć przewlekłe zapalenie wątroby wywołane przez wirusy B i C, stłuszczenie wątroby spowodowane otyłością, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, cukrzycą czy nadużywaniem alkoholu, a także uszkodzenia wątroby lekami (szczególnie przeciwzapalnymi i hormonami płciowymi).

Ponieważ większość z nas prowadzi tryb życia, który szkodzi wątrobie, badanie to powinna wykonać każda dorosła osoba raz w roku.

Typowe badanie laboratoryjne wątroby obejmuje ocenę aktywności wybranych enzymów zawartych w komórkach wątroby, które w przypadku jej uszkodzenia (nie obumarcia) są wyrzucane na zewnątrz, czyli do krwi. Dwa podstawowe enzymy wątrobowe to aminotransferaza alaninowa (ALAT, ALT) i aminotransferaza asparaginowa (AspAT, AST). Nawet niewielkie uszkodzenie komórek wątroby powoduje zwiększenie ich aktywności we krwi. Można nawet stwierdzić, że im większe uszkodzenie wątroby, tym wyższa aktywność tych enzymów w pobranej próbce krwi.

Aminotransferazy to enzymy występujące głównie w wątrobie oraz mięśniach, w tym także w mięśniu sercowym. Fizjologicznie występują wewnątrz komórek, a zatem zwiększenie ich aktywności we krwi będzie się wiązało z uszkodzeniem komórek, w których występują. Bardzo wysokie wartości, sięgające kilku tysięcy (norma to poniżej 40 U/l), zazwyczaj oznaczają wirusowe uszkodzenie wątroby lub uszkodzenie po zatruciu grzybami. Wyniki przekraczające normę mogą się łączyć z mechanicznym uszkodzeniem tego narządu (żółtaczka), kamieniami w pęcherzyku żółciowym lub też z inną formą ucisku na drogi żółciowe.

Kiedy zleca się próby wątrobowe?

Charakterystyczne dla wątroby badania lekarz zleca, gdy pacjent skarży się na:

Przygotowanie do badania

Próby wątrobowe, czyli badanie aminotransferaz, wykonuje się z próbki krwi pobranej z żyły w zgięciu łokciowym. Na badanie idziemy na czczo, czyli nie jemy co najmniej 12 godzin przed pobraniem krwi. Dla prawidłowej oceny sprawności wątroby ważny jest sposób odżywiania.

Jeśli dzień przed badaniem zjemy tłustą golonkę, to badania nie pokażą prawdziwego obrazu stanu wątroby, a wyniki ALAT i AspAt będą zawyżone. Podobny efekt daje wypicie alkoholu. Zbyt tłusta dieta czy nadużycie alkoholu zawsze będzie odzwierciedlone w wynikach badań.

Lepiej także zrezygnować z kawy i czekolady, gdyż powodują obkurczenie się przewodów żółciowych, co też będzie widoczne w wynikach badań. Ponieważ wyższy poziom aminotransferaz będzie się utrzymywał przez kilka dni, dlatego gdy mamy zlecone wykonanie prób wątrobowych, co najmniej przez tydzień poprzedzający badanie powstrzymajmy się od diety ciężkostrawnej i picia alkoholu. Oczywiście w sytuacji, gdy są pilne wskazania do przeprowadzania prób wątrobowych, wykonuje się je bez względu na dietę.

Próby wątrobowe - normy dla poszczególnych wskaźników

Norma dla kobiet wynosi <35 U/l  (j.m/l)
Norma dla mężczyzn wynosi <45 U/l (j.m/l) 
Norma dla dzieci (1–15 rok życia) <25 U/l (j.m/l)

Wartości wyższe od podanych mogą wystąpić przy przewlekłym lub ostrym zapaleniu wątroby, żółtaczce mechanicznej lub mononukleozie.

Norma dla kobiet wynosi 5-40 U/I (j.m/l)
Norma dla mężczyzn wynosi - 19 U/l.

Poziom tego enzymu wzrasta przy marskości wątroby, zapaleniu, żółtaczce mechanicznej i po zawale.

0,2 - 1,1 mg% (3,42 - 20,6 µmol/l)

Norma bilirubina bezpośrednia (sprzężona): 0,1-0,3 mg% (1,7-5,1 µmol/l) 
Norma bilirubina pośrednia (wolna, niesprzężona): 0,2-0,7 mg% (3,4-12 µmol/l)

Norma dla noworodków: 50-165 U/I (j.m /l) 
Norma dla dzieci: 20-150 U/I (j.m /l) 
Norma dla dorosłych: 20-70 U/l (j.m /l)

Dla kobiet - 10-66 U/l (j.m /l) 
Dla mężczyzn - 18-100 U/l (j.m /l)

  • GGTP (Gammaglutamylotranspeptydaza)

Norma wynosi 6 - 28 U/l 
Podwyższenie wartości enzymu może świadczyć przede wszystkim o nadużywaniu alkoholu lub niedrożności dróg żółciowych.

Norma wynosi 120 - 240 U/l
Podwyższony poziom może oznaczać zapalenie wątroby, choroby dróg żółciowych, zapalenia mięśnia sercowego, stan po zawale lub chorobach nowotworowych.

  • ChE (cholinesteraza)

Norma: 1900-3800 U/l

  • HBs antygen

Norma: wynik ujemny

  • HCV przeciwciała

Norma: wynik ujemny

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 23.05.2017

Komentarze (1 - 10 z 51)
RENATA, 21.07.2017 13.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam, wynik ALAT < 5 nie piję ,nie zażywam leków ,co to oznacza???
 
zibi, 15.06.2017 16.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Proszę o diagnozę - wartości ALT i ASP są rzędu 700 - 900 czyli przekroczone wartości graniczne ok. 20 - 30 razy po stosowaniu leku na nowotwór. Czy z takimi wynikami wątroba jest jeszcze do uratowania ? Bo o takich wartościach nic nigdzie nie pisze.
 
bogna, 21.04.2017 16.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
proszę o porade moje wyniki ASPAT 18.8 ALAT49.7BILIRUBINA GGTPCALKOWITA0.46GGTP 57.9
 
kamil, 07.04.2017 02.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam mam GGTP 56,4 IU/I ; ALAT - 59U/L ; CRP 5,66 ; OB - 11 co o tym mam myśleć? mam 28lat mężczyzna, prosze o informację
 
pit, 23.02.2017 14.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ALT 63U/L (norma labolator. 21-72) AST 34 U/L (norma labolator 17-59) Mężczyzna 55lat waga 83, nie pali, nie pije alkoholu, uprawia sport Czy wysoki ALT jest jakimś zagrożeniem
 
Mariusz, 11.01.2017 11.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam czy wynik ggtp 64 w skali 8-61 o czyms mOwi
 
Ferdi, 17.12.2016 07.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kup sobie słownik człowieku
 
Arleta, 18.07.2016 11.49
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja także uważam że badania profilaktyczne są bardzo ważne. Nawet jeśli w chwili obecnej nie ma żadnych objawów. Uważam że odpowiednią profilaktyką jest wykonywanie badań genetycznych, dzięki nim można dowiedzieć się czy znajdujemy się w grupie ryzyka zachorowania na poważną chorobę. Takie badania ją obecnie coraz popularniejsze i widziałam że wykonują je na zdrowegeny. Dzięki takiej wiedzy specjalista może dobrać odpowiedniejsze działania mające na celu zmniejszenia ryzyka powstania nowotworu.
 
Konrad, 04.05.2016 22.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Konieczne powtórka wyników i szybka wizyta w szpitalu
 
Piotr, 04.05.2016 22.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Powtórka wyników. 2 tyg bez alkoholu. Wizyta u lekarza chorób wewn.
 
następne »
strona 1 z 6
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

356

Badanie krwi - jak się do niego przygotować Badanie krwi - jak się do niego przygotować

Morfologia, OB, cholesterol, cukier to najczęściej wykonywane badania krwi. Warto wiedzieć, co...

więcej

327

Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH) Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH)

TSH czyli oznaczenie poziomu tyreotropiny we krwi jest podstawowym badaniem, gdy chcemy sprawdzić,...

więcej

295

Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP

Badanie CRP (tzw. białko ostrej fazy) to badanie wykonywane z krwi. Celem badania CRP jest...

więcej

287

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

EllaOne działa tylko w tym cyklu, w którym został przyjęty. W następnym cyklu skuteczność antykoncepcyjna będzie zależała wyłącznie od skuteczność stosowanych tabletek. EllaOne zawiera inhibitor...

W przypadku przetłuszczających się włosów warto stosować szampony zawierające miedzy innymi: kwas salicylowy, cynk, selen, ketokonazol.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.