Próby wątrobowe: normy. Badanie krwi monitorujące pracę wątroby

maska dr n. med. Andrzej Marszałek, dyrektor medyczny Synevo Laboratoria Medicover
Konsultant: dr n. med. Andrzej Marszałek, dyrektor medyczny Synevo Laboratoria Medicover
44 komentarze

Podstawowe funkcje wątroby bada się oznaczając we krwi wskaźniki – enzymy. Razem z określeniem stężenia bilirubiny (główny barwnik żółci) składają się one na tzw. próby wątrobowe. Sprawdź, jakie są normy poszczególnych wskaźników w próbach wątrobowych.

Próby wątrobowe pozwalają wykryć przewlekłe zapalenie wątroby wywołane przez wirusy B i C, stłuszczenie wątroby spowodowane otyłością, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, cukrzycą czy nadużywaniem alkoholu, a także uszkodzenia wątroby lekami (szczególnie przeciwzapalnymi i hormonami płciowymi).

Ponieważ większość z nas prowadzi tryb życia, który szkodzi wątrobie, badanie to powinna wykonać każda dorosła osoba raz w roku.

Typowe badanie laboratoryjne wątroby obejmuje ocenę aktywności wybranych enzymów zawartych w komórkach wątroby, które w przypadku jej uszkodzenia (nie obumarcia) są wyrzucane na zewnątrz, czyli do krwi. Dwa podstawowe enzymy wątrobowe to aminotransferaza alaninowa (ALAT, ALT) i aminotransferaza asparaginowa (AspAT, AST). Nawet niewielkie uszkodzenie komórek wątroby powoduje zwiększenie ich aktywności we krwi. Można nawet stwierdzić, że im większe uszkodzenie wątroby, tym wyższa aktywność tych enzymów w pobranej próbce krwi.

Aminotransferazy to enzymy występujące głównie w wątrobie oraz mięśniach, w tym także w mięśniu sercowym. Fizjologicznie występują wewnątrz komórek, a zatem zwiększenie ich aktywności we krwi będzie się wiązało z uszkodzeniem komórek, w których występują. Bardzo wysokie wartości, sięgające kilku tysięcy (norma to poniżej 40 U/l), zazwyczaj oznaczają wirusowe uszkodzenie wątroby lub uszkodzenie po zatruciu grzybami. Wyniki przekraczające normę mogą się łączyć z mechanicznym uszkodzeniem tego narządu (żółtaczka), kamieniami w pęcherzyku żółciowym lub też z inną formą ucisku na drogi żółciowe.

Kiedy zleca się próby wątrobowe?

Charakterystyczne dla wątroby badania lekarz zleca, gdy pacjent skarży się na:

  • ogólne osłabienie, ciągłe zmęczenie, utratę łaknienia, nieuzasadnioną utratę masy ciała, bolesne kurcze mięśni;
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego, np. wzdęcia, nudności, odbijanie się, wymioty, ból w prawej okolicy pod żebrami, częste biegunki, odbarwione stolce czy zmiana ich konsystencji itp.;
  • u mężczyzn badanie może być uzasadnione utratą owłosienia pachowego i łonowego, utratą libido, impotencją oraz ginekomastią, czyli powiększeniem gruczołów piersiowych;
  • u kobiet powodem zlecenia badania mogą być zaburzenia miesiączkowania, utrata miesiączki, bezpłodność, wybroczyny skórne, częste krwawienia z nosa i dziąseł;
  • gdy pojawia się zażółcenie skóry lub białkówek (białek) oczu albo świąd skóry.

Przygotowanie do badania

Próby wątrobowe, czyli badanie aminotransferaz, wykonuje się z próbki krwi pobranej z żyły w zgięciu łokciowym. Na badanie idziemy na czczo, czyli nie jemy co najmniej 12 godzin przed pobraniem krwi. Dla prawidłowej oceny sprawności wątroby ważny jest sposób odżywiania. Jeśli dzień przed badaniem zjemy tłustą golonkę, to badania nie pokażą prawdziwego obrazu stanu wątroby, a wyniki ALAT i AspAt będą zawyżone. Podobny efekt daje wypicie alkoholu. Zbyt tłusta dieta czy nadużycie alkoholu zawsze będzie odzwierciedlone w wynikach badań. Lepiej także zrezygnować z kawy i czekolady, gdyż powodują obkurczenie się przewodów żółciowych, co też będzie widoczne w wynikach badań. Ponieważ wyższy poziom aminotransferaz będzie się utrzymywał przez kilka dni, dlatego gdy mamy zlecone wykonanie prób wątrobowych, co najmniej przez tydzień poprzedzający badanie powstrzymajmy się od diety ciężkostrawnej i picia alkoholu. Oczywiście w sytuacji, gdy są pilne wskazania do przeprowadzania prób wątrobowych, wykonuje się je bez względu na dietę.

Próby wątrobowe - normy dla poszczególnych wskaźników

Norma dla kobiet wynosi 5-40 U/I (j.m/l).
Norma dla mężczyzn wynosi 19 U/l.

Wartości wyższe od podanych mogą wystąpić przy przewlekłym lub ostrym zapaleniu wątroby, żółtaczce mechanicznej lub mononukleozie.

Norma dla kobiet wynosi 5-40 U/I (j.m/l)
Norma dla mężczyzn wynosi - 19 U/l.

Poziom tego enzymu wzrasta przy marskości wątroby, zapaleniu, żółtaczce mechanicznej i po zawale.

0,2 - 1,1 mg% (3,42 - 20,6 µmol/l)

Norma bilirubina bezpośrednia (sprzężona): 0,1-0,3 mg% (1,7-5,1 µmol/l) 
Norma bilirubina pośrednia (wolna, niesprzężona): 0,2-0,7 mg% (3,4-12 µmol/l)

Norma dla noworodków: 50-165 U/I (j.m /l) 
Norma dla dzieci: 20-150 U/I (j.m /l) 
Norma dla dorosłych: 20-70 U/l (j.m /l)

Dla kobiet - 10-66 U/l (j.m /l) 
Dla mężczyzn - 18-100 U/l (j.m /l)

  • GGTP (Gammaglutamylotranspeptydaza)

Norma wynosi 6 - 28 U/l 
Podwyższenie wartości enzymu może świadczyć przede wszystkim o nadużywaniu alkoholu lub niedrożności dróg żółciowych.

Norma wynosi 120 - 240 U/l
Podwyższony poziom może oznaczać zapalenie wątroby, choroby dróg żółciowych, zapalenia mięśnia sercowego, stan po zawale lub chorobach nowotworowych.

  • ChE (cholinesteraza)

Norma: 1900-3800 U/l

  • HBs antygen

Norma: wynik ujemny

  • HCV przeciwciała

Norma: wynik ujemny

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 24.06.2016

Komentarze (1 - 10 z 44)
Arleta, 18.07.2016 11.49
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja także uważam że badania profilaktyczne są bardzo ważne. Nawet jeśli w chwili obecnej nie ma żadnych objawów. Uważam że odpowiednią profilaktyką jest wykonywanie badań genetycznych, dzięki nim można dowiedzieć się czy znajdujemy się w grupie ryzyka zachorowania na poważną chorobę. Takie badania ją obecnie coraz popularniejsze i widziałam że wykonują je na zdrowegeny. Dzięki takiej wiedzy specjalista może dobrać odpowiedniejsze działania mające na celu zmniejszenia ryzyka powstania nowotworu.
 
Konrad, 04.05.2016 22.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Konieczne powtórka wyników i szybka wizyta w szpitalu
 
Piotr, 04.05.2016 22.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Powtórka wyników. 2 tyg bez alkoholu. Wizyta u lekarza chorób wewn.
 
grzegorz, 19.02.2016 14.46
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam mam 31lat dzis odebralem wyniki i AST mam 103 a ALT 87 . to oznacza zapalenie watroby?
 
KO, 20.01.2016 22.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
...że prawdopodobnie żłopiesz alkohol litrami. Ten wkaźnik wskazuje na nałogowe picie alkoholu.
 
mynio, 09.01.2016 22.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 33 lata alt 15 ast30 ggpt27 od dwoch misiecy jestem abstynentem nie pije alkoholu i nie pale papierosow diety nietrzymam najwarzniejsze dla naszej watroby jest abstynencja alkoholowa
 
Michał, 04.01.2016 22.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dla wielu z powyższych oznaczeń nie ustalono standardowych przedziałów referencyjnych! Ze względu na to, że wartości referencyjne zależą od wielu czynników takich jak wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają RÓŻNE znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać przedział referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Jak można pisać tak nierzetelne artykuły? Tylko wprowadzacie ludzi w błąd.
 
ANDRZEJ, 27.12.2015 19.01
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mój wynik GGTP to 133, ALT to 398, AST to 31, CRP to 12,8 nie jestem absyntem, jadam różnie ! czy powinienem się martwić ?
 
jagusia, 25.11.2015 15.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moje AST to 80, w ubiegłym tygodniu odebrałam wyniki, Nie piję, nie palę, nie jem tłusto a wynik fatalny. Wczoraj miałam USG, które nic kompletnie nie wykazało.
 
ja, 09.11.2015 18.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
u kobiet dobrze napisane a u mężczyzn bzdura!!!!! żadne tylko 19 norma tylko nawet wg niektórych nieco wyżej jak dla kobiet ale ogólnie bardzo podobnie czyli max 40
 
następne »
strona 1 z 5
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

93788

Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP

Badanie CRP (tzw. białko ostrej fazy) to badanie wykonywane z krwi. Celem badania CRP jest...

więcej

82991

Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH) Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH)

TSH czyli oznaczenie poziomu tyreotropiny we krwi jest podstawowym badaniem, gdy chcemy sprawdzić,...

więcej

73689

Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che

Próby wątrobowe to badanie z krwi, które ma ocenić pracę wątroby. Jeśli próby wątrobowe mieszczą...

więcej

70810

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Nie usuwa się "pieprzyków", czyli znamion barwnikowych, laserem. Zmiany te po usunięciu powinny być zbadane histologicznie, co jest możliwe tylko po ich chirurgicznym wycięciu.

Nie wyklucza. Stężenie progesteronu jest wynikiem funkcji hormonalnej ciałka żółtego i nie ma nic wspólnego z drożnością jajowodów.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.