- Raport Najwyższej Izby Kontroli wskazuje, że z tradycyjnej hemodializy korzysta około 32 tysięcy polskich pacjentów
- Międzynarodowe wytyczne nefrologiczne pokazują, że chorzy między zabiegami zgłaszają średnio dziewięć różnych dolegliwości fizycznych
- W trakcie hemodializy niezbędne jest spożycie białka na poziomie 1,2 grama na kilogram masy ciała dziennie
Przewlekła choroba nerek w Polsce. Kto najczęściej wymaga dializoterapii?
Jeśli ty lub ktoś z twoich bliskich zaczyna dializoterapię, musicie wiedzieć, że nie jesteście w tej sytuacji osamotnieni. Według raportu Najwyższej Izby Kontroli w 2023 roku w stacjach dializ leczyło się ponad 33 tysiące Polaków. Większość chorych, bo aż 32 tysiące, korzystała z tradycyjnej hemodializy, a nieco ponad tysiąc osób było poddawanych dializie otrzewnowej.
Leczenie nerkozastępcze to proces, który wymaga całkowitej zmiany dotychczasowego rytmu życia i ogromnej dyscypliny. Raporty pokazują, że zachorowalność na przewlekłą chorobę nerek stale rośnie, dlatego odpowiednia opieka medyczna i domowa jest tak kluczowa. Zrozumienie istoty tego schorzenia to pierwszy krok, aby zyskać poczucie kontroli nad własnym leczeniem i ustabilizować codzienność.
Trudna codzienność. Jakie objawy zgłaszają pacjenci między dializami?
Jeśli jesteś pacjentem dializowanym, z pewnością doświadczasz wielu dolegliwości fizycznych, co jest całkowicie normalnym zjawiskiem przy tego typu leczeniu. Z międzynarodowych wytycznych nefrologicznych wynika, że chorzy zgłaszają średnio aż dziewięć różnych objawów, które negatywnie wpływają na ich codzienne funkcjonowanie. Niestety lekarze w stacjach dializ często skupiają się wyłącznie na parametrach medycznych, pomijając temat ogólnego samopoczucia.
Z tego powodu nie bój się mówić specjaliście o wszystkich swoich dolegliwościach, nawet jeśli uznajesz je za wstydliwe:
- silny ból
- przewlekłe zmęczenie
- uporczywy świąd skóry
- wypadanie włosów
- problemy ze snem
- stany lękowe
- dysfunkcje seksualne
- objawy depresyjne.
Pamiętaj, że symptomy te mogą mieć efekt domina, ponieważ nieleczona depresja często prowadzi do bezsenności, a brak snu potęguje odczuwanie bólu. Wiele z tych dolegliwości wynika bezpośrednio z samego procesu dializoterapii lub chorób współistniejących. Dlatego zawsze proś swój zespół medyczny o pomoc w łagodzeniu uciążliwych skutków ubocznych, aby realnie poprawić komfort swojego życia.
Dieta w dializoterapii. Ile białka i kalorii potrzebuje organizm?
Jako pacjent dializowany musisz rygorystycznie przestrzegać zaleceń żywieniowych, aby uniknąć groźnych powikłań i utrzymać odpowiednią masę ciała. Badania naukowe wskazują, że osoby przed sześćdziesiątym rokiem życia potrzebują około 35 kilokalorii na kilogram masy ciała dziennie, natomiast starszym chorym wystarczy od 30 do 35 kilokalorii. Bardzo ważna jest również podaż białka, która przy hemodializie powinna wynosić 1,2 grama na kilogram masy ciała każdego dnia.
Aby twój organizm dobrze znosił terapię nerkozastępczą, musisz pilnować również kluczowych minerałów we krwi:
- ograniczenie fosforu do 800-1000 miligramów dziennie przy zbyt wysokim stężeniu
- podaż potasu nieprzekraczająca od 2 do 4 gramów na dobę
- spożycie sodu na poziomie 2-3 gramów w przypadku hemodializy
Samodzielne układanie tak restrykcyjnego jadłospisu bywa niezwykle trudne, zwłaszcza na samym początku leczenia. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest skonsultowanie swoich wyników badań z doświadczonym dietetykiem klinicznym. Taki specjalista pomoże ci ułożyć smaczne posiłki, które będą w pełni bezpieczne dla twoich obciążonych nerek.
Jak mądrze wspierać bliskiego chorego na przewlekłą chorobę nerek?
Jeśli opiekujesz się członkiem rodziny poddawanym dializom, twoja rola w procesie leczenia jest absolutnie nieoceniona. Osoby wspierające nie tylko pomagają w zrozumieniu trudnych terminów medycznych, ale przede wszystkim dają choremu ogromne oparcie emocjonalne. Dobrym punktem wyjścia do mądrej pomocy jest otwarta rozmowa o codziennych potrzebach, lękach i osobistych preferencjach pacjenta.
Jako opiekun możesz znacząco odciążyć bliskiego w prostych, codziennych obowiązkach:
- planowanie z wyprzedzeniem odpowiedniego jadłospisu
- dokładne czytanie etykiet produktów spożywczych podczas zakupów
- prowadzenie notatek na temat tego, jakie jedzenie nasila objawy u chorego
- organizowanie bezpiecznego transportu do stacji dializ
Pomaganie w planowaniu posiłków to jedno z najważniejszych zadań, ponieważ codzienna dieta ma bezpośredni wpływ na skuteczność dializoterapii. Staraj się jednak nie wyręczać bliskiego we wszystkim, aby brutalnie nie odebrać mu poczucia samodzielności. Zawsze zachęcaj chorego do głośnego wyrażania własnego zdania, co pozytywnie wpłynie na jego psychikę i da mu poczucie sprawczości.
Organizacja leczenia. Jak przygotować dokumentację medyczną pacjenta?
Twoim zadaniem jako opiekuna jest również pomoc w zarządzaniu stroną logistyczną i formalną przewlekłej choroby nerek. Według ekspertów utrzymywanie porządku w dokumentacji medycznej skutecznie obniża poziom stresu i znacznie ułatwia kontrolowanie postępów leczenia. Kluczowe jest stworzenie szczegółowej listy przyjmowanych leków, która uwzględni dawki, pory podawania, nazwę lekarza przepisującego oraz konkretną aptekę.
Kiedy towarzyszysz bliskiemu w trakcie wizyt lekarskich, zawsze miej przy sobie aktualne kopie wyników badań laboratoryjnych oraz wykaz suplementów. Dzięki temu personel medyczny szybko oceni stan zdrowia pacjenta i będzie mógł błyskawicznie wdrożyć ewentualne zmiany w terapii. W trakcie samej konsultacji bądź rzecznikiem chorego i nie wahaj się zadawać lekarzom pytań, jeśli tylko cokolwiek budzi twój niepokój.
Zobacz galerię: Lista produktów, które szkodzą nerkom
11
Źródła:
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO)
- Curr Osteoporos Rep
- American Kidney Fund
- Najwyższa Izba Kontroli (NIK)
