- Ponad połowa z 20 tysięcy polskich pacjentów poddawanych hemodializie posiada wytworzoną przetokę tętniczo-żylną
- Ramię z dostępem naczyniowym nie może być uciskane ani obciążane ciężarami powyżej siedmiu kilogramów
- Specjaliści zalecają rytmiczne ściskanie miękkiej piłeczki w dłoni dla ułatwienia prawidłowego przepływu krwi
- Brak wyczuwalnego pulsu lub charakterystycznej wibracji w miejscu zespolenia wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej
Przetoka tętniczo-żylna do dializ. Ilu pacjentów w Polsce z nią żyje?
Hemodializa to zabieg ratujący życie, który wymaga stworzenia odpowiedniego dostępu naczyniowego, zwanego przetoką. Z danych za 2024 rok wynika, że w Polsce leczenie nerkozastępcze metodą hemodializy przechodzi ponad 20 tysięcy chorych. Aż 52 proc. z nich korzysta właśnie z wytworzonej chirurgicznie przetoki tętniczo-żylnej.
Posiadanie takiego dostępu naczyniowego jest całkowicie normalnym etapem leczenia i pozwala na bezpieczne podłączanie do sztucznej nerki. Jeśli właśnie przeszedłeś zabieg jej wytworzenia, musisz wiedzieć, że jej trwałość zależy w dużej mierze od twojego codziennego postępowania. Właściwa dbałość o ramię z przetoką znacząco zmniejsza ryzyko groźnych powikłań.
Jak dbać o ramię z przetoką dializacyjną? Codzienne zasady higieny
Bezpośrednio po operacji wytworzenia przetoki tętniczo-żylnej musisz utrzymywać miejsce nacięcia w całkowitej suchości przez dwie doby. Kiedy rana ulegnie zagojeniu, nie powinieneś jej namaczać ani mocno szorować, aby nie uszkodzić delikatnych tkanek. Po upływie tego czasu twoim obowiązkiem staje się codzienne mycie tego obszaru wodą z mydłem, a obowiązkowo robienie tego przed każdą sesją dializy.
Pielęgnacja skóry wokół dostępu naczyniowego wymaga ostrożności, dlatego nie nakładaj w tym miejscu żadnych kremów ani balsamów. Pamiętaj również, że ręka z przetoką nie może być uciskana, co oznacza rezygnację z obcisłych ubrań, zegarków i biżuterii na tej kończynie. Ważne jest także, abyś nie spał na tym ramieniu, ponieważ ciężar ciała zablokuje swobodny przepływ krwi.
Polecany artykuł:
Przetoka a aktywność fizyczna. Czego unikać i jak ćwiczyć rękę?
Ramię z przetoką dializacyjną może i powinno być używane w codziennym życiu, ale wymaga przestrzegania kilku rygorystycznych ograniczeń. Zdecydowanie unikaj czynności nadmiernie obciążających tę kończynę, takich jak mycie okien, praca w ogrodzie czy podnoszenie przedmiotów cięższych niż siedem kilogramów. Co bardzo ważne, wszelkie pobrania krwi oraz pomiary ciśnienia tętniczego zawsze wykonuj wyłącznie na drugiej, zdrowej ręce.
Prawidłowe krążenie jest kluczowe dla zachowania żywotności przetoki, dlatego twój lekarz może zalecić ci wykonywanie prostych ćwiczeń. Najbardziej polecaną metodą jest rytmiczne ściskanie w dłoni miękkiej piłeczki. Taka aktywność ułatwia prawidłowy przepływ krwi przez dostęp naczyniowy i skutecznie zapobiega tworzeniu się niebezpiecznych skrzepów.
Polecany artykuł:
Codzienne badanie przetoki do dializ. Jak sprawdzić, czy działa poprawnie?
Samodzielne kontrolowanie dostępu naczyniowego to nawyk, który powinieneś wypracować od pierwszych dni po operacji. Każdego dnia musisz sprawdzać, czy w miejscu zespolenia wyczuwalny jest charakterystyczny puls oraz wibracja nazywana potocznie mrukiem. To wyraźny sygnał, że krew płynie przez naczynia z odpowiednią siłą i objętością.
Do badania najlepiej przystępować rano, w spokojnych warunkach, delikatnie przykładając dłoń do miejsca zespolenia. Musisz przy tym bardzo uważać, aby w żaden sposób nie uderzyć ramienia z przetoką. Jeśli zauważysz, że wibracje całkowicie ustały lub dźwięk przepływu zmienił swój charakter, natychmiast skontaktuj się ze swoim ośrodkiem dializ.
Niepokojące objawy przy przetoce. Kiedy natychmiast wezwać pomoc?
Nawet przy idealnej pielęgnacji mogą pojawić się komplikacje, które wymagają szybkiej reakcji i fachowej pomocy medycznej. Rozwój infekcji z reguły zwiastuje zaczerwienienie, obrzęk, bolesność oraz wyraźne ocieplenie skóry w okolicy dostępu naczyniowego. Często towarzyszy temu gorączka powyżej 37,2 stopni Celsjusza, uciążliwe dreszcze oraz ogólne uczucie rozbicia.
Jeśli zauważysz u siebie którykolwiek z poniższych objawów alarmowych, natychmiast zadzwoń do lekarza prowadzącego lub udaj się na szpitalny oddział ratunkowy:
- krwawienie z miejsca wkłucia trwające nieprzerwanie dłużej niż 20 minut
- nagłe zblednięcie lub zasinienie palców dłoni po stronie przetoki
- pojawienie się bolesnych owrzodzeń na opuszkach palców
- uczucie mrowienia, drętwienia, osłabienia lub silnego chłodu w ramieniu
- nienaturalne opuchnięcie całej kończyny, na której znajduje się dostęp naczyniowy
- wyraźne obniżenie temperatury skóry wokół miejsca zespolenia.
Zobacz galerię: Lista produktów, które szkodzą nerkom
11
Źródła:
