- Ból stawów i kręgosłupa, czasem także obrzęk, to jedne z najczęstszych objawów pozajelitowych
- Na nogach mogą pojawić się bolesne, czerwone guzki albo głębokie owrzodzenia, które wymagają szybkiej konsultacji lekarskiej
- Nagłe zaczerwienienie oka, ból i nadwrażliwość na światło to sygnały, z którymi trzeba pilnie iść do okulisty
- U chorych ryzyko zakrzepicy jest ponad dwa razy wyższe niż u osób zdrowych
- Według pacjent.gov.pl gastrolog może wystawić skierowanie na konsultację u innych specjalistów
Choroba Crohna: objawy pozajelitowe
Choroba Lesniowskiego-Crohna to przewlekły stan zapalny, który może objąć każdy odcinek układu pokarmowego, od jamy ustnej po odbyt. Choć zwykle kojarzy się z bólami brzucha i biegunką, w praktyce może wpływać na cały organizm. Wiele osób zmagających się z tą chorobą ma też objawy pozajelitowe, które dotyczą innych narządów niż jelita.
Jak opisano w publikacjach dostępnych w serwisie academic.oup.com, objawy pozajelitowe można podzielić na kilka grup. Część wynika bezpośrednio z toczącego się stanu zapalnego, część jest związana z układem odpornościowym, a część może być działaniem niepożądanym leków. Świadomość, że dolegliwości stawów czy zmiany skórne mogą mieć związek z chorobą jelit, ułatwia szybsze rozpoznanie i dobranie leczenia.
Ból stawów i kręgosłupa w chorobie Crohna: kiedy może mieć związek z jelitami
Objawy ze strony układu ruchu należą do najczęstszych dolegliwości poza układem trawiennym. W chorobie Crohna może pojawić się ból stawów, nawet bez wyraźnego obrzęku. Takie dolegliwości często nasilają się w okresach zaostrzenia choroby.
Mayo Clinic opisuje kilka typowych postaci zajęcia układu mięśniowo-szkieletowego:
- artralgia, czyli ból stawów bez towarzyszącej opuchlizny
- zapalenie stawów, któremu towarzyszy ból, obrzęk i uczucie ciepła w danym miejscu
- ból bioder oraz pleców, który może wynikać z zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Takie objawy warto omówić nie tylko z gastrologiem, ale też z reumatologiem. Chodzi o dobranie leczenia, które będzie skuteczne i jednocześnie bezpieczne dla przewodu pokarmowego.
Zmiany skórne w chorobie Crohna: rumień guzowaty i pioderma zgorzelinowa
Skóra może reagować na stan zapalny toczący się w organizmie. U pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit zdarzają się zmiany, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą się z chorobą przewodu pokarmowego. Najczęściej dotyczą kończyn i bywają bolesne, przez co utrudniają codzienne funkcjonowanie.
W publikacji dostępnej w bazie NCBI Bookshelf jako typowe zmiany skórne wymieniono rumień guzowaty i piodermę zgorzelinową. Rumień to czerwone lub fioletowe, uniesione guzki o średnicy 1 do 5 cm, zwykle na przedniej części podudzi. Pioderma może zacząć się od małej krosty, która szybko przechodzi w głębokie, bolesne owrzodzenie, dlatego te zmiany trzeba jak najszybciej pokazać lekarzowi prowadzącemu.
Objawy oczne w chorobie Crohna: kiedy potrzebna jest pilna wizyta u okulisty
Choroba Crohna może wpływać także na oczy. Takie objawy łatwo pomylić ze zmęczeniem albo alergią, ale ich ignorowanie może skończyć się powikłaniami. Jeśli pojawi się nagłe pogorszenie widzenia lub silne zaczerwienienie oka, potrzebna jest pilna wizyta u okulisty.
W artykule w PubMed Central o manifestacjach ocznych w chorobach jelit wymieniono m.in. takie sygnały ostrzegawcze:
- ostre zaczerwienienie jednego lub obu oczu
- uczucie ciała obcego pod powieką oraz pieczenie
- nadwrażliwość na światło i łzawienie
- silny ból oka, który nasila się przy dotyku
- pogorszenie ostrości wzroku lub zmętnienie rogówki
- ból głowy towarzyszący problemom z widzeniem
Niektóre z tych stanów, na przykład zapalenie twardówki lub błony naczyniowej, wymagają specjalistycznego leczenia przeciwzapalnego. Szybka konsultacja okulistyczna zmniejsza ryzyko trwałego uszkodzenia wzroku.
Zakrzepica w chorobie Crohna i skierowania w NFZ: co warto wiedzieć
U chorych na chorobę Crohna ryzyko zakrzepicy jest podwyższone. Jak podsumowano w materiałach przytoczonych na academic.oup.com, zdarzenia zakrzepowe u pacjentów z zapaleniami jelit występują ponad dwa razy częściej niż u osób zdrowych. Warto zgłaszać lekarzowi niepokojące objawy, takie jak ból lub obrzęk nogi, bo mogą wymagać szybkiej oceny.
W polskim systemie ochrony zdrowia leczenie objawów pozajelitowych zwykle wymaga współpracy kilku specjalistów. Jak wyjaśnia pacjent.gov.pl, gastrolog prowadzący chorobę Crohna może wystawić skierowanie na konsultacje, na przykład do okulisty, reumatologa lub dermatologa, a dalsze wizyty kontrolne w danej poradni odbywają się już bez każdorazowego wracania po nowe skierowanie do lekarza rodzinnego. Pomaga też dzienniczek objawów, bo ułatwia lekarzowi powiązanie dolegliwości z różnych układów z chorobą podstawową.
10
Źródła:
