Sprawność stawów ma kluczowe znaczenie dla codziennego funkcjonowania. Gdy pojawiają się ból, ograniczenie ruchu lub uczucie sztywności, wykonywanie nawet prostych czynności może stać się trudne. Jedną z przyczyn takich dolegliwości bywa zapalenie stawów.
Zapalenie stawów objawy – kiedy ból i sztywność stawów mogą oznaczać stan zapalny
Dr David Kruse, specjalista medycyny sportowej w Cedars-Sinai Orthopaedics w Los Angeles, wyjaśnia, że stan zapalny w obrębie stawów może wynikać z różnych chorób i procesów zachodzących w organizmie. „Zapalenie stawów może wynikać z wielu chorób podstawowych, zarówno ostrych, jak i przewlekłych”. W przypadku nagłego pojawienia się dolegliwości częstą przyczyną jest uraz tkanek otaczających staw. W takiej sytuacji układ odpornościowy uruchamia proces naprawczy. „Najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia jest proces zwyrodnieniowy stawu” – powiedział dr David Kruse.
Wczesne objawy zapalenia stawów – sześć sygnałów wskazujących na stan zapalny
Stan zapalny w obrębie stawów często daje charakterystyczne objawy. Lekarze wskazują sześć najczęstszych sygnałów zapalenia stawów: ból, obrzęk, zaczerwienienie, uczucie ciepła w stawie, sztywność oraz trudności w poruszaniu stawem. Dr Gbolahan Okubadejo, chirurg i dyrektor The Institute for Comprehensive Spine Care w New Jersey, podkreśla, że objawy mogą wyglądać inaczej w zależności od miejsca występowania zapalenia. „Małe stawy, takie jak stawy palców, mogą wykazywać bardziej widoczny obrzęk i zaczerwienienie, natomiast większe i głębiej położone stawy, takie jak biodro, mogą powodować znaczny ból przy mniejszych zmianach widocznych na zewnątrz” – wyjaśnił. Stawy przenoszące ciężar ciała, takie jak kolana, często powodują ból i sztywność podczas ruchu. Objawy mogą nasilać się w trakcie chodzenia, wstawania lub dłuższego stania.
Stan zapalny stawów przyczyny – choroby, dieta i przeciążenie
Stan zapalny w stawach może pojawiać się z różnych powodów. Dr Gbolahan Okubadejo wskazuje, że do czynników sprzyjających zapaleniu należą dieta bogata w cukier i wysoko przetworzoną żywność, infekcje bakteryjne lub wirusowe, otyłość oraz przeciążenia wynikające z powtarzalnych ruchów. Wśród chorób związanych z zapaleniem stawów wymienia się między innymi dnę moczanową oraz reumatoidalne zapalenie stawów. Druga z tych chorób należy do schorzeń autoimmunologicznych i może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego w wielu stawach jednocześnie. Przyczyna zapalenia ma wpływ na to, czy objawy pojawiają się w jednym stawie czy w kilku jednocześnie. Dr David Kruse wyjaśnia, że jeśli zapalenie wynika z procesu zwyrodnieniowego ograniczonego do jednego stawu, objawy mogą dotyczyć wyłącznie tej okolicy. W przypadku chorób ogólnoustrojowych sytuacja może wyglądać inaczej. „Infekcje lub dna moczanowa mogą rozpocząć się w jednym stawie, ale mogą się rozprzestrzeniać” – twierdzi ekspert.
Jak zmniejszyć stan zapalny stawów i złagodzić objawy bólu
Lekarze podkreślają, że w przypadku utrzymujących się objawów zapalenia stawów warto skonsultować się z lekarzem. „Bezpieczne, odpowiednie i skuteczne leczenie zależy od ustalenia przyczyny zapalenia” – mówi dr Kruse. Istnieją jednak działania, które mogą pomóc w łagodzeniu objawów. Jedną z metod jest stosowanie zimnych lub ciepłych okładów. Dr Gbolahan Okubadejo wyjaśnia, że zimno może zmniejszyć obrzęk i złagodzić ból, natomiast ciepło pomaga rozluźnić mięśnie wokół stawu. Okłady zaleca się stosować przez około 15–20 minut.
W łagodzeniu objawów mogą być także stosowane miejscowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe w postaci żeli lub kremów. Według Cleveland Clinic należą do nich preparaty zawierające między innymi diklofenak, kapsaicynę lub mentol. Lekarze zwracają także uwagę na znaczenie odpoczynku dla przeciążonych stawów. Warto ograniczyć aktywności wywołujące ból, takie jak podnoszenie ciężarów lub intensywne ruchy o dużym obciążeniu. Jednocześnie dopuszczalne są lekkie ruchy, na przykład delikatne rozciąganie.
Istotnym elementem jest także prawidłowa postawa ciała. Dr Gbolahan Okubadejo wyjaśnia, że nieprawidłowa postawa podczas siedzenia lub stania może zwiększać nacisk na stawy przenoszące ciężar ciała, takie jak biodra i kolana. Zwracanie uwagi na sposób poruszania się i utrzymywanie właściwej postawy może zmniejszyć obciążenie stawów i ograniczyć dolegliwości bólowe.
