Rak jelita grubego od lat należy do najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych na świecie. W ostatnich latach uwagę lekarzy zwraca rosnąca liczba zachorowań wśród osób młodszych niż 50 lat. W wielu przypadkach diagnoza pojawia się dopiero w późniejszym stadium choroby, ponieważ standardowe badania przesiewowe rozpoczynają się zwykle dopiero w wieku 45 lat.
Rak jelita grubego u młodych osób – dlaczego liczba zachorowań rośnie
Na temat tego zjawiska wypowiedział się dr Sohaib Imtiaz, dyrektor medyczny People Inc. Health Group W rozmowie dotyczącej profilaktyki nowotworów jelita grubego zwrócił uwagę na zmiany w sposobie odżywiania oraz stylu życia. „Wiemy, że liczba przypadków raka jelita grubego rośnie wśród młodych ludzi, ale trudniejsze pytanie brzmi: dlaczego?” – powiedział. Lekarz wskazał, że jednoznaczna odpowiedź nie jest jeszcze znana. Wśród hipotez pojawiają się jednak czynniki związane z dietą, wzrostem spożycia żywności wysokoprzetworzonej oraz zmianami w mikrobiomie jelitowym.
Mikrobiom jelitowy a rak jelita grubego i wpływ diety
Coraz więcej badań koncentruje się na roli mikrobioty jelitowej w zdrowiu człowieka. Dr Sohaib Imtiaz zwrócił uwagę, że zmiany w składzie bakterii jelitowych mogą wpływać na funkcjonowanie układu pokarmowego i procesy zapalne. „Ultra-przetworzona żywność jest wszędzie. Staje się coraz większą częścią naszej diety. Spożywamy też więcej czerwonego i przetworzonego mięsa, które są powiązane z rakiem jelita grubego” – wyjaśnił. Zmiany w sposobie odżywiania mogą wpływać na mikrobiom jelitowy. Gdy jego równowaga zostaje zaburzona, częściej pojawiają się problemy trawienne oraz przewlekłe stany zapalne w jelitach. Niektóre bakterie jelitowe mogą prowadzić do uszkodzeń DNA i osłabienia bariery jelitowej. Mikrobiom odgrywa także rolę w produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które wspierają zdrowie jelita grubego. Jeśli skład bakterii jelitowych ulega zmianie, organizm może produkować ich mniej, co ogranicza naturalną ochronę jelit.
Rak jelita grubego – czynniki ryzyka związane ze stylem życia
Eksperci wskazują, że ryzyko raka jelita grubego wiąże się z wieloma czynnikami związanymi ze stylem życia. Do najważniejszych należą brak aktywności fizycznej, nadwaga, dieta bogata w wysoko przetworzoną żywność oraz częste spożywanie czerwonego i przetworzonego mięsa. Dr Sohaib Imtiaz podkreśla, że choć nie wszystkie przypadki nowotworów można przewidzieć lub im zapobiec, istnieją działania, które mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania. Regularna aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz dieta bogata w błonnik należą do najczęściej wskazywanych elementów profilaktyki. Ekspert zwraca uwagę, że osoby dorosłe powinny podejmować aktywność fizyczną przez 150–300 minut tygodniowo. Warto także ograniczyć spożycie czerwonego i przetworzonego mięsa do mniej niż dwóch porcji tygodniowo oraz zwiększyć ilość błonnika w codziennej diecie. Zalecana dzienna ilość wynosi około 30–38 gramów dla mężczyzn oraz 21–25 gramów dla kobiet. Istotne znaczenie ma również unikanie palenia tytoniu oraz ograniczenie spożycia alkoholu. W niektórych badaniach analizowano także rolę witaminy D w profilaktyce raka jelita grubego.
Kiedy zrobić badania przesiewowe raka jelita grubego
Badania przesiewowe są jednym z najważniejszych elementów profilaktyki nowotworów jelita grubego. W większości systemów ochrony zdrowia zaleca się rozpoczęcie regularnych badań w wieku 45 lat u osób z przeciętnym ryzykiem zachorowania. Standardową metodą diagnostyczną pozostaje kolonoskopia wykonywana co 10 lat. W przypadku osób, które mają w rodzinie bliskiego krewnego chorego na raka jelita grubego, zalecenia mogą być inne. Dr Sohaib Imtiaz wyjaśnia, że w takich sytuacjach badania powinny rozpocząć się wcześniej. Kolonoskopia uznawana jest za badanie inwazyjne, dlatego część osób odkłada ją w czasie. Dostępne są także testy przesiewowe oparte na badaniu krwi lub próbek kału. Mogą one wykrywać nieprawidłowości wskazujące na ryzyko choroby. Jeśli wynik takiego testu jest niepokojący, kolejnym krokiem diagnostycznym jest jednak zwykle kolonoskopia.
P
Polecany artykuł:
