- Szpiczak plazmocytowy to nowotwór szpiku, który przyspiesza niszczenie kości i zaburza ich odbudowę
- Ból pleców, który nasila się przy ruchu i nie ustępuje po odpoczynku, bywa sygnałem złamań kompresyjnych kręgów
- Do tak zwanych czerwonych flag należą między innymi gorączka, częste infekcje oraz osłabienie siły w rękach lub nogach
- Według zaleceń Polskiej Grupy Szpiczakowej w 2022 roku w Polsce odnotowano blisko 2000 nowych zachorowań
Szpiczak plazmocytowy: co to jest i dlaczego może powodować ból kręgosłupa?
Szpiczak plazmocytowy, nazywany też szpiczakiem mnogim, to nowotwór szpiku kostnego. W jego przebiegu nasilają się procesy, które prowadzą do niszczenia kości. W efekcie kości ulegają osłabieniu, a ból pleców bywa jednym z częstszych sygnałów choroby.
National Cancer Institute podaje, że ból kręgosłupa w szpiczaku wynika ze zniszczenia struktury kręgów. Może to prowadzić do tak zwanych złamań kompresyjnych, gdy osłabiony kręg zapada się pod ciężarem ciała. Objawy mogą przypominać zmiany zwyrodnieniowe albo potocznie nazywane „korzonki”, co bywa powodem opóźnionej diagnozy.
Ból kręgosłupa w szpiczaku: czym różni się od przeciążenia?
Ból pleców może mieć wiele przyczyn, ale w szpiczaku często ma inny przebieg niż ból po przemęczeniu. Zwykle dotyczy kręgosłupa i żeber oraz nasila się przy ruchu lub podnoszeniu przedmiotów. Niepokojący jest zwłaszcza ból, który nie ustępuje po odpoczynku i z czasem staje się coraz bardziej uciążliwy.
Kolejnym sygnałem może być nietypowa kruchość kości. Jeśli dochodzi do złamania przy błahej czynności, na przykład podczas schylania się, to wyraźny sygnał, że kości są osłabione. National Cancer Institute podaje, że ból pleców związany ze zmianami nowotworowymi w kręgosłupie może najlepiej reagować na chemioterapię, ponieważ leczenie hamuje postęp choroby w kościach.
Czerwone flagi przy bólu pleców: kiedy zgłosić się do lekarza?
Lekarze używają określenia „czerwone flagi” na objawy, które przy bólu pleców wymagają szybkiej konsultacji. Gdy do bólu kręgosłupa dochodzą inne dolegliwości, przyczyną nie musi być zwykłe przeciążenie. National Cancer Institute zaleca pilny kontakt z lekarzem, jeśli pojawiają się:
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- częste i nawracające infekcje dróg oddechowych
- łatwe pojawianie się siniaków lub nietypowe krwawienia
- problemy z oddychaniem i duszności
- wyraźne osłabienie siły w rękach lub nogach
- uczucie ciągłego, przytłaczającego zmęczenia
Szpiczak może wpływać na cały organizm, osłabiając nie tylko kości, ale też układ odpornościowy. Dlatego mogą pojawiać się objawy ogólne, a nie wyłącznie ból „krzyża”. Warto zwracać uwagę na współwystępowanie dolegliwości, na przykład nawracających infekcji i bólu pleców.
Szpiczak w Polsce: ile było nowych zachorowań i zgonów w 2022 roku?
Zaleceń Polskiej Grupy Szpiczakowej wskazują, że w 2022 roku w Polsce odnotowano blisko 2000 nowych zachorowań na szpiczaka. W tej grupie było 1029 kobiet i 957 mężczyzn. Dane sugerują, że choroba dotyczy obu płci w podobnym stopniu.
Szpiczak nadal wiąże się z wysoką śmiertelnością, co bywa skutkiem późnego rozpoznania. W 2022 roku z powodu tego nowotworu zmarło w Polsce 1311 osób. Eksperci przygotowujący zalecenia na 2025 rok podkreślają znaczenie szybkiej diagnostyki i tego, że ból kręgosłupa nie zawsze wynika z wieku.
Podejrzenie szpiczaka: jakie badania krwi, moczu i obrazowe są wykonywane?
Przy uporczywym bólu kręgosłupa warto wiedzieć, jakie badania mogą pomóc wykluczyć lub potwierdzić szpiczaka. Diagnostyka zwykle zaczyna się od badań, które można wykonać w podstawowej opiece zdrowotnej. PubMed Central opisuje w podstawowej ocenie m.in. morfologię krwi, badanie ogólne moczu oraz oznaczenie poziomu wapnia we krwi.
Gdy pojawia się podejrzenie szpiczaka, lekarz zleca bardziej szczegółowe badania. Najczęściej są to:
- elektroforeza białek w surowicy krwi i w moczu
- oznaczenie wolnych łańcuchów lekkich
- prześwietlenia (RTG) bolących miejsc
- badania obrazowe takie jak tomografia komputerowa (TK) lub PET-CT
- biopsja i analiza szpiku kostnego
Wczesne wykonanie badań ułatwia szybkie rozpoczęcie leczenia i ma duże znaczenie dla jakości życia. Skuteczne leczenie może zmniejszać ból i ograniczać ryzyko złamań kręgosłupa.
Ból kręgosłupa ponad 2 tygodnie: kiedy iść do lekarza rodzinnego?
Jeśli ból kręgosłupa nie ustępuje po dwóch tygodniach mimo maści lub leków bez recepty, warto skonsultować się z lekarzem. Dobrym krokiem jest wizyta u lekarza rodzinnego i prośba o podstawowe badania krwi oraz moczu. Badanie ogólne moczu i morfologia krwi mogą dać pierwsze wskazówki, które ułatwią lekarzowi decyzję o dalszej diagnostyce.
7
Źródła:
