- Według WHO nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu, która nie niosłaby ryzyka zachorowania na nowotwór
- Toksyczny aldehyd octowy powstający podczas trawienia etanolu niszczy kod genetyczny oraz białka w ludzkich komórkach
- Każdy dodatkowy napój alkoholowy wypijany dziennie podnosi prawdopodobieństwo wystąpienia raka piersi o 7 proc
- W 2022 roku w Polsce odnotowano około 8700 nowych przypadków raka powiązanych bezpośrednio z piciem alkoholu
Czy istnieje bezpieczna dawka alkoholu? Co mówi WHO o ryzyku raka
Często pojawia się pytanie, czy lampka wina albo piwo do kolacji mogą mieć znaczenie dla zdrowia. Według World Health Organization (WHO) nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu, jeśli chodzi o ryzyko nowotworów. Każda ilość etanolu wiąże się z ryzykiem, a im częściej pijesz, tym ono rośnie.
Ryzyko nie zależy od tego, czy pijesz wino, piwo czy mocniejsze alkohole. Liczy się etanol, czyli toksyczna dla komórek substancja zawarta w każdym napoju alkoholowym. Wzrost ryzyka może być różny w zależności od typu nowotworu, ale badania wskazują, że zaczyna się on już od pierwszej dawki.
Dlaczego alkohol zwiększa ryzyko raka? Chodzi o aldehyd octowy
Kluczowe jest to, jak organizm metabolizuje alkohol. Podczas rozkładu etanolu powstaje aldehyd octowy. Według National Cancer Institute to silna toksyna, która uszkadza DNA komórek oraz ważne białka.
Ten proces zachodzi głównie w wątrobie, ale dowody wskazują, że aldehyd octowy może powstawać także w jamie ustnej. Wpływ mogą mieć bakterie naturalnie obecne w ustach, czyli mikrobiom. Uszkodzone komórki mogą wtedy dzielić się niekontrolowanie, co sprzyja rozwojowi guza.
Alkohol a rak piersi. O ile rośnie ryzyko przy codziennym piciu
W przypadku raka piersi ryzyko rośnie nawet przy niewielkich ilościach alkoholu. Z danych National Cancer Institute wynika, że każdy dodatkowy napój alkoholowy wypijany dziennie zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania o około 7 proc. Ten efekt bywa widoczny już przy małych dawkach.
Dane World Health Organization (WHO) Regional Office for Europe pokazują, że problem dotyczy także osób pijących umiarkowanie. W 2020 roku niemal jedna trzecia przypadków raka piersi przypisywanego alkoholowi w tym regionie dotyczyła kobiet pijących umiarkowanie. Chodziło o osoby, które piły nie więcej niż 1 lub 2 napoje alkoholowe dziennie, czyli ilość często uznawaną za bezpieczną.
Nowotwory związane z alkoholem w Polsce. Ile przypadków odnotowano w 2022 roku
Z danych IARC Global Cancer Observatory wynika, że w 2022 roku w Polsce odnotowano około 8700 nowych przypadków raka przypisywanych spożywaniu alkoholu. Dotyczy to kobiet i mężczyzn, w różnych grupach wiekowych. To pokazuje, że problem nie ogranicza się do jednej grupy.
Według przytoczonych danych alkohol odpowiada za 4,3 proc. wszystkich zachorowań na nowotwory w Polsce. W praktyce przekłada się to na tysiące przypadków rocznie. Najczęściej są to nowotwory jamy ustnej, gardła, przełyku, wątroby oraz rak piersi u kobiet.
Jak ograniczyć alkohol, żeby zmniejszyć ryzyko raka? Proste kroki na co dzień
Skoro każda ilość alkoholu ma znaczenie, najkorzystniejsze dla zdrowia jest nie pić wcale albo ograniczyć alkohol do minimum. Jeśli nie chcesz rezygnować od razu, zacznij od małych zmian i obserwuj, jak reaguje organizm. Zasada jest prosta: im mniej alkoholu w skali życia, tym niższe ryzyko zmian nowotworowych.
Poniżej znajdziesz proste kroki, które pomagają ograniczyć alkohol i obniżyć ryzyko:
- wyznaczaj sobie w tygodniu kilka dni całkowicie wolnych od alkoholu
- podczas spotkań towarzyskich wybieraj alternatywy, takie jak woda z owocami lub piwa bezalkoholowe (0,0 proc.)
- nie pij alkoholu w celu ugaszenia pragnienia, zawsze najpierw sięgaj po szklankę wody
- zwracaj uwagę na objawy wysyłane przez ciało, takie jak długotrwała chrypka, zmiany w jamie ustnej czy nietypowe zgrubienia, i konsultuj je z lekarzem
Świadome ograniczanie alkoholu to jedna z najskuteczniejszych form profilaktyki nowotworów, na którą masz wpływ na co dzień. Każdy dzień bez alkoholu zmniejsza łączną ekspozycję na etanol i jego toksyczne metabolity.
8
Źródła:
