- Najczęstszymi wczesnymi sygnałami choroby są narastająca duszność wysiłkowa oraz uporczywy i suchy kaszel
- Według statystyk na idiopatyczne zwłóknienie płuc w Polsce zapada średnio 5 na 100 000 osób
- Lekarz może odróżnić zwłóknienie od astmy dzięki charakterystycznym dźwiękom, drobnym rzężeniom słyszalnym podczas wdechu
- Do głównych czynników ryzyka należą pył krzemionkowy, włókna azbestu, zanieczyszczenia powietrza oraz dym tytoniowy
Co to jest zwłóknienie płuc i na czym polega bliznowacenie tkanki płucnej?
Zwłóknienie płuc to stan, w którym tkanka płucna ulega uszkodzeniu i stopniowo się zabliźnia. Zgrubiała i sztywna tkanka utrudnia prawidłową pracę płuc. W miarę postępu choroby do krwiobiegu trafia coraz mniej tlenu.
Można to porównać do gąbki, która z czasem traci elastyczność i twardnieje. Zmiany są zazwyczaj nieodwracalne, ale wczesne rozpoznanie pozwala szybciej rozpocząć leczenie. Według danych opublikowanych w International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health w Polsce na idiopatyczne zwłóknienie płuc choruje średnio 5 na 100 000 osób.
Objawy zwłóknienia płuc: duszność i suchy kaszel
Jednym z najczęstszych wczesnych objawów jest narastająca duszność. Na początku pojawia się zwykle podczas większego wysiłku, na przykład przy wchodzeniu po schodach lub szybkim spacerze. Z czasem może występować także w spoczynku.
Drugim typowym sygnałem jest uporczywy, suchy kaszel, który nie ustępuje i z tygodnia na tydzień staje się bardziej męczący. National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI) wskazuje, że połączenie duszności i suchego kaszlu jest ważne w rozpoznawaniu choroby. Jeśli takie objawy utrzymują się u ciebie lub u kogoś bliskiego, skonsultuj je z lekarzem.
Zwłóknienie płuc a astma i POChP: jak je odróżnić po objawach i osłuchiwaniu?
Wiele chorób układu oddechowego daje podobne dolegliwości, dlatego rozpoznanie bywa trudne. Pomocne mogą być dźwięki słyszane podczas osłuchiwania stetoskopem. Przy zwłóknieniu płuc typowe są drobne rzężenia pojawiające się podczas wdechu.
W astmie i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) częściej słychać świsty, bo drogi oddechowe bywają zwężone. Badania opublikowane w BMC Pulmonary Medicine podkreślają, że różnice w odgłosach oddechowych pomagają odróżnić zwłóknienie od chorób o podłożu obturacyjnym.
Czynniki ryzyka zwłóknienia płuc: praca, pyły i dym tytoniowy
Zwłóknienie płuc częściej dotyczy osób w średnim i starszym wieku, ale lista czynników ryzyka jest szersza. Duże znaczenie ma praca i długotrwały kontakt z substancjami drażniącymi lub szkodliwymi dla płuc. Mayo Clinic wymienia jako szczególnie niebezpieczne:
- pył krzemionkowy
- włókna azbestu
- pyły twardych metali
- zanieczyszczenia powietrza
- dym tytoniowy
Ryzyko mogą zwiększać także inne czynniki, w tym uwarunkowania genetyczne, przebyta radioterapia oraz stosowanie niektórych leków przeciwnowotworowych. Badany jest również wpływ refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD). Może on zwiększać ryzyko albo przyspieszać pogarszanie się stanu chorego.
Diagnostyka zwłóknienia płuc: wywiad, osłuchiwanie, RTG i HRCT
Przy podejrzeniu zwłóknienia płuc zwykle zaczyna się od dokładnego wywiadu o stanie zdrowia i warunkach pracy. Ważne jest też osłuchiwanie płuc, aby sprawdzić, czy słychać opisane wcześniej rzężenia. Następnie wykonuje się badania obrazowe, najczęściej RTG klatki piersiowej oraz tomografię komputerową wysokiej rozdzielczości (HRCT).
Aby ocenić wydolność płuc, wykonuje się testy czynnościowe, w tym spirometrię. W diagnostyce bywa pomocny także test marszu sześciominutowego, podczas którego ocenia się poziom dotlenienia organizmu przy wysiłku. Jeśli suchy kaszel i duszność utrzymują się dłużej niż kilka tygodni, nie warto czekać na ich samoistne ustąpienie i należy skonsultować się ze specjalistą chorób płuc.
6 chorób, które niszczą płuca. Jak im zapobiegać GALERIA
7
Źródła:
