Nerki usuwają z organizmu zbędne produkty przemiany materii, uczestniczą w regulowaniu ciśnienia krwi i pomagają utrzymywać kości w dobrym stanie. Jednym z ich zadań jest również kontrolowanie stężenia sodu, który dostaje się do organizmu wraz z jedzeniem, a następnie jest wydalany z moczem i potem.
Nadmiar soli a nerki. Codzienna dieta może zaburzać ważną równowagę
Regularne spożywanie zbyt dużych ilości soli utrudnia zachowanie tej równowagi i może sprzyjać rozwojowi nadciśnienia oraz innych problemów zdrowotnych. W części badań zauważono, że osoby deklarujące częste dosalanie potraw częściej chorowały na przewlekłą chorobę nerek. Ograniczenie sodu nie sprowadza się jedynie do odstawienia solniczki. Duże ilości soli mogą znajdować się w daniach restauracyjnych i na wynos, chipsach, gotowych posiłkach, zupach w puszkach oraz przetworzonych wędlinach. Lepszym wyborem są świeże produkty, a także warzywa i owoce mrożone lub konserwowane bez dodatku soli i sosów. Przy zakupach warto sprawdzać zawartość sodu na etykietach, natomiast podczas gotowania częściej korzystać z ziół i przypraw. Osoby potrzebujące pomocy w zmianie diety mogą zapytać pracownika ochrony zdrowia o skierowanie do dyplomowanego dietetyka.
Odwodnienie a nerki. Zbyt mała ilość płynów utrudnia ich pracę
Do prawidłowego funkcjonowania nerki potrzebują odpowiedniej ilości wody. Poważne odwodnienie może prowadzić do zwężenia naczyń krwionośnych, przez co krew nie dostarcza do nerek wystarczającej ilości składników odżywczych. Utrzymywanie się takiego stanu może z czasem doprowadzić do uszkodzenia narządu. Zapotrzebowanie na płyny u osób, które nie chorują na nerki, zależy między innymi od wieku, masy ciała, poziomu aktywności oraz stanu zdrowia. Źródłem nawodnienia nie musi być wyłącznie zwykła woda. Płynów dostarczają również mleko krowie i napoje roślinne, niesłodzone soki owocowe oraz żywność, zwłaszcza świeże owoce i warzywa. Zalecane jest natomiast ograniczenie lub wyeliminowanie napojów o dużej zawartości cukru. Inne zasady mogą obowiązywać osoby z chorobami nerek oraz pacjentów poddawanych dializom, ponieważ w ich przypadku konieczne bywa ograniczenie ilości przyjmowanych płynów. Bezpieczna objętość powinna zostać ustalona indywidualnie przez osobę prowadzącą leczenie.
Niedobór snu, alkohol i papierosy mogą zwiększać ryzyko choroby nerek
Prawidłowa długość i jakość snu są istotne dla funkcjonowania nerek. Wyniki badań wskazują na związek między niską jakością snu, trudnościami z zasypianiem, obturacyjnym bezdechem sennym a większym ryzykiem przewlekłej choroby nerek i szybszym pogarszaniem się ich pracy. Pomocne może być zachowanie stałych godzin snu oraz przygotowanie sypialni w taki sposób, aby była wygodna, ciemna i pozbawiona urządzeń elektronicznych. Jeżeli te działania nie przynoszą poprawy, przyczynę problemów powinien ocenić pracownik ochrony zdrowia. Nerkom może szkodzić również nadmierne spożywanie alkoholu. Alkohol zaburza gospodarkę wodną organizmu, sprzyja odwodnieniu i może podnosić ciśnienie krwi, które jest jednym z czynników związanych z chorobami nerek. Uszkodzenie wątroby powodowane przez alkohol dodatkowo zwiększa obciążenie nerek. Ilość alkoholu wywołująca najmniej skutków zależy między innymi od wieku, chorób współistniejących i przyjmowanych leków. Kolejnym istotnym czynnikiem jest palenie papierosów, uznawane za czynnik ryzyka choroby nerek, raka nerki oraz niewydolności nerek. Zagrożenie rośnie przy wieloletnim paleniu, a także u osób z cukrzycą typu 2 lub wysokim ciśnieniem. Dym tytoniowy uszkadza naczynia, zwiększa ciśnienie i ogranicza przepływ krwi przez nerki. Zaprzestanie palenia może poprawić zarówno stan nerek, jak i ogólny stan zdrowia, a w zerwaniu z nałogiem mogą pomóc leki, poradnictwo i lokalne programy wsparcia.
Leki przeciwbólowe a nerki. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy NLPZ
Niesteroidowe leki przeciwzapalne, określane skrótem NLPZ, są często stosowane w leczeniu bólu i obrzęków. Należy do nich między innymi ibuprofen. Substancje z tej grupy mogą znajdować się także w dostępnych bez recepty preparatach na kaszel, przeziębienie i grypę. Ich stosowanie może przyczyniać się do problemów z nerkami, szczególnie u osób z określonymi chorobami, przyjmujących niektóre leki, stosujących wysokie dawki lub sięgających po NLPZ przez dłuższy czas. Pacjentom z przewlekłą chorobą nerek zazwyczaj zaleca się unikanie takich środków. Osoby mające problemy z nerkami lub obawiające się o ich stan powinny ustalić z pracownikiem ochrony zdrowia, czy bezpieczniejszą opcją może być paracetamol albo miejscowy lek z grupy NLPZ, taki jak żel z diklofenakiem. Ogólna zasada dotycząca tej grupy leków zakłada stosowanie możliwie najmniejszej dawki przez możliwie najkrótszy czas. Zalecenia odnoszące się do diety, nawodnienia i przyjmowanych preparatów powinny być dostosowane indywidualnie, zwłaszcza u osób ze zdiagnozowaną przewlekłą chorobą nerek.
Polecany artykuł:
