- Leki z grupy NLPZ hamują wydzielanie ochronnego śluzu, co wystawia żołądek na drażniące działanie kwasów
- Największe ryzyko podrażnień niosą popularne substancje przeciwzapalne, w tym ibuprofen, naproksen, diklofenak oraz aspiryna
- Prawdopodobieństwo uszkodzenia śluzówki rośnie przy łączeniu leków z alkoholem lub przy zakażeniu bakterią Helicobacter pylori
- Według serwisu MedlinePlus smoliste stolce lub krwawe wymioty wymagają natychmiastowego wezwania pomocy medycznej
- Przyjmowanie tabletek po posiłku i popijanie ich pełną szklanką wody istotnie zmniejsza ryzyko pieczenia
Dlaczego po ibuprofenie lub aspirynie piecze w żołądku?
Pieczenie w nadbrzuszu po tabletce przeciwbólowej zwykle oznacza podrażnienie błony śluzowej żołądka. Taki stan bywa opisywany jako dyspepsja albo polekowe zapalenie żołądka. Jak podaje NCBI Bookshelf, część leków hamuje wytwarzanie prostaglandyn, czyli związków, które wspierają produkcję ochronnego śluzu oddzielającego ścianę żołądka od kwasu.
Gdy spada poziom prostaglandyn, warstwa ochronna żołądka słabnie. Wtedy kwas żołądkowy łatwiej drażni śluzówkę i pojawia się palenie albo pieczenie. Jeśli problem utrzymuje się długo, mogą powstać nadżerki, a w skrajnych przypadkach także choroba wrzodowa.
Jakie leki przeciwbólowe najczęściej podrażniają żołądek?
Najczęściej za dolegliwości ze strony żołądka odpowiadają niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Wiele z nich jest dostępnych bez recepty i stosuje się je m.in. na ból głowy, ból stawów oraz gorączkę. PubMed Central opisuje, że to właśnie NLPZ są częstą przyczyną przerywania terapii przeciwbólowej z powodu działań niepożądanych. Do leków, które szczególnie często podrażniają żołądek, należą:
- ibuprofen
- diklofenak
- naproksen
- ketoprofen
- aspiryna (kwas acetylosalicylowy)
- indometacyna
Reakcja na poszczególne substancje może się różnić, dlatego u jednej osoby objawy pojawią się szybko, a u innej wcale. Jeśli po danym leku dyskomfort wraca, omów to z lekarzem, aby dobrać bezpieczniejszą alternatywę. Część nowszych leków działa inaczej i rzadziej wywołuje pieczenie w przewodzie pokarmowym.
Kto ma większe ryzyko podrażnienia żołądka po NLPZ?
Ryzyko dolegliwości po lekach przeciwbólowych nie jest takie samo u wszystkich. American College of Gastroenterology podkreśla, że znaczenie mają dawka i częstotliwość stosowania. Im częściej sięgasz po tabletki, tym większe obciążenie dla przewodu pokarmowego. Większej ostrożności wymagają też osoby starsze, które często przyjmują kilka leków jednocześnie.
Ryzyko uszkodzenia śluzówki żołądka podczas stosowania NLPZ zwiększają m.in.:
- przebyta w przeszłości choroba wrzodowa
- spożywanie alkoholu w trakcie kuracji lekami przeciwbólowymi
- jednoczesne przyjmowanie sterydów (np. prednizonu)
- stosowanie leków przeciwzakrzepowych
- aktywne zakażenie bakterią Helicobacter pylori
Jeśli dotyczy cię któryś z tych czynników, nawet pojedyncza dawka silnego leku może skończyć się ostrymi dolegliwościami. W takich sytuacjach lekarze często zalecają równoczesne stosowanie leków osłonowych. Mają chronić śluzówkę i ograniczać drażniące działanie kwasu żołądkowego na ścianę żołądka.
Niebezpieczne objawy po NLPZ - kiedy wzywać pomoc?
Pieczenie w nadbrzuszu lub zgaga mogą być działaniem niepożądanym, ale są też objawy, które mogą wskazywać na stan poważny. MedlinePlus podaje, że leki przeciwzapalne mogą prowadzić do krwawienia z przewodu pokarmowego. To sytuacja wymagająca natychmiastowej pomocy medycznej. Poniżej są sygnały, których nie wolno ignorować.
Pilnej pomocy medycznej wymaga sytuacja, gdy pojawią się:
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- bardzo ciemne, czarne lub smoliste stolce
- nagły i bardzo silny ból brzucha, który nie mija
- obecność świeżej krwi w stolcu
- silne osłabienie połączone z bladością skóry
Pieczenie żołądka po lekach - jak wygląda diagnostyka w ramach NFZ?
Jeśli pieczenie żołądka po lekach regularnie wraca, diagnostykę zwykle zaczyna się w przychodni POZ u lekarza rodzinnego. Z informacji Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że to on może wystawić skierowanie na gastroskopię, która pozwala ocenić stan śluzówki. Badanie może wykazać m.in. nadżerki lub inne uszkodzenia związane ze stosowaniem leków przeciwbólowych.
Jeśli problem jest bardziej złożony, lekarz rodzinny może skierować cię do gastrologa. W razie nagłego pogorszenia stanu zdrowia możesz skorzystać z pomocy w trybie nagłym bez skierowania. Aby zmniejszyć ryzyko pieczenia, nie bierz leków przeciwbólowych na czczo. Przed tabletką zjedz choćby niewielki posiłek i popij ją pełną szklanką wody.
6
Źródła:
