- Chwilowe duszności mogą wywoływać dreszcze hipnagogiczne, ataki paniki lub cofający się kwas żołądkowy
- Głośne chrapanie przerywane ciszą często wskazuje na obturacyjny bezdech senny wymagający specjalistycznej diagnostyki
- Mayo Clinic ostrzega, że nagła duszność z bólem w klatce piersiowej wymaga natychmiastowej pomocy medycznej
- Podstawowym badaniem w rozpoznawaniu przyczyn problemów z oddychaniem podczas snu jest tak zwana polisomnografia
Wybudzanie się w nocy z brakiem tchu. Co to znaczy i skąd się bierze?
Wybudzenie w nocy z uczuciem, że nie da się nabrać powietrza, wiele osób opisuje jako nagłe dławienie się. Taki epizod zwykle natychmiast wywołuje lęk i przyspiesza tętno. Najczęściej trwa krótko, ale oznacza, że w czasie snu doszło do chwilowego zaburzenia oddychania. Przyczyn nocnego „łapania powietrza” może być kilka. Bywa to efekt naturalnych reakcji organizmu, ale czasem także objaw problemu zdrowotnego.
Dlaczego budzę się w nocy, łapiąc powietrze? Najczęstsze przyczyny
Healthline opisuje, że jedną z przyczyn nagłego „łapania powietrza” może być dreszcz hipnagogiczny. To gwałtowny skurcz mięśni pojawiający się przy zasypianiu, który na moment napina ciało i może wywołać nagły wdech. Podobne wybudzenia mogą też towarzyszyć napadowi lęku lub atakowi paniki.
Wybudzenia z kaszlem i uczuciem dławienia mogą też wynikać z problemów z układem pokarmowym albo z górnymi drogami oddechowymi. W refluksie żołądkowo przełykowym kwas żołądkowy cofa się do przełyku, a czasem aż do gardła lub krtani. Z kolei spływanie wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła może podrażniać i prowokować odruch krztuszenia. Najczęściej za nagłe „łapanie powietrza” powietrza w nocy odpowiada:
- refluks żołądkowo-przełykowy
- spływanie wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła (postnasal drip)
- ataki paniki i stany lękowe
- dreszcz hipnagogiczny
Bezdech senny - objawy, które mogą tłumaczyć nocne duszności
Głośne chrapanie przerywane ciszą może wskazywać na obturacyjny bezdech senny. W tym schorzeniu oddech wielokrotnie zatrzymuje się w nocy, a organizm wybudza się, żeby znów nabrać powietrza. Mayo Clinic podaje, że wiele osób budzi się wtedy z uczuciem dławienia albo nagłego braku tchu.
Obturacyjny bezdech senny wpływa też na funkcjonowanie w dzień. Typowym sygnałem jest nadmierna senność, czasem na tyle silna, że można przysypiać w pracy, przed telewizorem, a nawet za kierownicą. Jeśli ktoś z otoczenia obserwuje u ciebie przerwy w oddychaniu podczas snu, warto to potraktować jako wyraźny sygnał do diagnostyki.
Nagła duszność w nocy - objawy alarmowe, których nie wolno bagatelizować
Silna duszność w nocy może mieć związek m.in. z niewydolnością serca i gromadzeniem się płynu w płucach. Mayo Clinic zwraca uwagę, że w takiej sytuacji pojawia się uczucie, jakby brakowało powietrza zaraz po położeniu się do łóżka. Poniższe objawy traktuj jako sygnały alarmowe wymagające pilnej pomocy medycznej:
- silna duszność, która pojawia się nagle
- ból w klatce piersiowej towarzyszący duszności
- sine wargi lub paznokcie
- omdlenia i nudności
- nagła zmiana czujności umysłowej lub dezorientacja
Uważności wymaga też sytuacja, gdy duszność pojawia się po dłuższym unieruchomieniu. Może to dotyczyć okresu po operacji, długiej choroby z koniecznością leżenia lub po wielogodzinnej podróży samochodem albo samolotem. W takich okolicznościach nagłe problemy z oddychaniem mogą wiązać się z groźnymi zatorami i stanowić zagrożenie życia.
Diagnostyka duszności w nocy w Polsce - od wywiadu do polisomnografii
Przy nawracających nocnych wybudzeniach z uczuciem duszenia się zwykle zaczyna się od konsultacji w podstawowej opiece zdrowotnej. Zgodnie z informacjami Narodowego Funduszu Zdrowia, po zebraniu wywiadu lekarz może wystawić skierowanie do poradni specjalistycznej, np. pulmonologicznej lub laryngologicznej. Dalej dobór badań zależy od podejrzenia przyczyny objawów.
Podstawowym badaniem w diagnostyce zaburzeń oddychania w czasie snu jest polisomnografia. W trakcie badania rejestruje się m.in. pracę mózgu i serca, poziom tlenu we krwi oraz przepływ powietrza przez nos i usta. American Academy of Sleep Medicine podaje, że w niektórych sytuacjach stosuje się też uproszczone badanie wykonywane w domu.
6
Źródła:
