- Najczęstszy sygnał odmy opłucnowej to nagły ból w klatce piersiowej lub w okolicy barku, który nasila się przy wdechu
- Najbardziej narażeni są mężczyźni o wysokiej i szczupłej budowie; w polskich danych widać szczyt zachorowań między 35. a 40. rokiem życia oraz po 50. roku życia
- Problem może wystąpić samoistnie u młodych ludzi lub towarzyszyć chorobom płuc, takim jak POChP czy gruźlica
- Rozpoznanie potwierdza zwykle badanie obrazowe: RTG klatki piersiowej (często w pozycji stojącej) albo USG
Co to jest odma opłucnowa i dlaczego zagraża oddychaniu?
Odma opłucnowa to stan, w którym powietrze dostaje się do przestrzeni między płucem a ścianą klatki piersiowej. To powietrze uciska płuco i może doprowadzić do jego częściowego albo całkowitego zapadnięcia. W prawidłowych warunkach w tej przestrzeni panuje podciśnienie, które pomaga płucom rozszerzać się przy wdechu. Gdy ten mechanizm zostaje zaburzony, oddychanie może stać się utrudnione i bolesne.
Objawy odmy opłucnowej: ból w klatce piersiowej, bark i duszność
Najczęstszym objawem jest nagły, ostry ból w klatce piersiowej lub w okolicy barku. Zwykle nasila się przy głębokim wdechu i podczas kaszlu. MedlinePlus Medical Encyclopedia wymienia też duszność oraz widoczne rozszerzanie nozdrzy przy nasilonych trudnościach w oddychaniu.
Przy większej odmie, gdy ucisk na płuco narasta, mogą pojawić się dodatkowe objawy. Należą do nich:
- sinienie skóry wywołane brakiem tlenu
- uczucie silnego napięcia w klatce piersiowej
- zawroty głowy i stan bliski omdleniu
- szybkie męczenie się nawet przy niewielkim wysiłku
- przyspieszone bicie serca.
Kto jest najbardziej narażony na odmę opłucnową?
Odma opłucnowa może wystąpić u różnych osób, ale są grupy, u których zdarza się częściej. Merck Manual podaje, że pierwotna odma samoistna najczęściej dotyczy nastolatków i osób w wieku około 20 lat. Zwykle są to mężczyźni o wysokiej i szczupłej budowie ciała. U takich pacjentów odma może pojawić się nagle, mimo braku wcześniej rozpoznanej choroby płuc.
Odma opłucnowa w Polsce: ile przypadków i kto choruje częściej
Dane opisane w czasopiśmie „Pneumonologia i Alergologia Polska” wskazują, że w Polsce częstość występowania odmy samoistnej rośnie. Mężczyźni chorują częściej niż kobiety: na 100 000 osób rocznie przypada około 7 przypadków u mężczyzn i około 1 u kobiet. To oznacza nawet 4–5 razy większą częstość u mężczyzn. W polskich danych widać dwa szczyty zachorowań: między 35. a 40. rokiem życia oraz po 50. roku życia.
Odma wtórna: jakie choroby płuc mogą jej sprzyjać
Odma nie zawsze jest samoistna. Jeśli pojawia się w związku z inną chorobą, mówimy o odmie wtórnej. Najczęściej towarzyszy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP). NCBI Bookshelf wskazuje, że uszkodzeniu tkanki płucnej i rozwojowi odmy mogą sprzyjać także:
- gruźlica
- sarkoidoza
- mukowiscydoza
- nowotwory płuc
- zapalenie płuc.
Podejrzenie odmy opłucnowej: co zrobić i jak potwierdza się rozpoznanie
Jeśli pojawia się nagły ból w klatce piersiowej i duszność, nie zwlekaj z wezwaniem pomocy lub udaniem się na oddział ratunkowy. Podejrzenie odmy lekarze potwierdzają badaniami obrazowymi, najczęściej RTG klatki piersiowej (zwykle w pozycji stojącej) albo USG. Szybka diagnoza ma znaczenie, bo w ciężkich przypadkach, określanych jako odma prężna, stan chorego może pogarszać się bardzo szybko. Odma wymaga kontroli medycznej, a szybka reakcja zmniejsza ryzyko powikłań.
6 chorób, które niszczą płuca. Jak im zapobiegać? GALERIA
7
Źródła:
