Hirsutyzm: przyczyny nadmiernego owłosienia

2014-05-20 14:49 lek. med. Magdalena Nowacka

Delikatny, prawie niewidoczny puszek pod nosem kobiety to żaden problem. Ale kiedy pojawia się nadmierne owłosienie na brodzie, brzuchu czy piersiach, może to być tzw. hirsutyzm, wskazujący m.in. na nadmiar męskich hormonów. To zaburzenie hormonalne, które trzeba leczyć.

Czym jest hirsutyzm? Jakie objawy mogą wskazywać, że to z nim mamy do czynienie? Prawie 35 proc. kobiet twierdzi, że cierpi z powodu nadmiernego owłosienia. Zwykle jednak nie oznacza to choroby. Ponieważ media lansują modę na ciało gładkie jak aksamit, nawet delikatny puszek postrzegany bywa - zwłaszcza przez młode kobiety - jak futro niedźwiedzia i staje się powodem zmartwień.

Bardziej nasilone owłosienie na nogach czy rękach wynika najczęściej z predyspozycji rodzinnych, ciemnej karnacji i stanowi jedynie niewielki defekt kosmetyczny. Niekiedy jest skutkiem ubocznym przyjmowania niektórych leków (np. sterydów, hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych) lub jest normalnym objawem w pewnych okresach życia kobiety, np. w ciąży, w okresie dojrzewania czy menopauzy. Czasami tego typu problemy mają też kobiety, które chorują na niedoczynność tarczycy lub cierpią na anoreksję.

Hirsutyzm - czy to hormony?

Organizm kobiety prawidłowo funkcjonuje m.in. dzięki żeńskim hormonom płciowym - estrogenom. To one odpowiadają za regularne cykle miesiączkowe i umożliwiają zajście w ciążę.  Ale oprócz estrogenów wytwarzane są także niewielkie ilości androgenów, czyli męskich hormonów płciowych. Androgeny także spełniają u kobiet ważne funkcje pod warunkiem, że są wydzielane w odpowiednich ilościach. Nadmiar androgenów może bowiem wywoływać niekorzystne objawy, np. hirsutyzm.

W terminologii medycznej hirsutyzmem określa się występowanie u kobiet nadmiernego owłosienia w okolicach typowych dla mężczyzn, czyli np. na brodzie, nad górną wargą, na klatce piersiowej, plecach, brzuchu.

Przy bardzo zaburzonym wydzielaniu hormonów mogą pojawić się również objawy wirylizacji, czyli inne cechy męskie np. niski głos. Często występują także zaburzenia miesiączkowania, niepłodność oraz trądzik. Nadmiar androgenów towarzyszy zwykle chorobom nadnerczy lub jajników. Aby zdiagnozować zaburzenia hormonalne, potrzebne są dokładne badania zlecone przez endokrynologa.

Przyczyny hirsutyzmu

Bada się je, oznaczając we krwi poziom hormonów płciowych (estrogenów, androgenów, LH, FSH) oraz wykonując USG jajników, najlepiej przezpochwowe.  Często hirsutyzm związany jest tzw. zespołem policystycznych jajników. Inne symptomy to: zaburzenia miesiączkowania, niekiedy bezpłodność i otyłość.  Zdarza się też, że przyczyną nadmiernej produkcji androgenów są guzy jajników, w ich diagnozowaniu najlepsze są badania obrazowe (USG, tomografia).

Warto wiedzieć

Nadwrażliwość skóry

W niektórych przypadkach hirsutyzm występuje przy prawidłowym poziomie hormonów w organizmie. Jest skutkiem  nadmiernej reakcji receptorów w skórze na androgeny występujące w surowicy krwi – w komórkach mieszków włosowych następuje wzmożona przemiana androgenów do form aktywnych, stymulując wzrost włosów. Jest to tzw. hirsutyzm idiopatyczny, niepodatny na leczenie farmakologiczne. W tej sytuacji pozostaje usuwanie owłosienia na drodze regularnej depilacji woskiem czy preparatami chemicznymi lub znacznie skuteczniejszą epilacją.

Hirsutyzm - winne nadnercza

Do najczęściej stwierdzanych patologii należą przerost albo guz nadnerczy, które powodują wzrost wydzielania androgenów. Aby sprawdzić funkcję nadnerczy, zwykle w pierwszej kolejności oznacza się stężenie androgenów (testosteronu oraz DHEA-S) we krwi. Bardzo ważne są również badania ultrasonograficzne nadnerczy, a w wątpliwych przypadkach tomografia komputerowa.

Hirsutyzm - za dużo prolaktyny

Do innych przyczyn hirsutyzmu należą schorzenia przysadki mózgowej. Wydziela ona m.in. hormon zwany prolaktyną, który spełnia u kobiet ważną rolę, głównie w ciąży i w okresie karmienia piersią. Nadmierne stężenie prolaktyny może powodować wiele zaburzeń, np. problemy z zajściem w ciążę, rzadko występujące miesiączki czy właśnie nadmierne owłosienie.

Hirsutyzm po menopauzie

Przekwitanie wiąże się ze znacznie zmniejszoną produkcją hormonów płciowych w jajnikach. Towarzyszą temu kołatania serca, uderzenia gorąca i bóle głowy, wahania ciśnienia krwi, uczucie zmęczenia. Ale też nadmierne owłosienie na twarzy z równoczesnym ścienieniem i wypadaniem włosów na głowie.

Hirsutyzm po lekach

Nadmierny wzrost stężenia męskich hormonów płciowych może być skutkiem przyjmowania niektórych leków, takich jak:

  • progestageny, stosowane w leczeniu niepłodności w celu stymulowania owulacji;
  • danazol, hamujący syntezę hormonów jajnika, stosowany w leczniu endometriozy;
  • niektóre leki obniżające ciśnienie (minoxidil);
  • niektóre antybiotyki i blokery histaminowe, stosowane np. w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy;
  • niektóre leki na schizofrenię, które powodują wzrost prolaktyny i zatrzymanie owulacji;
  • niektóre leki przeciwpadaczkowe;
  • leki glikokortykosteroidowe stosowane w leczeniu astmy, alergii i reumatoidalnego zapalenia stawów;
  • sterydy anaboliczne, stosowane m.in. w leczeniu osteoporozy (ale także zażywane jako środek zwiększający przyrost masy mięśniowej).

Jeśli diagnoza wskazuje na taką właśnie przyczynę hirsutyzmu, lekarz prowadzący powinien zmienić lek lub jego dawkę.

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
iza
|

jedyną skuteczna metodą usuwania włosów na twarzy i w okolicy brodawek sutkowych jest elektroliza

ilona
|

z doświadczenia wiem ze laserowa depilacja jest nieskuteczna, mi pomogła elektroliza

marli
|

W jakich miejscach bylas owłosiona? Czy te tabletki jakoś ci pomogły ? Jeżeli tak , to w jaki sposób ?

Anna
|

Poproś ginekologa o wypisanie recepty na Androcur . Wzmacnia działanie Diane. (brać oba leki). Pozdrawiam.

Tylko IPL do usunięcia włosów.
|

Proszę Państwa w XXI wieku istnieje już rozwiązanie Waszych problemów. Są już tysiące wyleczonych pacjentek. Światło IPL świetnie radzi sobie z czarnymi włosami. Po 10 zabiegach włosy będą tylko wspomnieniem. Ja borykałam się z włosami na brodzie 15 lat, zanim odważyłam się coś z tym zrobić. Musiałam skubać je każdego dnia. Cała terapia trwała rok, kosztowała mnie prawie tysiąc złotych. Żałuję, że wcześniej nikt nie powiedział mi o takich możliwościach. A i jeszcze jedno IPL top na szczęście nie laser, więc nic nie boli.

ona
|

witajcie, dziewczyny. Mam 32 lata. Byłam u ginekologa, bo mam bardzo nieregularny okres, oprócz tego nadmierne owłosienie na całym ciele, na brodzie czarne grube włoski, na rękach, nogach, trochę na plecach, na brzuchu, a na pośladkach mnóstwo ,na wargach. Brałam Diane niestety za słabe :-(

Jj
|

czy jeżeli biorę tabletki antykoncepcyjne i po ich braniu pojawił mi się meszek na całym ciele, szczegónlie przeszkadza mi ten na twarzy. Czy powinnam odstawić tabletki? Czy meszek zniknie po odstawieniu?

Olek
|

Niestety laser się nie sprawdzi i nie pomoże z pozbyciem sie nadmiernego włosienia w przypadku nieleczonego PCO. Ponieważ za owłosienie odpowiada hormon i tylko w przypadku jego wyregulowania możesz walczyć z tym co jest i pozbyć się kłopotu. Z PCO trzeba żyć i je łagodzić nie da się z tego wyleczyć krótką terapią lekową :(

zana1
|

Mam nadmierne owłosienie od urodzenia,czarne pogrubione włosy na CAŁYM CIELE.Próbowałam to leczyć(z lekarzem gin. endok.) tabletkami antykoncepcyjnymi różnych marek(przy przyjmowaniu niektórych miałam okropne bóle piersi,zawroty głowy ,nudności,brak ochoty na sex).po 1,5 rocznym stosowaniu widziałam delikatną różnicę ale zrezygnowałam z przyjmowania jak dowiedziałam się że będę musiał przyjmować je może nawet do końca życia a przede wszystkim jak takie tabletki niszczą organizm. Zagrożenia stosowania antykoncepcji hormonalnej
Silne bóle głowy.
Zmiany nastroju, drażliwość, depresja.
Zwiększony apetyt (w takiej sytuacji trudno jest utrzymać masę ciała…).
Wzrost ciśnienia tętniczego.
Mniejsza ochota na seks (czyli obniżone libido).
Zawał serca.
Udar mózgu.
Zakrzepica żylna – może skutkować poważnymi dla zdrowia i życia konsekwencjami.
Zwiększone ryzyko raka szyjki macicy i raka piersi.
Kamica dróg żółciowych.
Nowotwory wątroby.
Powiększenie mięśniaków macicy.
Zmniejszona tolerancja glukozy – to stan poprzedzający cukrzycę.
2.2. Niepokojące objawy przy antykoncepcji hormonalnej
Ból w klatce piersiowej (np. za mostkiem).
Duszność.
Odksztuszanie krwi.
Kłopoty z widzeniem.
Zawroty głowy.
Zasłabnięcia, omdlenia.
Silne bóle nóg.
Guzek piersi.
Plamienia w środku cyklu, plamienia po stosunku.
Myśli samobójcze.
Ból pod prawym żebrem występujący po tłustych posiłkach.

Jestem ciekawa której z was powiedział lekarz o tych wszystkich skutkach ubocznych.
Niestety ja nie do końca pogodziłam się z tą chorobą i nie wyobrażam sobie że to owłosienie może się jeszcze powiększyć w czasie ciąży!
A co do laseroterapii i elektrokoagulacji to jak chodzisz na zabiegi to włosy są troszkę delikatniejsze jak przestajesz grube.To samo jest z antykoncepcja i z kremami zawierającymi Eflornityne (które są bardzo drogie).
Może już ktoś wymyślił lek na tą chorobę żeby wyleczyć się z tego do końca ale firmy farmaceutyczne muszą zarabiać więc jak stosujesz to pomaga jak przestajesz to wszystko wraca czasem ze zdwojoną siłą:)

malinka24
|

ewelina a jaki laser chodziłaś?? bo ja zaczełam dopiero jestem po pierwszym zabiegu .