Rumień wielopostaciowy: przyczyny, objawy i leczenie rumienia

2015-02-18 7:57 Monika Majewska

Rumień wielopostaciowy wysiękowy może mieć postać łagodną albo ciężką. Typowe dla tej choroby są pęcherze i rumieniowe-obrzękowe zmiany pojawiające się na skórze oraz w obrębie błon śluzowych. Kiedy może pojawić się rumień wysiękowy wielopostaciowy i jak przebiega jego leczenie?

Rumień wielopostaciowy wysiękowy (erythema exudativum multiforme – EM) to ostra, okresowa choroba objawiająca się powstawaniem na skórze i błonach śluzowych dobrze odgraniczonych rumieni, niekiedy z obecnością pęcherzy.

Rumień wielopostaciowy wysiękowy: przyczyny

Przyczyny rumienia wielopostaciowego wysiękowego nie są do końca znane. Przypuszcza się, że jest on wynikiem niewłaściwej reakcji układu odpornościowego na niektóre czynniki. Wiemy, które komórki układu odpornościowego powodują taką reakcję, ale dlaczego tak jest, jakie są tego przyczyny - tego nie udało się jeszcze ustalić. Tymi czynnikami są:

Infekcje najczęściej wywołują łagodną postać rumienia wielopostaciowego, a leki - zespół Stevensa-Johnsona i Lyella.

  • wirusy, bakterie - rumień wielopostaciowy często towarzyszy infekcjom, wywołanym przez wirusy czy bakterie. - W przypadku dzieci i młodzieży są to zwykle infekcje grypopodobne, górnych dróg oddechowych lub mykoplazmatyczne - mówi lek. med. Agnieszka Bańka-Wrona, z gabinetu dermatologii ogólnej i estetycznej DERMEA. U młodych dorosłych, przy czym w tej grupie częściej u mężczyzn, rumień wielopostaciowy przeważnie ma związek z zakażeniem wirusem opryszczki (Herpes simplex), zwykle wargowej, czasem genitalnej. Zmiany skórne nie zawierają wirusa, czyli nie są zakaźne - dodaje ekspert
  • leki – najczęściej z grupy sulfonamidów, salicylanów, leków przeciwdrgawkowych (zwłaszcza barbituranów), ibuprofen, podane w standardowej dawce, właściwą drogą, w celach profilaktycznych, diagnostycznych lub leczniczych
  • czynniki chemiczne

Rumień wielopostaciowy wysiękowy: łagodny lub ciężki. Objawy rumienia wielopostaciowego

1) Postać łagodna

Charakterystyczne dla łagodnej postaci rumienia wielopostaciowego wysiękowego są choroby są zmiany na skórze o koncentrycznym układzie, przypominające tarczę strzelniczą. W postaci łagodnej znajdują się one właściwie tylko na skórze, najczęściej w okolicach ust, odsiebnych częściach kończyn (czyli od kolan w dół i od łokci w dół). Pęcherze występują rzadko.

- Charakterystyczna dla rumienia wielopostaciowego jest nawrotowość - mówi lek. med. Agnieszka Bańka-Wrona. Co jakiś czas dochodzi do ponownego rozwoju schorzenia, np. po infekcji opryszczki wargowej. Tacy pacjenci muszą długotrwale przyjmować leki przeciwwirusowe. Niekiedy problemem jest ich odstawienie, bo każda próba odstawienia powoduje nawrót choroby. Dlatego niektóre osoby muszą te leki brać przez wiele miesięcy. Nie można jednak obiecać pacjentowi, że gdy będzie przyjmował leki przez pół roku, rumień nie wróci - dodaje ekspert.

Zdaniem eksperta
lek. Agnieszka Bańka-Wrona, gabinet dermatologii ogólnej i estetycznej DERMEA

Stres nasila objawy rumienia wielopostaciowego

Objawy rumienia często nasilają się w czasie długotrwałego stresu. Silny stres powoduje osłabienie organizmu, często wtedy pojawia się opryszczka, a kolejnym etapem jest szybkie namnażanie wirusa Herpes simplex i rozwój wszystkich reakcji organizmu charakterystycznych dla rumienia. Ten sam mechanizm ujawnia się po ciężkich infekcjach, które podobnie jak stres mocno nadwerężają układ odpornościowy.

2) Postać ciężka

  • Zespół Stevensa-Johnsona (łac. erythema multiforme major, ang. SJS, Stevens-Johnson Syndrome)

W przebiegu choroby występują liczne zmiany rumieniowe i pęcherzowe na skórze całego ciała oraz pęcherzy i nadżerek na błonie śluzowej jamy ustnej i narządów moczowo-płciowych.

Zespół Stevensa - Johnsona obciążony jest 5 proc. a Zespół Lyella - 30 proc. śmiertelnością.

  • Zespół Lyella, inaczej zespół toksycznej nekrolizy naskórka (łac. erythema multiforme major)

To najcięższa postać rumienia wielopostaciowego. W tym przypadku pęcherze tworzą się na rozległych powierzchniach ciała z następowym zlewaniem się i spełzaniem naskórka całymi płatami. Większy odsetek zachorowań na zespół toksycznej nekrolizy naskórka obserwuje się u nosicieli wirusa HIV, u pacjentów cierpiących na choroby autoimmunologiczne oraz u osób w podeszłym wieku.

Z uwagi na znacznie cięższy przebieg i mniejszą tendencję do nawrotów, zespół Stevensa-Johnsona i zespół toksycznej nekrolizy naskórka bywają klasyfikowane jako oddzielne jednostki chorobowe, a mianem rumienia wielopostaciowego określa się wyłącznie łagodną jego postać.

Rumień wielopostaciowy wysiękowy: leczenie

Rumień wielopostaciowy wysiękowy o łagodnym przebiegu leczy się przyczynowo (jeżeli czynnikiem wywołującym był lek – odstawienie leku, jeżeli tłem jest czynnik infekcyjny – leczenie określonej infekcji)

W  leczeniu stosowane są leki podawane:

  • ogólnie - glikokortykosteroidy systemowe, antybiotyki, leki przeciwwirusowe.
  • miejscowo - antybiotyki, leki przeciwgrzybicze, glikokortykosteroidy, środki przeciwbólowe, a w przypadkach zajęcia dużych powierzchni ciała stosowane są opatrunki przeciwoparzeniowe
  • leki objawowe - leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe

Najciężej leczy się zespół toksycznej nekrolizy naskórka. Zwykle pacjent wymaga hospitalizacji w Oddziale Intensywnej Terapii lub w oddziale zajmującym się leczeniem oparzeń, a leczenie przypomina leczenie choroby oparzeniowej. Po przebyciu zespołu Lyella konieczna jest również okresowa kontrola okulistyczna ze względu na możliwość wystąpienia powikłań ze strony narządu wzroku.

Zdaniem eksperta
lek. Agnieszka Bańka-Wrona, gabinet dermatologii ogólnej i estetycznej DERMEA

Powikłaniami rumienia wielopostaciowego może być nadkażenie powstałych na skórze i błonach śluzowych ran, dlatego podstawą pielęgnacji w tych przypadkach jest stosowanie łagodnych środków odkażających, przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybicznych. W przypadku nadżerek i strupów krwotocznych w jamie ustnej i na wargach zaleca się przyjmowanie pokarmów przetartych, półpłynnych i płynnych, niezbyt mocno doprawionych. Najbardziej niebezpieczne są powikłania okulistyczne i zrosty w obrębie narządów płciowych. Jeśli pojawią się zmiany na genitaliach, odradza się współżycie. Intymne kontakty powodują bowiem mechaniczne uszkodzenia, które poszerzają obszar choroby. Śmiertelne przypadki dotyczą jedynie zespołu Stevensa-Jonsona czy zespołu Lyella, które obecnie przez większość autorów publikacji naukowych uważane są za odrębną jednostkę chorobową zaliczaną do ciężkich reakcji polekowych (mogą je wywołać m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne, przeciwpadaczkowe, allopurinol, ACE-I, beta-blokery, sulfonamidy).

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Wioletta1988
|

To moze ja sie wypowiem, bo robilam tym samym laserem co Anita :D Ogolnie tak zeby miec super efekty to potrzeba tych 3-5 zabiegow bo wiadomo, ze u kazdego to bedzie inaczej. Ale jak juz sie zamkna to wyglada to bardzo dobrze.

Zoja
|

Raz miałam to tylko na kończynach, poszłam do pediatry i dostałam skierowanie do szpitala. Robili badania, ale nic z tego nie wynikło. Towarzyszyła mi przy tym nie wielka gorączka. Drugiego razu ok. 6 mies po pietwszym ataku dostałam rumienia na całym ciele, wymiotowałam i miałam problemy z oddechem karetka zabrała mnie do szpitala jak tylko zobaczyła rumień. Twierdzą, że może to być na tle alergicznym, ale nadal nie wiedząod czego dokładnie to wystąpiło. Na szczęście rumień się już nie pojawia, lecz było to okropne.

Gabi
|

Wydaje mi się, że w ogole najlepiej zaczac od takiej konsultacji zamiast czytac internetowych szamanow. Zwlaszcza ze jak jest darmowa to tym bardziej nic sie nie traci. A powiedz mi, szybko ci zeszło zaczerwienienie po laserze?

Anita
|

Warto próbować różnych sposobów, bo tylko metodą prób i błędów można znaleźć rozwiązanie. Ja akurat szybko się poddałam z takimi naturalnymi sposobami i umówiłam się na darmową konsultacje do c.cosmetologici. miałam do wyboru kilka zabiegów laserowych, ale najbardziej przemówił do mnie kwadrostar czy jakoś. Zabieg szybki i bezbolesny, mogłam od razu wrócić do pracy. W niektórych miejscach pajączki w zupełności zniknęły a w niektórych są ledwo widoczne :)

Norbert
|

Miałem przez ok 10 lat co chwile w szpitalu miałem dosyć.Chorowałem na ten ciężki przypadek rumienia. Lekarze nic konkretnego nie mówili tylko że jestem na coś uczulony.Najczęściej pojawiał się latem.Badania na co jestem uczulony itp.Ale jak było tak nic się nie zmieniało co gorsze z czasem okazało się że mogę używać tylko środki hipoalergiczne bo do tego pojawiła się egzema.Przełom był w momencie gdy zacząłem grzebać w necie.I dziś mija około 5 lat jak mam spokój z rumieniem i egzemom.Problemem u mnie był przez nadmierne spożywanie produktów mlecznych przez co organizm nie przyswaja selenu a to on jest też odpowiedzialny za odporność organizmu i jest anty alergenem.Brałem selen w tabletkach i biorę do dziś ale jeżeli ktoś chce stosować to niech najpierw poczyta kto może brać i jak często.I co ograniczyć żeby przyswajać.Nadmiar spożywanej wit. C też blokuje przyswajanie selenu ale o tych sprawach niech każdy sam poczyta. a pro po poczytajcie też o cynku,też jest ważny. Ja mam spokój z rumieniem i lekarze mi nie pomogli a sam doczytałem się w necie co i jak.Moim zdaniem mężczyźni częściej chorują na rumień wielopostaciowy bo my wydalamy selen wraz ze spermą.