Obrzeżek gołębi (kleszcze gołębie, ptasie) - objawy ugryzienia i zwalczanie

2020-04-21 11:24 Monika Majewska

Obrzeżek gołębień (kleszcze gołębie, ptasie kleszcze) to gatunek kleszcza, którego zwalczanie nie jest łatwe. Obrzeżki gołębie to "ptasie kleszcze" - powszechnie występują w miejscach gnieżdżenia się ptaków – w gołębnikach, kurnikach, wieżach kościołów, a także na strychach i poddaszach. Stąd przedostaje się do domów. Obrzeżki gołębie zwykle atakują nocą, a objawy ukąszenia są zauważane dopiero rano. Ślina tego pasożyta to bardzo silny alergen. W skrajnych przypadkach ugryzienie przez kleszcze obrzeżki może doprowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, a nawet do śmierci. Sprawdź, jak wygląda obrzeżek gołębi i jak się go pozbyć z domu.

Spis treści:

  1. Obrzeżek gołębi - objawy ukąszenia
  2. Obrzeżek gołębi - dlaczego jest bardzo groźny?
  3. Obrzeżek gołębi - jak rozpoznać, że ukąsił nas obrzeżek?
  4. Obrzeżek gołębi - zwalczanie

Obrzeżek gołębi (a właściwie obrzeżek gołębień, łac. Argas  reflexus), inaczej kleszcze gołębie, ptasie kleszcze, to kleszcz, którego zwalczanie nie jest łatwe. Obrzeżek gołębi atakuje przede wszystkim gołębie. Żywi się również krwią jaskółek, gawronów oraz ptactwa domowego - kur i  kaczek. Dlatego kleszcz ten powszechnie występuje w miejscach gnieżdżenia się ptaków – w gołębnikach, kurnikach, wieżach kościołów, a także na strychach i poddaszach.

W przypadku braku lub zbyt małej liczby ptasich żywicieli, a także w przypadku nadmiernego wzrostu ich populacji, wygłodniałe obrzeżki mogą przenikać do mieszkań. Obrzeżek gołębi zwykle atakuje nocą, a objawy ukąszenia są zauważalne dopiero rano.

Obrzeżek gołębi - objawy ukąszenia

Obrzeżki pobierają krew przez 0,5-1,5 godziny, po czym odpadają od żywiciela i ukrywają się w szczelinach, niczym pluskwy.

Pierwsze, miejscowe objawy ukąszenia obrzeżków to pojawienie się niewielkiej plamki krwotocznej, która przekształca się w swędzący pęcherzyk otoczony zaczerwienieniem i obrzękiem. Często dochodzi do rozwoju miejscowego zapalenia naczyń limfatycznych i zauważalnego powiększenia sąsiadujących węzłów chłonnych. Te lokalne zmiany zwykle ustępują po kilku dniach, ale mogą się utrzymywać przez kilka tygodni lub nawet miesięcy czy lat u najbardziej wrażliwych osób.

Obrzeżki kłują boleśnie, powodując świąd i obrzęk skóry, a ból i podrażnienie miejsc pokłutych może odnawiać się niekiedy przez  kilka lat.

Oprócz reakcji miejscowej, składniki śliny obrzeżków mogą wywołać liczne, zróżnicowane objawy ogólnoustrojowe, takie jak:

Ze względu na aktywność nocną i krótki okres żerowania, obrzeżki rzadko są znajdowane na człowieku, dlatego często objawy nie są z nim kojarzone.

Warto wiedzieć
  • Obrzeżki są barwy brązowej lub cielistej. Wymiary dorosłych osobników to 6 do 10 mm.
  • W ciągu dnia kleszcze ukrywają się jednak w szparach podłóg, futryn, pod parapetami, progami i tapetami, w szczelinach mebli i miejsc do spania. Wszędzie tam się rozwijają i rozmnażają. Nocą wychodzą z kryjówek w poszukiwaniu żywiciela.
  • Na atak obrzeżków najbardziej narażeni są przede wszystkim mieszkańcy wyższych kondygnacji sąsiadujących ze strychami oraz osoby wykonujące różne prace na poddaszach.
  • Przypadki atakowania człowieka występują wówczas, gdy obrzeżki nie mają możliwości pobrania krwi naturalnego żywiciela lub mają utrudniony dostęp do tych żywicieli, np. podczas remontów i renowacji budynków.
  • Obrzeżki są aktywne od wczesnej wiosny do jesieni, przy czyn największą aktywność wykazują w miesiącach wiosennych i letnich.

Obrzeżek gołębi - dlaczego jest bardzo groźny?

Obrzeżki, tak jak inne kleszcze, mogą być też nosicielami groźnych chorób – m.in. boreliozy, gorączki Q - zakaźnej choroby odzwierzęcej powodowanej przez riketsje Coxiella burnetti, salmonellozy ptasiej, a także kleszczowego zapalenia mózgu.

Bardzo niebezpieczne jest zaatakowanie twarzy – może spowodować opuchliznę lub paraliż kleszczowy uniemożliwiający oddychanie.

W skrajnych przypadkach powtarzające się ukłucia obrzeżków u osób wrażliwych mogą spowodować wstrząs anafilaktyczny i śmierć.

U osób wrażliwych powodują bardzo ciężkie objawy alergii. Najpoważniejszą konsekwencją ukąszeń przez obrzeżki jest jednak możliwy wstrząs anafilaktyczny, którego wystąpienie i stopień nasilenia jest zależny od osobniczej wrażliwości, ale zdarzają się nawet przypadki śmierci.

Największe ryzyko pojawienia się silnych reakcji po ukłuciu obrzeżka występuje u osób z atopowym zapaleniem skóry. Zauważa się też, że nadwrażliwość na alergeny zawarte w ślinie omawianych pajęczaków może być wywołana powtarzającymi się atakami.

Obrzeżek gołębi - jak rozpoznać, że ukąsił nas obrzeżek?

Potwierdzeniem rozpoznania jest znalezienie obrzeżków lub ich wylinek w mieszkaniach. Badania laboratoryjne polegają na wykryciu u pacjentów immunoglobin typu IgE całkowitych, IgE specyficznych na obrzeżka gołębiego oraz na testach skórnych.

Obrzeżek gołębi - zwalczanie

Zwalczanie obrzeżków opiera się na niszczeniu postaci dorosłych i larw np. za pomocą środków chemicznych i  wysokiej temperatury. Preparatami trzeba spryskać wszystkie potencjalne miejsca ich pobytu.

Oprócz mieszkań takie zabiegi powinny być przeprowadzone na strychach czy poddaszach. Konieczne może być usuwanie tapet, boazerii czy paneli ze ścian i sufitów, wykładzin, paneli podłogowych, parkietów, płyt sufitowych i ściennych.

Jeśli w  bliskim sąsiedztwie bytują ptaki, kluczowa jest profilaktyka – gipsowanie i fugowanie szczelin przy oknach czy drzwiach, tynkowanie spękanych ścian wewnątrz i na zewnątrz budynku.

Czytaj też: 

O autorze
Monika Majewska - właściwe zdjęcie
Monika Majewska
Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej "Polka w Europie", organizowanej przez Stowarzyszenie "Dziennikarze dla Zdrowia", a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Tomek Janiszewski
|

I takie to właśnie france, na równi z pospolitymi pluskwami sprawiają że nie znające się na rzeczy tłumoki nie przepuszczą żadnemu napotkanemu w mieszkaniu pająkowi, który ludzi nie atakuje, za to tępi takie i podobne paskudztwa.

krzyś
|

Moja babcia nigdy nie pozwalała mi zbliżać się do ptaków, bo roznoszą choroby - bardzo mnie bawiło, jak z namaszczeniem wymawiała słowo "ornitozy", specjalnie w to nie wierzyłem - a teraz proszę, obrzeżek w poznańskim komisariacie sieje spustoszenie ;) zaraz zacznie się nagonka na gołębie...

marta
|

Ten obrzeżek to nawet jak na kleszcza wydaje się wyjątkowo wredny - wstrząs anafilaktyczny i śmierć to już nie są żarty

Marek
|

Tak - ciekawe, czy zatrzymanych też gryzły obrzeżki czy tylko policjantów ;)

Kajtek
|

Czy to jest ten obrzeżek gołębi, co pogryzł policjantów w Poznaniu?