Kleszcze: obalamy mity o kleszczach [SŁUCHAJ online]

29 komentarze
Autor: Agnieszka Paculanka, Monika Majewska

Czy kleszcze występują tylko w lasach i są aktywne tylko latem? Czy oznaką zakażenia boreliozą jest zawsze rumień? Czy kleszcza należy wykręcić palcami lub pęsetą, czy sam wyjdzie po posmarowaniu tłuszczem? Obalamy 12 najpopularniejszych mitów na temat kleszczy. Posłuchaj online, które twierdzenia o kleszczach nie są prawdziwe!

Mity o kleszczach - co musisz wiedzieć? [SŁUCHAJ ONLINE]

Kleszcze (Ixodida) to pajęczaki z podgromady roztoczy. Znamy około 900 gatunków, które dzieją się na 3 rodziny: kleszcze miękkie, inaczej obrzeżkowate i dwie rodziny kleszczy twardy: kleszczowate i Nuttalliellidae. Wszystkie kleszcze są pasożytami zewnętrznymi kręgowców, a w trakcie żerowania przenoszą groźne choroby odkleszczowe.

Kleszcze nie mają naturalnych wrogów, dlatego jest ich coraz więcej. Boimy się zakażenia groźnymi chorobami, które przenoszą kleszcze, ale czy na pewno wiemy, jak ich uniknąć?

MIT: Kleszcze do życia potrzebują ludzkiej krwi

NIEKONIECZNIE. Kleszcze faktycznie potrzebują krwi, by z larwy zmienić się w nimfę, a z niej w postać dorosłą. Potrzebują jej również, by samica mogła złożyć jaja. Te pasożyty żywią się krwią kręgowców, ale najchętniej zwierząt leśnych, gryzoni, ptaków i wiewiórek, a człowieka tylko z braku lepszych źródeł pożywienia. Co ciekawe, zwykle wystarczy jedno żerowanie w każdym stadium (chyba że zostało ono przerwane, a wtedy będą chciały je dokończyć na tym samym żywicielu).

MIT: Kleszcze chorują na boreliozę

NIE. Kleszcze same nie chorują, one tylko przenoszą infekcje, jeśli same są zainfekowane. Najbardziej znane choroby odkleszczowe, wywoływane przez mikroby to:

  • borelioza - wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia burgdorferi, afzelii i garinii przenoszone przez kleszcze Ixodes
  • bartonelloza - wywoływana przez Bartonella henselae i Bartonella quintana, przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes
  • anaplazmoza granulocytarna - wywoływana przez Anaplasma hagocytophilum, najczęściej przenoszone przez kleszcze z rodzaju Amblyomma i Ixodes
  • babeszjoza (piroplazmoza) - wywoływana przez pierwotniaki Babesia divergens i Babesia microt, przenoszone przez kleszcze z rodziny Ixodes
  • kleszczowe zapalenie mózgu (odkleszczowe zapalenie mózgu) - wywołuje flawiwirus, europejski podtyp wirusa jest głównie przenoszony przez kleszcze pospolite Ixodes ricinus, podczas gdy podtyp syberyjski i dalekowschodni przez kleszcze Ixodes persulcatus
  • tularemia - wywoływana przez bakterię Francisella tularensis, przy czym w Europie Centralnej nosicielami tej bakterii są kleszcze z rodzaju Dermacentor reticulatus i Ixodes ricinus
  • neoerlichioza - wywoływana przez bakterię Candidatus Neoehrlichia mikurensis przenoszoną przez Ixodes ricinus
  • gorączka Q - wywoływana jest przez bakterię Coxiella burnetti
  • gorączka plamista Gór Skalistych - przyczyną jest bakteria Rickettsia ricketsii, przenoszona przez kleszcza drzewnego, psiego i inne, występuje głównie na terenie USA
  • dur powrotny - choroba wywoływana jest przez bakterię Borrelia recurrentis, która przenoszona jest przez kleszcze i wszy odzieżowe
  • kleszczowa gorączka Kolorado - to choroba występująca głównie na terenie Stanów Zjednoczonych, która wywołana jest przez Colitvirus, a przenoszona przez kleszcza drzewnego

To ci się przyda

To ci się przyda

Są dwa szczyty aktywności rocznej kleszczy: maj-czerwiec i wrzesień-październik. W ciągu dnia szczyt porannej aktywności trwa od pierwszej rosy do południa, a wieczorem od godz. 16 do zmroku.

MIT: Kleszcze występują wyłącznie w lasach

NIE TYLKO. Wprawdzie kleszcze lubią wilgotne lasy, zwłaszcza mieszane i liściaste, ale są praktycznie wszędzie, również w parkach i na miejskich trawnikach. Kiedyś występowały głównie na nizinach, teraz spotyka się je nawet na obszarach położonych 1500 m n.p.m. Najbardziej lubią tereny przejściowe - pomiędzy różnymi typami roślinności, np. skraj lasu i łąki, polany czy brzegi ścieżek. Sporo ich w paprociach, czarnym bzie i leszczynie. Nie przepadają za słońcem, lubią ciepło, ale nie gorąco (powyżej 25°C), i wilgoć.

MIT: Kleszcze są aktywne tylko latem

NIE. Ocieplenie klimatu, zwłaszcza łagodne zimy, spowodowało, że kleszczowy sezon zaczyna się już w marcu i trwa do listopada, z małą przerwą na gorące miesiące letnie. Są dwa szczyty aktywności rocznej: maj-czerwiec i wrzesień-październik. W ciągu dnia szczyt porannej aktywności trwa od pierwszej rosy do południa, a wieczorny od 16 do zmroku. Gdy temperatura spada poniżej 4°C, zapadają w letarg: chowają się w ściółce i przesypiają niekorzystne warunki.

MIT: Kleszcze czają się na drzewach

NIE. Kleszcze wspinają się na 120-150 cm maksymalnie (wysokość grzbietu potencjalnego żywiciela). Polują aktywnie (zwłaszcza larwy) lub czekają na liściu, źdźble trawy i zahaczają się, gdy obok przechodzi upatrzony kręgowiec. W ułamku sekundy potrafi pazurkami odnóży zaczepić się o skórę, sierść, ubranie. Na przednich odnóżach mają niezawodny "radar" (organ wyczuwający zapachy, feromony, ciepło, stężenie dwutlenku węgla), dlatego wyczuwają ofiarę z daleka. Kleszcze rozpoznają 40-50 zapachów, w tym amoniak i kwas masłowy występujący w pocie oraz dwutlenek węgla zawarty w powietrzu wydychanym przez potencjalną ofiarę. Reagują na zmianę temperatury (gdy ofiara rzuca cień) i wibracje.

MIT: Gdy kleszcz znajdzie ofiarę, natychmiast się wkłuwa

NIEKONIECZNIE. Kleszcz najpierw szuka dogodnego miejsca. Najchętniej żeruje pod kolanami, pod biustem, w zgięciu łokcia, między pośladkami, za uchem, w pachwinie - tam, gdzie skóra jest cienka, gdzie jest zacisznie i ciepło. Dlatego po spacerze w lesie natychmiast trzeba bardzo dokładnie przejrzeć całe ciało, warto wziąć prysznic (ale strumień wody nie usunie kleszcza!), a także przejrzeć i wytrzepać (oczywiście poza domem!) ubrania, w których mógłby się ukryć kleszcz. Przejrzenie ciała i odzieży jest najważniejsze, bo kleszcz mocno trzyma się pazurkami tkaniny czy włosów.

MIT: Ciemne ubrania uchronią przed ukąszeniem kleszcza

Kolor ubrania nie ma dla kleszczy żadnego znaczenia, ponieważ są ślepe. Identyfikują ofiarę zmysłem węchu. Kleszcze szczególnie przyciąga do nas zapach naszego potu.

Polecamy
Naturalne sposoby na kleszcze - jak się chronić przed kleszczami?

Naturalne sposoby na kleszcze - jak się chronić przed kleszczami?

Naturalne sposoby na kleszcze pozwolą nam skutecznie uchronić się przed tymi niepozornymi pasożytami. Kleszcze są nosicielami bardzo groźnych chorób, m ...

MIT: Kleszcza łatwo wykryć na skórze

NIE. Trzeba by mieć sokoli wzrok. Kleszcz w stadium larwy ma 0,5 mm średnicy i jest jasnobrązowy, niemal w odcieniu skóry, w stadium nimfy natomiast ma wielkość ziarnka piasku (1,5 mm), widać go więc dobrze, ale dopiero pod lupą. W dodatku ugryzienie jest całkowicie bezbolesne, bo kleszcz podczas gryzienia wraz ze śliną wprowadza substancję o właściwościach znieczulających. Ssie krew na zmianę ze wstrzykiwaniem śliny, która zapobiega krzepnięciu krwi i może zawierać chorobotwórcze bakterie i wirusy. Larwa pije krew ok. 3 dób, nimfa 5 dób, a dorosła samica nawet 11 dób. Dopiero gdy się nasyci, odpada.

MIT: Kleszcza wykręca się palcami

NIE. Potrzebna jest dobra pęseta lub specjalne urządzenie (do kupienia w aptece). Dla bezpieczeństwa warto to robić w jednorazowych rękawiczkach. Trzeba go chwycić jak najbliżej skóry i wyciągnąć zdecydowanym, lekko łukowatym ruchem (uwaga, wykręcanie w prawo czy w lewo nie ma żadnego uzasadnienia).

MIT: Kleszcz łatwo wyjdzie po posmarowaniu tłuszczem

NIE. Przed usunięciem nie wolno miejsca wokół kleszcza niczym smarować (nawet środkiem odkażającym, nie mówiąc już o tłuszczu), ponieważ wtedy pasożyt dusząc się, wymiotuje, co zwiększa ryzyko zakażenia. Rankę należy tylko zdezynfekować i sprawdzić, czy kleszcz wyszedł w całości.

MIT: W ciągu 24 godzin po wkłuciu się kleszcza nie ma ryzyka zakażenia

NIE. Nie ma żadnej gwarancji, że wyjęcie kleszcza wkrótce po ugryzieniu pozwala uniknąć zakażenia. Poza tym nigdy nie wiadomo na pewno, od jak dawna kleszcz żeruje. Jeśli w śliniankach kleszcz ma wirusy KZM, to przekazuje je natychmiast, tuż po naruszeniu ciągłości skóry. Bakterie boreliozy zwykle bytują w jelitach, jednak jeśli kleszcz w danym stadium już żerował i tylko chce ukończyć posiłek – one również będą już w śliniankach.

Polecamy
Rumień po ukąszeniu kleszcza. Jak rozpoznać i leczyć groźny rumień wędrujący?

Rumień po ukąszeniu kleszcza. Jak rozpoznać i leczyć groźny rumień wędrujący?

Rumień po ukąszeniu kleszcza nie występuje u każdego. Tylko w niektórych przypadkach pojawia się charakterystyczne zaczerwienienie skóry wokół miejsca ukłucia ...

MIT: Można się zaszczepić przeciw boreliozie

NIE. Takiej szczepionki jeszcze nie ma (była, ale została wycofana), a co gorsza, nawet zachorowanie na boreliozę nie daje odporności na całe życie. Jest natomiast szczepionka przeciw KZM – odporność dają dwie dawki podane w ciągu 3 miesięcy, potem potrzebna jest dawka przypominająca: pierwsza po 5-12 miesięcy po drugiej dawce, następna po 3 latach, kolejne co 3-5 lat. Serię należy zacząć zimą lub wczesną wiosną (już dwie pierwsze dawki dają odporność na cały sezon). Jeśli zaczynamy szczepienie wiosną, można zaszczepić się według schematu przyśpieszonego – druga dawka 14 dni po pierwszej i dalej już według schematu podstawowego.

MIT: Boreliozą można się zarazić od psa/kota lub drugiego człowieka

Boreliozą można się zarazić tylko w wyniku ukąszenie zakażonego kleszcza. Nie ma innej drogi zakażenia.

MIT: Oznaką zakażenia boreliozą jest zawsze rumień

NIE. W większości przypadków rumień nie pojawia się wcale (albo zostaje przeoczony), a borelioza rozwija się. Charakterystycznie zaczerwienienie, ciepłe i niekiedy bolesne, które pojawia się w miejscu ukąszenia i rozszerza się, jest bezsporną oznaką, że doszło do zakażenia. Trzeba natychmiast rozpocząć leczenie.

PRAWDY I MITY O KLESZCZACH

PRAWDY I MITY O KLESZCZACH

Ocena: 4.2
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia:

Aktualizacja: 15.06.2018

Komentarze (1 - 10 z 29)
Klesczofob , 11.06.2018 23.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jeśli wam się wydaje, że na nas nie siedzi kleszcz i mamy wszystko pod kontrolą to współczuję tym co tak jak ja mają psa i po spacerze a przewaznie na drugi dzień na tym biedaku siedzi wbite okropieństwo. Ja usuwam kleszcza tick tool i biegnę do lekarza raz już mój pies prawie przestal chodzic ale dostał antybiotyk i wrócil do zdrowia. Czy ograniczyć spacery? Łatwo powiedzieć -- jakoś trzeba żyć
 
Patrycja, 10.05.2018 10.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Zarazic sie mozna takze od zakazonej osoby.
 
Moholuk, 29.04.2018 19.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Informacja dotycząca zarażenia się od psa i kota nie jest prawdziwa.!! Faktycznie istnieje możliwość zarażenia się boreliozą od zwierząt domowych, naszych pupili. Krętki Borelii przenoszone są również przez ślinę. Zatem jeśli nasz zwierzak polizalby miejsce z mikrouszkodzeniem naskórka chociażby, to istnieje ewentualność zarażenia.
 
miss, 24.04.2018 14.49
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Fajnie, ale nie tylko kleszcze przenoszą borelkę. Są badania, że można się zarazić od komara albo w wyniku aktu seksualnego. Nie ściemniajcie ludziom.
 
mirek, 25.03.2018 09.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Może spróbować wyleczyć zakażone kleszcze. Były by niegroźne.
 
No, 26.09.2017 23.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Refundowaloby, gdyby dotyczylo to ich rodzin? Chyba jestes niepowazny. Wtedy by opodatkowali, albo wymyslili jakis inny sposob, zeby okrasc obywateli. To my bysmy zaplacili za leczenie ich rodzin. Zreszta przeciez juz to robimy. To my lozymy na utrzymanie nie tylko ich samyhc, ale rowniez ich zonek i bachorow.
 
polo, 11.09.2017 15.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Qba ma rację za zakazy wypalania łąk i traw płacimy zdrowiem i wysypem kleszczy
 
z Piły, 01.09.2017 10.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
U nas w lasach pilskich codziennie mam na sobie kilkanaście osobników. Najwięcej jest w okolicach Zabrodzia i Tarnowa przy rzece Piławie i Dobrzycy
 
syb, 24.07.2017 14.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Niesamowite jest to że w 40 milionowym kraju gdzie 30% kleszczy jest zakażonych boreliozą gdzie co 2 mój znajomy był ukąszony przez kleszcza trzeba płacić 200 zł za profesjonalne badania na boreliozę, ponieważ krew na badania wysyłana jest do Niemiec. Typowe NFZ-owskie badania tak jak i leczenie są niewiele warte.
 
uku, 27.06.2017 08.01
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja wlasnie wrocilem niedawno z lasu,wskoczylem do wanny i zauwazylem pozniej dwa plywajace w wodzie kleszcze,co ciekawe jeden jeszcze zyl a 'topil sie' z 10 minut juz zaczynam miec kleszczowa paranoje bo to drugi taki przypadek z rzedu a przez las i trawy bede przechodzil dosc czesto w to lato
 
następne »
strona 1 z 3
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Kleszcze: obalamy mity o kleszczach [SŁUCHAJ online] Kleszcze: obalamy mity o kleszczach [SŁUCHAJ online]

Czy kleszcze występują tylko w lasach i są aktywne tylko latem? Czy oznaką zakażenia boreliozą jest...

więcej

154

BARSZCZ SOSNOWSKIEGO: jak rozpoznać? Jak leczyć oparzenia barszczem Sosnowskiego? BARSZCZ SOSNOWSKIEGO: jak rozpoznać? Jak leczyć oparzenia barszczem Sosnowskiego?

Barszcz Sosnowskiego, czyli "zemsta Stalina", to roślina, która jest bardzo niebezpieczna dla...

więcej

146

OPARZENIA - leczenie oparzeń domowymi sposobami. Pierwsza pomoc przy oparzeniach OPARZENIA - leczenie oparzeń domowymi sposobami. Pierwsza pomoc przy oparzeniach

Jak wyleczyć oparzenia? Pierwsza pomoc przy oparzeniach lekkiego stopnia polega przede wszystkim na...

więcej

124

Ukąszenie przez kleszcza - jak usunąć kleszcza? Ukąszenie przez kleszcza - jak usunąć kleszcza?

Jak wyciągnąć kleszcza? Ukąszenie przez kleszcza nie zawsze wymaga interwencji lekarza, ponieważ w...

więcej

121

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Mogę jedynie Pani napisać, że kobiety karmiące piersią nie powinny przyjmować Dalacinu. Radziłabym powtórnie skonsultować się ze stomatologiem i poprosić, aby zalecił Pani antybiotyk, który może być...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.