STERYDY (steroidy): działanie i skutki uboczne. Kiedy stosuje się sterydy?

maska dr n. med. Lucyna Papierska, endokrynolog
Konsultant: dr n. med. Lucyna Papierska, endokrynolog
15 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Sterydy (a właściwie steroidy), dzięki silnym właściwościom przeciwzapalnym są niezastąpione w leczeniu wielu poważnych chorób u dzieci i dorosłych. Ale kuracja powinna odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza, bowiem ich przyjmowanie wiąże się z poważnymi skutkami ubocznymi. Co trzeba wiedzieć, gdy trzeba brać leki sterydowe?

Leki sterydowe mają bardzo szerokie spektrum działania. Sterydy (steroidy) podaje się jako leki przeciwzapalne, ale ze względu na wiele skutków ubocznych zaleca się wówczas, kiedy korzyści wynikające z ich przyjmowania przeważają nad skutkami ubocznymi kuracji. Gdy człowiek się skaleczy lub złapie infekcje, organizm wydziela dużo kortyzolu (naturalnego glikokortykoidu, czyli sterydu), którego zadaniem jest zatrzymanie odczynu zapalnego. Osiąga to, hamując wytwarzanie przeciwciał, napełzanie leukocytów do miejsca zakażenia i produkcje substancji prozapalnych, np. cytokin. To najważniejsze mechanizmy działania leków sterydowych, które wykorzystuje się w leczeniu wielu stanów zapalnych szkodliwych dla zdrowia.

Co to znaczy? Np. zwykłe zapalenie płuc czy oskrzeli jest naturalną reakcją obronną organizmu przed bakteriami. Ale gdy naciek zapalny w płucach jest zbyt duży, zmniejsza ich pojemność i hamuje przenikanie tlenu do krwi. Nadmierną odpowiedzią na stan zapalny jest też skurcz oskrzeli. Chory zaczyna odczuwać duszność. Wtedy potrzebny jest lek sterydowy, który zmniejszy stan zapalny. Sterydy mają bardzo szerokie spektrum działania.

Nie przegap

Sterydy: hormony steroidowe ważne dla organizmu

Hormony steroidowe, produkowane w korze nadnerczy oraz w żeńskich i męskich gruczołach płciowych, są bardzo ważne dla właściwego funkcjonowania organizmu, bo biorą udział w wielu życiodajnych procesach. W terapii stosuje się zarówno hormony płciowe (estrogeny i testosteron), jak i substancje wytwarzane przez nadnercza (mineralokortykosteroidy, glikokortykosteroidy i androgeny nadnerczowe).
Jedną z form leczenia hormonami sterydowymi jest terapia zastępcza, polegająca na podawaniu fizjologicznych dawek hormonów w celu uzupełnienia ich niedoboru. Przykładem takiego leczenia może być terapia hormonalna w okresie menopauzy, gdy w wyniku wygaśnięcia pracy jajników podaje się estrogeny. Analogicznie mężczyźni w czasie andropauzy mogą dostawać testosteron. Małe dawki kortykosteroidów trzeba przyjmować przy niedoczynności kory nadnerczy. To, czego boimy się najbardziej, to sterydy podawane w dawkach przekraczających ilości fizjologiczne. Naturalne glikokortykoidy (kortyzol, kortyzon) zastępuje się w steroidoterapii silniej i dłużej działającymi pochodnymi. Kortyzol znika z organizmu w ciągu 7 godzin, lek syntetyczny działa 12-24 godziny.

Ważne

Ważne

Groźne anaboliki

Sterydy anaboliczne, sprzedawane jako "zestawy witaminowe" czy "odżywki", można kupić bez problemu. Są to środki chemiczne o działaniu podobnym do testosteronu. Powodują przyrost masy mięśni, ale jednocześnie niekorzystnie wpływają na pracę większości narządów. Uszkodzenie wątroby, nadciśnienie, zakrzepica, zmiany zwyrodnieniowe stawów, trądzik i łysienie to niektóre skutki ich stosowania. Sterydy zmniejszają produkcję testosteronu i wytwarzanie plemników, co prowadzi do bezpłodności. U kobiet może dojść do trwałego obniżenia głosu, owłosienia na ciele i twarzy, nieregularnych miesiączek. Sterydy powodują rozrost gruczołów piersiowych. Choć "pakerzy" wynajdują sposoby na uniknięcie działań ubocznych anabolików, rozregulowana gospodarka hormonalna już nigdy nie wraca do normy.

Sterydy zmniejszają stan zapalny

Sterydy są często jedynym skutecznym lekarstwem na chorobę z autoagresji. Ważne miejsce zajmują tu schorzenia należące do chorób reumatycznych, np. reumatoidalne zapalenie stawów. Niezwłoczne podanie sterydów zmniejsza stan zapalny. Wtedy można zastosować inne leczenie, a więc chory nie musi być skazany na branie leku steroidowego przez całe życie.

Inne choroby z autoagresji, w których podaje się sterydy, to m.in. toczeń, zapalenie wątroby, nerek, sarkoidoza, choroba Gravesa-Basedowa. Podaje się je w chorobach układu oddechowego, np. astmie oskrzelowej. W tym przypadku zwykle sprawdzają się preparaty wziewne (stężenie sterydów we krwi jest znacznie mniejsze niż po tabletkach). Tylko w okresie zaostrzeń zaleca się leki doustne lub dożylne.

Kortykosteroidy stosuje się w alergicznych schorzeniach skóry opornych na inne metody leczenia. Wiele osób zapomina, że używając kremu (maści) ze sterydem, też trzeba zachować ostrożność, bo osłabiają skórę, grożą tzw. trądzikiem posteroidowym i wchłaniają się do organizmu. Preparat sterydowy na twarz powinno się stosować najlepiej do 3 dni, i to pod kontrolą dermatologa.

Zdaniem eksperta
maska dr n. med. Lucyna Papierska, endokrynolog
dr n. med. Lucyna Papierska, endokrynolog

Leki sterydowe: bilans korzyści i skutków ubocznych

Chorzy muszą wiedzieć, że leków steroidowych nie stosuje się "na wszelki wypadek", a wtedy, gdy zagrożone jest życie i zdrowie pacjenta. Preparaty te zaleca się wówczas, kiedy korzyści wynikające z ich przyjmowania przeważają nad skutkami ubocznymi kuracji. Z tego powodu steroidów nie podaje się np. w chorobie Hashimoto, mimo że jest to choroba z autoagresji - tu skutki uboczne terapii byłyby groźniejsze niż sama choroba. Trzeba zdawać sobie sprawę, że każdy lek ma jakieś działania niepożądane. Aby je zminimalizować, osoby poddane kortykoterapii muszą ściśle przestrzegać zaleceń lekarza i systematycznie kontrolować stan zdrowia. Nie bójmy się "megadawek" leku podawanych dożylnie przy leczeniu niektórych schorzeń. Wbrew pozorom mają one mniej skutków ubocznych niż preparaty doustne, przy silniejszym od nich działaniu terapeutycznym. Najwięcej efektów niepożądanych występuje po zastrzykach domięśniowych o przedłużonym działaniu, które przyjmuje się raz w miesiącu. Na szczęście obecnie nie są one już prawie stosowane. Należy koniecznie pamiętać o tym, że leczenia nie wolno przerywać nagle i samodzielnie. Musi odbywać się to pod kontrolą lekarza.

Sterydy - według wskazań lekarza

Leki sterydowe mają rozległe działania uboczne. Dlatego w czasie kuracji należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarza, zwłaszcza dotyczących dawki i czasu leczenia. Jednak nie u każdego muszą wystąpić wszystkie niepożądane skutki, bo wrażliwość na kortykosteroidy jest sprawą indywidualną. Z większością problemów można sobie poradzić.

  • Przyrost masy ciała z gromadzeniem się tkanki tłuszczowej na brzuchu, karku i twarzy zmniejsza poczucie własnej atrakcyjności. Są dowody na to, że właściwa dieta i aktywność fizyczna (dostosowana do możliwości chorego) mogą pomóc w rozwiązaniu tych problemów. Jedz więcej warzyw, mniej tłuszczów, zwłaszcza zwierzęcych. Potrawy smażone zastąp gotowanymi, wybieraj dania lekko strawne (zmniejszysz ryzyko problemów z trzustką, wątrobą, jelitami).
  • Niedobór potasu uzupełnisz, jedząc pomidory pod różną postacią. Dobre źródło tego pierwiastka stanowią ziemniaki, cytrusy i zielone warzywa liściaste. Najwięcej potasu jest w suszonych owocach, awokado, bananach. Jednak z jedzeniem ich nie przesadzaj, bo są kaloryczne. W okresie stosowania większej dawki sterydu lekarz zaleci dodatkowo tabletki z potasem. Ze względu na zagrożenie cukrzycą musisz być na diecie cukrzycowej, unikać słodyczy i cukru, węglowodany proste zastąpić złożonymi (np. białe pieczywo razowym).
  • Sterydy utrudniają wchłanianie wapnia, dlatego osoby, które je zażywają, od początku kuracji powinny stosować suplementację preparatami wapnia z witaminą D - to chroni przed osteoporozą. Powinno się zbadać gęstość mineralną kości, a gdy jest obniżona - przyjmować lek hamujący ubytek masy kostnej. Ze względu na zagrożenie chorobą zakrzepową unikaj długiego siedzenia i stania, odpoczywaj z uniesionymi nogami, pamiętaj o codziennym spacerze.
  • Badaj wzrok, by w porę uchwycić rozwój jaskry lub zaćmy i rozpocząć odpowiednie leczenie.
  • Problemy ze skórą (staje się cienka, z rozstępami, czasem trądzikiem, łatwo o siniaki) rozwiąże przyjmowanie niewielkiej ilości anabolicznego sterydu nadnerczowego (dehydroepiandrosteronu).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
ANABOLIKI na przyrost masy mięśniowej - groźne skutki uboczne

ANABOLIKI na przyrost masy mięśniowej - groźne skutki uboczne

ENCORTON (PREDNIZON) - lek sterydowy, wykorzystywany w dopingu

ENCORTON (PREDNIZON) - lek sterydowy, wykorzystywany w dopingu

STERYDY anaboliczne - co to jest, jak działa, dlaczego szkodzi zdrowiu

STERYDY anaboliczne - co to jest, jak działa, dlaczego szkodzi zdrowiu

STERYDY (steroidy anaboliczno-androgenne) niszczą zdrowie

STERYDY (steroidy anaboliczno-androgenne) niszczą zdrowie

Sterydy - leki czy środek dopingujący? Co warto wiedzieć o sterydach

Sterydy - leki czy środek dopingujący? Co warto wiedzieć o sterydach

Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 02.09.2015

Komentarze (1 - 10 z 15)
Edward, 22.04.2016 16.45
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dzięki sterydom przezyłem. Astma, kompletna ruina zdrowia, wielokrotne conocne ataki, po prostu dusiłem się kilka razy w nocy (proszę mi wierzyć, że mało kto wie co to znaczy dusić się), w dzień prawie się nie poruszałem. Po pierwszym zastrzyku (Flosteron) na drugi dzień juz żyłem i mogłem prawie wszystko robić, nie wyłaczając wysyłku fizycznego. Jeden miligram tego specyfiku pozwolił mi żyć przez 12 dni bez męczarni i mogłem nareszcie w nocy spać. I tak, wspomagając się Diprofosem żyłem ponad 20 lat i mogłem prawie wszystko robić, nawet grać w piłkę. Dawki jakie otrzymywałem to 1 mg nawet na cztery miesiące, wahały sie od trzech tygodni do nawet pół roku. Przyszedł czas gdy medycyna się obudziła i stwierdziła, że nie mogę juz więcej otrzymywać swojego leku, bo już dawno powinienem przenieść się na tamten świat. Zdrów jak byk musiałem udowodnić, że żyję i mam się dobrze. Odbyłem dwa turnusy szpitalne, podczas których nie stwierdzono żadnego negatywnego wpływu na stan mojego zdrowia, a medycyna ...... twierdziła, że już mnie nie ma, wedlug miary lekarskiej. Gratuluję!! , ale ja żyję i mam się dobrze, podczas gdy trzydzieści lat temu byłem wrakiem człowieka. Państwo medycy, do wszystkiego trzeba podchodzić z umiarem, lekarstwo ma wspomagać człowieka w walce z chorobą, a wy zdejmicie sobie klapki z oczu i zacznijcie mysleć. Odnieście dawki lekarstwa do częstotliwości jego podawania i dopiero wtedy wyciągajcie wnioski. Myślenie nie boli, ale w waszym przypadku stawką jest komfort życia waszego pacjenta, a czasem i jego życie. Typowo zwierzęce, stadne, podążanie za wymyślonymi przez waszych zawodowych przewodników teoriami nie zawsze jest właściwe, wiadomo jak i za co rozdawano profesorskie tytuły za komuny. Wasze podejście do sterydów jest pokłosiem bezkrytycznego podążania za takimi nawoływaniami nadmedyków z awansu partyjnego. Obecnie już zaczyna się zmieniac podejście do omawianych sterydów, tak zajadle tępionych przez medycznych luminarzy. Osoboście, z satysfakcją, widziałem w telewizji wypowiedzi na temat sterydów, profesorowie mówili o "histerii sterydowej". Sam doświadczyłem skutków ograniczenia zawodowego i owczego pędu naszej "medycyny". Przemyślcie to. (jawor-ez@wp.pl)
 
stachu, 18.04.2016 17.41
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mialem reakcje alergiczna dostalem sterydy, dodam jeszcze ze oprocz zastrzyku dostalem tez masc sterydowa na zylaki... Takze dostalem ekstra dawke w ciagu krotkiego czasu. po kilku tygodniach problem... tradzik. Trwa juz 2 lata!!! Nikt nie moze go wyleczyc... JEstem zalamany ale stopniowo antybiotykami probuje go wyeliminowac... bolesny i szpecacy... 2 dermatologow nie wie co zrobic.
 
Krzysztof, 05.04.2016 11.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam. Kończę brać sterydy (encorton).Zacząłem od dawki 80 mg/dobe (jak zalecili mi w grudniu na wyjściu ze szpitala).Dość szybko przytyłem (sterydy wzmagają apetyt),stałem się też bardziej nerwowy i mocno opuchłem na twarzy. Wskutek opuchlizny na twarzy podniosła mi się siatkówka (skutek uboczny encortonu).Zacząłem gorzej widzieć.Do teraz chodzę leczyć oczy u okulisty i nie wiem kiedy dostanę zdolność do pracy.Ta przypadłość nazywa się retinopatia surowicza. Oprócz tego miałem niedawno wykonywany zabieg chirurgiczny uwolnienia cieśni nadgarstka (po ataku RZS,na który to dostałem właśnie encorton).Rana po zabiegu trudno się goi, ponieważ sterydy utrudniają też gojenie ran.Stosuje plastry ze srebrem,pomagają. Takie są właśnie skutki uboczne sterydów.Ciągle się zastanawiam,czy zalecona dawka sterydów nie była za duża...Szybko wyleczyłem Encortonem obrzęki po RZS,lecz skutki uboczne nie mogę wyleczyć do teraz.Straszne (KrzysztofK71@interia.eu)
 
kleopatra, 19.01.2016 07.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
zamiast brac te świństwa chemie w tabletkach w czym kolwiek proszę brać naturalną ACEROLA - witamina C naturalna , colagen , w sklepach ze zdrową żywnością są to drogie suplementy ale warto zainwestować niz w tą chemie , lekarzy , prywatne wizyty które nic nie dają ! Trzeba organizm wzmocnić plus zdrowe odzywianie dużó owoców i jarzyn , 2 l. wypić w ciągu dnia i dużo chodzić . Pozdrawiam
 
Ola, 10.10.2015 19.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Brałam sterydy przez tydzień. Przytyłam, zgromadziło mi się więcej tłuszczu na brzuchu, twarz się zaokrągliła i dostałam trądziku. Na czole, plecach..
 
POLECAM, 27.08.2015 22.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Polecam stronę www.steroidsshop.pl produkty na prawdę dobre i godne polecenia osobiście jestem zadowolony ;) POZDRAWIAM !!!!
 
www.atutdelikatesy.pl, 18.08.2015 22.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Proponuję link kolagen dla dociekliwych colway
 
DominikaS., 21.04.2015 18.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Suplementy diety nie są w pełni bezpieczne, chyba że dla osoby zdrowej i w rozsadnej ilosci. Ja nie moge przyjmowiec suplementow diety i jest to surowo wskazane przy mojej chorobie.
 
Karol, 14.04.2015 13.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Powstał nowy suplement, który jest doskonałą alternatywą dla sterydów - somatodrol. Jest równie skuteczny, ale legalny i nie powoduje żadnych skutków ubocznych dla organizm. Suplement wspomaga budowanie masy mięśniowej - czystej masy mięśniowej. Zwiększa poziom testosteronu nawet o 30% i poziom chormonu wzrostu nawet o 28% nadając męskiego wyglądu. Więcej informacji na stronie somatodrol.pl
 
waldek, 27.03.2015 00.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam moj znajomy ma problem bral kiedys sterydy dokladnie tescia i wino i urosla mu jakas kulka na lewym cycku co ma zrobic zeby mu to zniklo? czy moze dalej po tym brac sterydy? i czy sa jakies tabletki zeby mu to zniklo co ma zrobic w takiej sytuacji? z gory dziekuje za odp
 
następne »
strona 1 z 2
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D

Witamina D w odpowiednim stężeniu sprawia, że kości są mocne, a zęby zdrowe. Właściwy poziom tej...

więcej

29536

OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego

Olej z czarnuszki ma wiele właściwości zdrowotnych, dzięki czemu znalazł zastosowanie jak środek...

więcej

24753

WITAMINA B12 - właściwości. Występowanie i dawkowanie witaminy B12 WITAMINA B12 - właściwości. Występowanie i dawkowanie witaminy B12

Witamina B12 to związek, którego właściwości zdrowotne są nie do przecenienia. Witamina B12 koi...

więcej

22269

Szałwia lekarska: zastosowanie, działanie i właściwości Szałwia lekarska: zastosowanie, działanie i właściwości

Szałwię lekarską stosuje się nie tylko do produkcji kosmetyków i jako przyprawę poprawiającą smak...

więcej

17525

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Proszę rozważyć rozpoznanie OBRZĘK NACZYNIO-RUCHOWY QUINCKEGO, zwłaszcza jeżeli przyjmuje Pani leki na nadciśnienie. Tym sprawami zajmuje się alergolog. Łączę wyrazy szacunku, Prof. A. Krzeski

Powodów nadpotliwości może być przynajmniej kilka i to od nich zależy leczenie. Jeśli sytuacje stresujące sprawiają, że się Pani poci, radziłbym znaleźć odpowiednie techniki relaksacyjne, które...

Decyzję o leczeniu kanałowym - endodontycznym podejmuje lekarz, kiedy mamy do czynienia z zapaloną i zainfekowaną miazgą, a przyczyny takiego stanu mogą być różne: głęboki ubytek, wielokrotne...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.